جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ جىنايى ئىشلار دەۋا قانۇنى
中华人民共和国刑事诉讼法
  • يوللىغۇچى : ئالىي باشقۇرغۇچى
  • |
  • يوللانغان ۋاقتى :
  • |
  • 13208 قېتىم كۆرۈلدى

جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ جىنايى ئىشلار دەۋا قانۇنى
* R; Q+ `4 e( S9 {2 _/ q& r# G8 a 刑事诉讼法
8 t& T7 w& t* }/ A9 L9 O2 X + s# L5 K# p2 P0 I! _' W7 H

 1979-يىل7–ئاينىڭ1–كۈنى5–نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيىنىڭ2–يىغىنىدا ماقۇللاندى . 1996–يىل3–ئاينىڭ17–كۈنى8–نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى4–يىغىنىنىڭ‹‹جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ جىنايى ئىشلار دەۋا قانۇنى››غا تۈزىتىش كىرگۈزۈش توغرىسىدىكى قارارى››غا ئاساسەن1–قېتىم تۈزىتىلدى .2012–يىل3–ئاينىڭ14–كۈنى11–نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى5–يىغىنىنىڭ‹‹جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ جىنايى ئىشلار دەۋا قانۇنىغا تۈزىتىش كىرگۈزۈش توغرىسىدىكى قارارى››غا ئاساسەن2–قېتىم تۈزىتىلدى.  2013-يىلى 1-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن باشلاپ يولغا قۇيۇلىدۇ. 
: r9 I7 K1 _9 s6 ^' C2 {! n+ s    مۇندەرىجە
' L8 z$ _! V# y: h6 m: C    1 – قىسىم ئومۇمىي پىرىنسىپ
7 Z/ p9 { q3 J0 s7 ]: w     1 – باب ۋەزىپە ۋە ئاساسىي پىرىنسىپ
! \& L' B9 e% G6 Q5 A     2 – باب باشقۇرۇش تەۋەلىكى
' r2 D5 ^3 b/ Z/ c" l# z    3 – باب چەتلەپ تۇرۇش
( L t5 B: `$ _) w" U     4 – باب ئاقلاش ۋە ۋاكالەتچىلىك
9 f$ t$ ^9 ~$ p: A2 {9 T. `
' W! ^% L0 i* z$ s! m; }) \    5 – باب دەلىل–ئىسپات
5 J0 I- J( m5 o7 i! m/ m     6 – باب مەجبۇرلاش تەدبىرلىرى
7 b7 x' U3 h0 A/ s: }3 r) b7 @     7 – باب قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسى
* ^) e8 ?2 P0 V/ U& K8 n     8 – باب سۈرۈك، يەتكۈزۈش
; }! s" l* |; E3 n    9 – باب باشقا بەلگىلىمىلەر
1 V3 i, k. S/ ^& U3 _2 c% d- F    2 – قىسىم دېلو ئېچىش، تەھقىقلەش ۋە ئەيىبلەش
4 l2 M, y/ U! c0 p5 s7 _: u     1 – باب دېلو ئېچىش
# H9 u! e8 k7 q     2 – باب تەھقىقلەش
4 J& ~/ l6 B6 j& M4 `" l8 |; V    1 – پاراگراف ئادەتتىكى بەلگىلىمە
* ]5 Z7 [! i9 g% F/ M; m$ n     2 – پاراگراف جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سوراش
( c# x$ R K* Y# W9 O o+ M5 H     3 – پاراگراف گۇۋاھچىدىن گەپ سوراش
. O( @" j2 D5 P* q' k     4 – پاراگراف ئېنىقلاش، تەكشۈرۈش
. Z1 j, g; w7 l    5 – پاراگراف ئاختۇرۇش
# s7 K- V# l. @5 z9 z    6 – پاراگراف ماددىي ئىسپات ۋە يازما ئىسپاتنى پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش
2 l: n8 D* [& }6 B* B4 c     7 – پاراگراف باھالاش
# U: W. j7 i- Z2 ]+ U2 F. X    8 – پاراگراف تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى
& J: H3 i b; l* C9 ?" C, g9 @: |$ D    9 – پاراگراف تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىش
. T0 ~8 I* \: c2 K+ `     10 – پاراگراف تەھقىقلەشنى ئاياغلاشتۇرۇش
! l* w6 I7 c" ?6 @4 q4 k) m1 H     11 – پاراگراف خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلولارنى تەھقىقلىشى
3 t0 w6 _" M# @3 J6 X/ x     3 – باب ئەيىبلەش
& y- u. V* @8 f    3 – قىسىم سوت قىلىش
; `: ^, a, p0 B7 j6 `" o    1 – باب سوت تەشكىلاتى
& o' M8 H T, y% J; G    2 – باب 1 – سوت تەرتىپى
0 ?6 S! `- [$ |3 H     1 – پاراگراف ئەيىبلەنگەن دېلولار
4 i" A# @8 w1 X& B5 x0 j$ p1 n/ C     2 – پاراگراف بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرى
- d+ o/ u( H/ I$ e5 I1 P     3 – پاراگراف ئاددىي تەرتىپ
0 e4 N* B0 d. @9 E2 z; r     3 – باب 2 – سوت تەرتىپى
6 C5 g; K0 G3 @' ?: Q+ m) m     4 – باب ئۆلۈم جازاسىنى تەكرار تەستىقلاش تەرتىپى
; z% p* d! o( V$ b- W# S9 a* v     5 – باب سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى
7 B% \. h) {& P0 f    4 – قىسىم ئىجرا قىلىش
3 B+ S( t2 h0 [8 V6 L$ w     5 – قىسىم ئالاھىدە تەرتىپ
$ d- t& m4 P" G     1 – باب قۇرامىغا يەتمىگەنلەر ئۆتكۈزگەن جىنايى ئىشلار دېلولىرىنىڭ دەۋا تەرتىپى
5 m0 {" ]& b2 ^4 L0 ~     2 – باب ئەيىبلەنگەن دېلولاردىن دەۋالاشقۇچىلار كېلىشىۋالغانلىرىنىڭ دەۋا تەرتىپى
* R! v) L# |/ D/ b    3 – باب جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ئۆلۈپ كەتكەن، قېچىپ كەتكەن دېلولاردا قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى مۇسادىرە قىلىش تەرتىپى
( d) ]7 L y" {    4 – باب قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدىغان روھىي كېسەللەرنى مەجبۇرىي داۋالىتىش تەرتىپى
1 U5 F$ r+ A* |% M& G    قوشۇمچە پىرىنسىپ
- h: v* {8 s; z' ?9 e    1 – قىسىم ئومۇمىي پىرىنسىپ
2 |' [8 x9 D' p, f' o8 \ H% O    1 – باب ۋەزىپە ۋە ئاساسىي پىرىنسىپ
. c$ ?1 M8 ~3 P     1 – ماددا بۇ قانۇن جىنايى ئىشلار قانۇنىنىڭ توغرا يولغا قويۇلۇشىغا كاپالەتلىك قىلىش، جىنايەت ئۆتكۈزگەنلەرنى جازالاش، خەلقنى قوغداش، دۆلەت خەۋپسىزلىكى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكىنى كاپالەتلەندۈرۈش، سوتسىيالىستىك جەمئىيەت تەرتىپىنى ساقلاش مەقسىتىدە، ئاساسىي قانۇنغا بىنائەن چىقىرىلدى.
! D" o- ~" L% `    2 – ماددا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى جىنايى ئىشلار دەۋا قانۇنىنىڭ ۋەزىپىسى جىنايەت پاكىتلىرىنىڭ توغرا، ۋاقتىدا ئېنىقلىنىشىغا، قانۇننىڭ توغرا تەتبىقلىنىشىغا، جىنايەتچىلەرنىڭ جازالىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىش، جىنايەتسىزلەرنىڭ جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلماسلىقىنى كاپالەتلەندۈرۈش، پۇقرالارغا قانۇنغا ئاڭلىق رىئايە قىلىش، جىنايى قىلمىشلارغا قارشى پائال كۈرەش قىلىش توغرىسىدا تەربىيە بېرىش، سوتسىيالىستىك قانۇنچىلىقنى قوغداش، ئىنسانىي ھوقۇقنى ھۆرمەتلەش ۋە كاپالەتلەندۈرۈش، پۇقرالارنىڭ جىسمانىي ھوقۇقى، مال–مۈلۈك ھوقۇقى، دېموكراتىيە ھوقۇقى ۋە باشقا ھوقۇقلىرىنى قوغداش، سوتسىيالىستىك قۇرۇلۇش ئىشلىرىنىڭ ئوڭۇشلۇق بولۇشىنى كاپالەتلەندۈرۈش.
F- v6 N% G% g! \/ Y    3 – ماددا جىنايى ئىشلار دېلولىرىدا تەھقىقلەش، توختىتىپ قويۇش، قولغا ئېلىشنى ئىجرا قىلىش، تەييارلىق سوراق قىلىش ئىشلىرىغا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى مەسئۇل بولىدۇ. تەپتىش قىلىنىدىغان، قولغا ئېلىش تەستىقلىنىدىغان، تەپتىش ئورگىنى بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلولارنى تەھقىقلەش، ئەيىبلەش ئىشلىرىغا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى مەسئۇل بولىدۇ. سوت قىلىشقا خەلق سوت مەھكىمىسى مەسئۇل بولىدۇ. قانۇندا ئالاھىدە بەلگىلەنگەنلىرىنى ھېسابقا ئالمىغاندا، باشقا ھەرقانداق ئورگان، تەشكىلات ۋە شەخسنىڭ بۇ ھوقۇقلارنى يۈرگۈزۈش ھوقۇقى بولمايدۇ.
2 I0 c* \# ]4 u9 y# g. K    خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايى ئىشلار دەۋاسىدا مۇشۇ قانۇندىكى ۋە باشقا قانۇنلاردىكى مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىلەرگە قاتتىق رىئايە قىلىشى شەرت.
8 L/ K/ H# S, H9 H6 a/ X- t     4 – ماددا دۆلەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزىدىغان جىنايى ئىشلار دېلولىرىنى قانۇندىكى بەلگىلىمە بويىچە بېجىرىشتە، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭكىگە ئوخشاش خىزمەت ھوقۇقىنى يۈرگۈزىدۇ.
8 A4 ?: Y) l" P* f9 G N% ^ ' r9 [) z& G( b- k
5 U$ p) S+ w# g6 q5 z: o 5 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى سوت قىلىش ھوقۇقىنى قانۇندىكى بەلگىلىمە بويىچە مۇستەقىل يۈرگۈزىدۇ، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەپتىش قىلىش ھوقۇقىنى قانۇندىكى بەلگىلىمە بويىچە مۇستەقىل يۈرگۈزىدۇ، مەمۇرىي ئورگان، ئىجتىمائىي تەشكىلات ۋە شەخسلەرنى ئارىلاشتۇرمايدۇ.
0 I {, Q- e' C! V7 ]     6 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايى ئىشلار دەۋاسىدا ئاممىغا تايىنىشى شەرت، پاكىتنى ئاساس، قانۇننى ئۆلچەم قىلىشى شەرت. قانۇننى ھەممە پۇقراغا بىردەك باراۋەر تەتبىقلايدۇ، قانۇن ئالدىدا ھەرقانداق ئىمتىيازنىڭ بولۇشىغا يول قويمايدۇ.
- x) L+ a6 a0 }/ b    7 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايى ئىشلار دەۋاسىدا ئىش تەقسىماتى بويىچە مەسئۇل بولۇپ، ئۆزئارا ماسلىشىپ ۋە ئۆزئارا چەكلىشىپ، قانۇننىڭ توغرا ۋە ئۈنۈملۈك ئىجرا قىلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىشى لازىم.
. }. Y8 H/ \& H     8 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جىنايى ئىشلار دەۋاسىدا قانۇن بويىچە قانۇن نازارەتچىلىكى قىلىدۇ.
, D" ^, R* ?- q2 C4 s) b     9 – ماددا ھەر مىللەت پۇقرالىرى ئۆز مىللىتىنىڭ تىل – يېزىقى بىلەن دەۋالىشىشقا ھوقۇقلۇق. خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى شۇ جايدا كەڭ قوللىنىلىدىغان تىل – يېزىقنى بىلمەيدىغان دەۋا ئىشتىراكچىلىرىغا تەرجىمە قىلدۇرۇپ بېرىشى لازىم.
' x( p5 p/ K" |4 {9 M
0 B& B+ w" H6 X, f     ئاز سانلىق مىللەتلەر توپلىشىپ ئولتۇراقلاشقان ياكى مىللەتلەر ئارىلاش ئولتۇراقلاشقان جايلاردا شۇ جايدا كەڭ قوللىنىلىدىغان تىل بىلەن سوراق قىلىنىشى، ھۆكۈمنامە، ئېلان ۋە باشقا ھۆججەتلەر شۇ جايدا كەڭ قوللىنىلىدىغان يېزىق بىلەن جاكارلىنىشى كېرەك.
# A: Q9 x, a% L3 x    10 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى دېلولارنى سوت قىلىشتا، سوتنى ئىككى دەرىجىلىك سوت بىلەن ئاياغلاشتۇرۇش تۈزۈمىنى يولغا قويىدۇ.
" r! d7 S- D3 [( l) [( ? b7 Q& v/ P     11 – ماددا مۇشۇ قانۇندا ئايرىم بەلگىلەنگەنلىرىنى ھېسابقا ئالمىغاندا، خەلق سوت مەھكىمىسى دېلولارنى پۈتۈنلەي ئوچۇق سوت قىلىدۇ. جاۋابكارلارنىڭ ئاقلىنىش ھوقۇقى بولىدۇ، خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ جاۋابكارلارنىڭ ئاقلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىش مەجبۇرىيىتى بولىدۇ.
7 K% G4 M6 {( w9 c* A* s    12 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى قانۇن بويىچە ھۆكۈم چىقارماي تۇرۇپ، ھەرقانداق ئادەمنى جىنايەتلىك دەپ جەزىملەشتۈرۈشكە يول قويۇلمايدۇ.
6 s+ [2 ?4 W# K' L2 w/ F: U    13 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى دېلولارنى سوت قىلىشتا، خەلق زاسېداتېللىرى زاسېداتېللىق قىلىش تۈزۈمىنى مۇشۇ قانۇن بويىچە يولغا قويىدۇ.
6 r8 W# C8 Z R; o7 O9 Z) ~     14 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلار ۋە باشقا دەۋا ئىشتىراكچىلىرىنىڭ قانۇن بويىچە بەھرىمەن بولىدىغان ئاقلىنىش ھوقۇقى ۋە باشقا دەۋا ھوقۇقلىرىنى كاپالەتلەندۈرۈشى كېرەك.
" T0 `) Q& y1 f1 z1 Y* K/ C4 L    دەۋا ئىشتىراكچىلىرى سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى ۋە تەھقىقلىگۈچى خادىملاردىن پۇقرالارنىڭ دەۋا ھوقۇقىغا چېقىلغانلىرى ۋە پۇقرالارنى جىسمانىي جەھەتتە خورلىغانلىرىنى شىكايەت قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
& Y5 N8 ]1 x- ]( b, @* S( V1 a    15 – ماددا تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغانلار جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدۇ، تارتىلغان بولسا، دېلوسىنى بىكار قىلىش ياكى ئەيىبلىمەسلىك ياكى سوتنى ئاخىرلاشتۇرۇش ۋە ياكى گۇناھسىز دەپ جاكارلاش كېرەك:
7 V" T8 w& R7 i: H O8 p1 O     (1) قىلمىشى كۆرۈنەرلىك ھالدا يېنىك، خەۋپى كىچىك بولغانلىقتىن، جىنايەت دەپ قارالمايدىغانلار؛
# q0 a0 t* M4 P5 I# p    (2) جىنايىتىنى سۈرۈشتۈرۈش ۋاقىت چېكى مۆھلىتى ئۆتۈپ كەتكەنلەر؛
! J2 y: Z3 L; i
* P* | P4 {7 J4 F# R     (3) ئالاھىدە كەچۈرۈم بۇيرۇقى چىقىرىلىپ جىنايى جازاسى كەچۈرۈم قىلىنغانلار؛
X7 `! j4 f' f     (4) جىنايى ئىشلار قانۇنى بويىچە دەۋا قىلغاندىلا سورىلىدىغان جىنايەت ئۈستىدىن دەۋا قىلمىغانلار ياكى دەۋادىن يېنىۋالغانلار؛
( C; T' f9 c% T0 A0 |     (5) جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارلاردىن ئۆلۈپ كەتكەنلىرى؛
+ J) e& ]& F6 G& c    (6) جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىش كەچۈرۈم قىلىنىدىغانلىقى باشقا قانۇنلاردا بەلگىلەنگەنلەر.
4 l( U, V1 D( `; _# c     16 – ماددا چەت ئەللىكلەردىن جىنايەت ئۆتكۈزگەنلىرىنى جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىشتا، مۇشۇ قانۇندىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
. G" \0 S6 X" R0 \     دىپلوماتىيە ئىمتىيازى ۋە كەچۈرۈم ھوقۇقى بولغان چەت ئەللىكلەردىن جىنايەت ئۆتكۈزگەنلىرىنى جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىش ئىشى دىپلوماتىيە يولى بىلەن ھەل قىلىنىدۇ.
% m# B/ Q H7 H! _) h. X8 j0 j" @    17 – ماددا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى تۈزۈشكەن ياكى قاتناشقان خەلقئارا شەرتنامىلەرگە ياكى ئۆزئارا مەنپەئەت يەتكۈزۈش پىرىنسىپىغا بىنائەن، دۆلىتىمىزنىڭ قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگانلىرى بىلەن چەت ئەلنىڭ قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگانلىرى جىنايى ئىشلاردا قانۇن يۈرگۈزۈشتە ھەمكارلىشىشنى تەلەپ قىلىشسا بولىدۇ.
, e5 ^) |3 S4 |+ x     2 – باب باشقۇرۇش تەۋەلىكى
( S3 V% _8 s) Y6 o* s/ ?     18 – ماددا جىنايى ئىشلار دېلولىرىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تەھقىقلەيدۇ، قانۇندا ئايرىم بەلگىلەنگەنلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.
$ [, T7 H% P3 \0 _8 g( K! R" H    خىيانەتچىلىك، پارىخورلۇق جىنايىتىنى، دۆلەت خادىملىرىنىڭ مەسئۇلىيەتسىزلىك جىنايىتىنى، دۆلەت ئورگىنى خادىملىرى خىزمەت ھوقۇقىدىن پايدىلىنىپ ئۆتكۈزگەن قانۇنسىز سولاش، قىيناپ سوراق قىلىپ، قىستاپ ئىقرار قىلدۇرۇش، ئۆچ ئېلىپ زىيانكەشلىك قىلىش، قانۇنسىز ئاختۇرۇشتەك پۇقرالارنىڭ جىسمانىي ھوقۇقىغا چېقىلىش جىنايەتلىرىنى، شۇنىڭدەك پۇقرالارنىڭ دېموكراتىيە ھوقۇقىغا چېقىلىش جىنايىتىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلو ئېچىپ تەھقىقلەيدۇ. دۆلەت ئورگىنى خادىملىرى خىزمەت ھوقۇقىدىن پايدىلىنىپ سادىر قىلغان باشقا چوڭ – چوڭ جىنايەتلەردىن خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلىدىغانلىرىنى ئۆلكە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ قارارى بىلەن، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلو ئېچىپ تەھقىقلىسە بولىدۇ.
- ]- n/ b1 X3 [; B, s5 w    بىۋاسىتە دەۋا قىلىنغان دېلولارنى خەلق سوت مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلىدۇ.
6 A4 u% j2 [2 y5 M6 [5 b0 ?     19 – ماددا 1 – سوت قىلىنىدىغان ئادەتتىكى جىنايى ئىشلار دېلولىرى ئاساسىي قاتلام خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولىدۇ، لېكىن، مۇشۇ قانۇن بويىچە يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولىدىغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.
8 F6 j J9 q0 h7 v3 s2 }     20 – ماددا 1–سوت قىلىنىدىغان تۆۋەندىكى جىنايى ئىشلار دېلولىرى ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولىدۇ:
( X2 C/ x4 g" x/ `% e& J2 g$ P    (1) دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش دېلولىرى، تېررورلوق ھەرىكىتى دېلولىرى؛
& }6 \3 E* a) {9 a- \    (2) مۇددەتسىز قاماق جازاسى، ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان دېلولار.
. v- b5 b5 ^0 m0 u; }3 E4 J# P    21 – ماددا 1 – سوت جىنايى ئىشلار دېلولىرىدىن ئۆلكە (ئاپتونوم رايون، بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەر) بويىچە چوڭ دېلو ھېسابلىنىدىغانلىرى يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولىدۇ.
" g4 h3 I- u5 M    22 – ماددا 1 – سوت جىنايى ئىشلار دېلولىرىدىن مەملىكەت بويىچە چوڭ جىنايى ئىشلار دېلوسى ھېسابلىنىدىغانلىرى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولىدۇ.
i1 x- y9 h3 L5 w# U0 t1 Y    23 – ماددا يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسى زۆرۈر تاپقاندا تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدىكى 1 – سوت جىنايى ئىشلار دېلولىرىنى سوت قىلسا بولىدۇ؛ تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرى 1–سوت جىنايى ئىشلار دېلولىرىدىن يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسى سوت قىلىدىغان چوڭ، مۇرەككەپ دېلو دەپ قارىغانلىرىنى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ سوت قىلىشىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
& g4 g1 L4 J2 N# t5 H     24 – ماددا جىنايى ئىشلار دېلولىرى جىنايەت سادىر بولغان جايدىكى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولىدۇ. جاۋابكار تۇرۇشلۇق جايدىكى خەلق سوت مەھكىمىسى سوت قىلسا تېخىمۇ مۇۋاپىق بولىدىغانلىرى جاۋابكار تۇرۇشلۇق جايدىكى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولسىمۇ بولىدۇ.
* Q% V; @8 @( F1 V+ r B6 E     25 – ماددا تەڭ دەرىجىلىك بىرنەچچە خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكى ھوقۇقى بولغان دېلولارنى دەسلەپتە قوبۇل قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى سوت قىلىدۇ. زۆرۈر تېپىلغاندا، ئۇ ئاساسىي جىنايەت سادىر بولغان جايدىكى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ سوت قىلىشىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىلسىمۇ بولىدۇ.
- C0 P- Q. l. j M9 y! w: I1 ~     26 – ماددا يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسى باشقۇرۇش تەۋەلىكى ئېنىق بولمىغان دېلونى سوت قىلىشقا تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنى بېكىتسە بولىدۇ، تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ دېلونى باشقا خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ سوت قىلىشىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىشىنى بېكىتسىمۇ بولىدۇ.
- p% V2 c9 I/ z& w     27 – ماددا مەخسۇس خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ دېلو باشقۇرۇش تەۋەلىكى ئايرىم بەلگىلىنىدۇ.
3 k( D$ X; Y0 x     3 – باب چەتلەپ تۇرۇش
5 r) P' j; M4 _+ h) G    28 – ماددا سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى ۋە تەھقىقلىگۈچى خادىملاردىن تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغانلىرى ئۆزلۈكىدىن چەتلەپ تۇرۇشى كېرەك، دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىمۇ ئۇلاردىن چەتلەپ تۇرۇشنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق:
K: p: V: ?; T! Z% N    (1) شۇ دېلودا دەۋالاشقۇچى ياكى دەۋالاشقۇچىنىڭ يېقىن تۇغقىنى ھېسابلىنىدىغانلار؛
7 n# U( b0 P6 Z: K: r# ?     (2) ئۆزى ياكى يېقىن تۇغقىنىنىڭ شۇ دېلو بىلەن پايدا – زىيان مۇناسىۋىتى بولغانلار؛
& o7 W. Z: b2 d9 u     (3) شۇ دېلودا گۇۋاھچى، باھالىغۇچى، ئاقلىغۇچى ۋە دەۋا ۋاكالەتچىسى بولغانلار؛
/ v: u2 y4 u% t. N$ L    (4) شۇ دېلودىكى دەۋالاشقۇچىلار بىلەن باشقا مۇناسىۋىتى بولۇپ، دېلونىڭ ئادىل بىر تەرەپ قىلىنىشىغا تەسىر يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغانلار.
- @2 Z+ L* t: p9 X     29 – ماددا سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى ۋە تەھقىقلىگۈچى خادىملارنىڭ دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلار ھاۋالە قىلغان كىشىلەرنىڭ زىياپىتىنى يېيىشىگە ۋە سوۋغىتىنى ئېلىشىغا يول قويۇلمايدۇ، دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلار ھاۋالە قىلغان كىشىلەر بىلەن بەلگىلىمىگە خىلاپ ھالدا كۆرۈشۈشىگە يول قويۇلمايدۇ.
2 r" x. O0 j2 ~2 j% m& J) m \     سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى ۋە تەھقىقلىگۈچى خادىملاردىن ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغانلىرى قانۇن بويىچە قانۇن جاۋابكارلىقىغا تارتىلىدۇ. دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى ئۇلاردىن چەتلەپ تۇرۇشىنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
1 `$ A$ N8 V" K% j/ R2 t$ N     30 – ماددا سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى ۋە تەھقىقلىگۈچى خادىملارنىڭ چەتلەپ تۇرۇشىنى مەھكىمە باشلىقى، باش تەپتىش ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ مەسئۇلى قارار قىلىدۇ؛ مەھكىمە باشلىقىنىڭ چەتلەپ تۇرۇشىنى شۇ مەھكىمىنىڭ سوت ھەيئىتى قارار قىلىدۇ؛ باش تەپتىشنىڭ ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى مەسئۇلىنىڭ چەتلەپ تۇرۇشىنى تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەپتىش ھەيئىتى قارار قىلىدۇ.
8 p. U. e! e0 y& |; [     تەھقىقلىگۈچى خادىملار ئۆزىنىڭ چەتلەپ تۇرۇشى قارار قىلىنىشتىن ئىلگىرى دېلونى تەھقىقلەشنى توختىتىپ قويسا بولمايدۇ.
* R# v6 M$ ]" {! h; r" i. `" x    دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى چەتلىتىش ئىلتىماسىنى رەت قىلىش قارارىنى بىر قېتىم قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
3 h$ o" f* g8 v     31 – ماددا بۇ بابتىكى چەتلەپ تۇرۇشقا ئائىت بەلگىلىمە پۈتۈكچىلەر، تەرجىمانلار ۋە باھالىغۇچىلارغا تەتبىقلىنىدۇ.
X6 A2 @/ v! s    ئاقلىغۇچىلار، دەۋا ۋاكالەتچىلىرى مۇشۇ بابتىكى بەلگىلىمە بويىچە چەتلەپ تۇرۇشنى تەلەپ قىلسا ۋە قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
" h( q9 C; [% D% J- P; n8 z5 s- x    4 – باب ئاقلاش ۋە ۋاكالەتچىلىك
( ^' o4 w9 L, l4 }8 Z    32 – ماددا جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ئاقلىنىش ھوقۇقىنى ئۆزى يۈرگۈزۈشتىن تاشقىرى، بىردىن ئىككىگىچە ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلسا بولىدۇ. تۆۋەندىكى كىشىلەر ئاقلىغۇچى بولۇشقا ھاۋالە قىلىنسا بولىدۇ:
+ F+ k u$ H% M% `* ~8 ]2 w! V    (1) ئادۋوكات؛
0 `( d8 T2 `' F4 y# Q- G3 {( y     (2) خەلق تەشكىلاتلىرى ياكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ئىشلەيدىغان ئورۇنلار كۆرسەتكەن كىشى؛
) I- s- @! R8 n    (3) جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ ۋەسىيسى، تۇغقىنى ۋە دوستى.
7 Y4 r3 @9 X/ {% w$ W% ]7 y    جىنايى جازاسى ئىجرا قىلىنىۋاتقانلار ياكى قانۇن بويىچە جىسمانىي ئەركىنلىكىدىن مەھرۇم قىلىنغانلار ۋە جىسمانىي ئەركىنلىكى چەكلەنگەنلەر ئاقلىغۇچى بولسا بولمايدۇ.
$ z9 T# Q# N, j: ~+ E    33 – ماددا جىنايەت گۇماندارلىرى تەھقىقلىگۈچى ئورگان 1–قېتىم سوئال سورىغان ياكى مەجبۇرلاش تەدبىرى قوللانغان كۈندىن باشلاپ، ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق؛ تەھقىقلەش سۈرۈكىدە، ئادۋوكاتلارغىلا ئاقلىغۇچى بولۇشنى ھاۋالە قىلىشقا بولىدۇ. جاۋابكار ئاقلىغۇچىغا ھەر ۋاقىت ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
. U! W2 ~- |: u6 v
- o& }, Z; `( `     تەھقىقلىگۈچى ئورگان جىنايەت گۇماندارىدىن 1–قېتىم سوئال سورىغاندا ياكى جىنايەت گۇماندارىغا 1–قېتىم مەجبۇرلاش تەدبىرى قوللانغاندا، جىنايەت گۇماندارىغا ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەكشۈرۈپ ئەيىبلەشكە ئۆتكۈزۈپ بېرىلگەن دېلو ماتېرىيالىنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ كۈن ئىچىدە، ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكىنى جىنايەت گۇماندارىغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى لازىم. خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى قوبۇل قىلغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ كۈن ئىچىدە، ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكىنى جاۋابكارغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى لازىم. جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن سولاقتىكى مەزگىلدە، ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلىشنى تەلەپ قىلغانلىرىنىڭ تەلىپىنى خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ۋاقتىدا يەتكۈزۈشى كېرەك.
5 J7 s- c) h* B. ?' o     جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلاردىن سولاقتىكىلىرىنىڭ ۋەسىيسى، يېقىن تۇغقىنى ئۇنىڭغا ۋاكالىتەن ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
3 P- F- Q6 N& p' G. h4 L     ئاقلىغۇچىلار جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ ھاۋالىسىنى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، دېلو بېجىرگۈچى ئورگانغا ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك.
" c) I& B; {5 z! T, Y7 y     34 – ماددا جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلاردىن ئىقتىسادىي قىيىنچىلىق سەۋەبى ۋە باشقا سەۋەبلەر بىلەن، ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلمىغانلىرىنىڭ ئۆزى ۋە يېقىن تۇغقىنى قانۇن ياردىمى ئاپپاراتىغا ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. قانۇن ياردىمى بېرىش شەرتىگە توشىدىغانلارنى ئاقلاشقا قانۇن ياردىمى ئاپپاراتى ئادۋوكات ئەۋەتىپ بېرىشى لازىم.
1 l0 o( \5 G4 j" g$ M7 ^     ئەما، گاس، گاچا جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلاردىن ياكى ئۆز ھەرىكىتىنى ئاڭقىرىش ياكى كونترول قىلىش ئىقتىدارىنى تولۇق يوقاتمىغان روھىي كېسەل جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلاردىن ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلمىغانلىرىنى ئاقلاشقا ئادۋوكات ئەۋەتىپ بېرىشنى خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قانۇن ياردىمى ئاپپاراتىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم.
2 K% ~" |: ?, n/ U) t& g' b    
& K! w7 N( y( q0 @5 U) ]    مۇددەتسىز قاماق جازاسى، ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلاردىن ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلمىغانلىرىنى ئاقلاشقا ئادۋوكات ئەۋەتىپ بېرىشنى خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قانۇن ياردىمى ئاپپاراتىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
: K! }* v# {# J* R" S3 @ S
4 N) t3 E: b+ j$ y& h- Q    35 – ماددا ئاقلىغۇچىنىڭ مەسئۇلىيىتى پاكىتقا ۋە قانۇنغا ئاساسەن، جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنىڭ جىنايەتسىز ئىكەنلىكى، جىنايىتىنىڭ يېنىك ئىكەنلىكىگە ياكى ئۇنىڭ جىنايى جاۋابكارلىقىنى يېنىكلىتىشكە، كەچۈرۈم قىلىشقا دائىر ماتېرىيالىنى ۋە پىكرىنى بېرىپ، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ دەۋا ھوقۇقىنى ۋە باشقا قانۇنلۇق ھوقۇق– مەنپەئىتىنى قوغداش.
6 X) J" U7 O4 t* {- ]    36 – ماددا تەھقىقلەش سۈرۈكىدە ئاقلىغۇچى ئادۋوكات جىنايەت گۇماندارىغا قانۇن ياردىمى بەرسە بولىدۇ؛ ۋاكالىتەن ئەرز قىلسا ۋە شىكايەت قىلسا بولىدۇ؛ مەجبۇرلاش تەدبىرىنى ئۆزگەرتىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ؛ تەھقىقلىگۈچى ئورگاندىن جىنايەت گۇماندارى گۇمان تۇغدۇرغان جىنايەتكە ۋە دېلوغا دائىر ئەھۋاللارنى ئۇقۇپ، پىكرىنى بەرسە بولىدۇ.
- V" ~2 p3 t# y2 D( V6 r    37 – ماددا ئاقلىغۇچى ئادۋوكات سولاقتىكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىلەن كۆرۈشسە ۋە خەت – ئالاقە قىلىشسا بولىدۇ. باشقا ئاقلىغۇچىلارمۇ خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ ئىجازىتىنى ئېلىپ، سولاقتىكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىلەن كۆرۈشسە، خەت – ئالاقە قىلىشسا بولىدۇ.
& o. u# W& J$ E+ e# N+ o     ئاقلىغۇچى ئادۋوكات ئادۋوكاتلىق گۇۋاھنامىسىنى، ئادۋوكاتخانىنىڭ ئىسپاتىنى ۋە ھاۋالىنامىسىنى ياكى قانۇن ياردىمى ئالاقىسىنى كۆتۈرۈپ بېرىپ، سولاقتىكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىلەن كۆرۈشۈشنى تەلەپ قىلسا، سولاقخانا كۆرۈشۈشنى ۋاقتىدا ئورۇنلاشتۇرۇشى، كېچىككەندىمۇ 48 سائەتتىن ئاشۇرۇۋەتمەسلىكى كېرەك.
+ C# E" C4 g. {4 G9 I
& u: l/ I7 n1 b7 T7 L5 s5 S e     دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش جىنايىتى، تېررورلۇق ھەرىكىتى جىنايىتى، پەۋقۇلئاددا چوڭ پارىخورلۇق جىنايىتى دېلولىرىنى تەھقىقلەش سۈرۈكىدە، ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتلاردىن سولاقتىكى جىنايەت گۇماندارى بىلەن كۆرۈشىدىغانلىرى تەھقىقلىگۈچى ئورگاننىڭ ئىجازىتىنى ئېلىشى كېرەك. يۇقىرىقى دېلولاردا تەھقىقلىگۈچى ئورگان سولاقخانىغا ئالدىن ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
) m% n: `& }; T* S# e8 m$ B    ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتلاردىن سولاقتىكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىلەن كۆرۈشكەنلىرى دېلوغا دائىر ئەھۋاللارنى ئۇقسا، قانۇندىن مەسلىھەت بەرسە بولىدۇ، ۋەھاكازا؛ دېلو تەكشۈرۈپ ئەيىبلەشكە ئۆتكۈزۈپ بېرىلگەن كۈندىن باشلاپ، جىنايەت گۇماندارىدىن، جاۋابكاردىن ئالاقىدار دەلىل – ئىسپاتلارنى ئېنىقلىسا بولىدۇ. ئاقلىغۇچى ئادۋوكات جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىلەن كۆرۈشكەندە، ئۇلارنىڭ دېيىشكەن گېپىنى ئاستىرتىن ئاڭلاشقا بولمايدۇ.
7 u1 q1 L( o, a; F/ S' w6 p    تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىلەن ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ كۆرۈشۈشىگە ۋە خەت – ئالاقە قىلىشىغا 1 –، 3 – ۋە 4 – تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
- h B; x6 n: }3 |2 |    38 – ماددا ئاقلىغۇچى ئادۋوكات خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلونى تەكشۈرۈپ ئەيىبلىگەن كۈندىن باشلاپ، شۇ دېلونىڭ ماتېرىيالىنى كۆرسە، كۆچۈرۈۋالسا ۋە كۆپەيتىۋالسا بولىدۇ. باشقا ئاقلىغۇچىلار خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ ئىجازىتىنى ئېلىپ، يۇقىرىقى ماتېرىياللارنى كۆرسە، كۆچۈرۈۋالسا ۋە كۆپەيتىۋالسا بولىدۇ.
( }3 c; X/ }$ ^$ z, z    39 – ماددا ئاقلىغۇچىلاردىن دېلونى تەھقىقلەش، تەكشۈرۈپ ئەيىبلەش سۈرۈكىدە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنى ئۆزى توپلىغان، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ جىنايەتسىز ئىكەنلىكىنى ياكى جىنايىتىنىڭ يېنىك ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل– ئىسپات ماتېرىيالىنى بەرمىدى دەپ قارىغانلىرى ئۇنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە، خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئىلتىماس قىلىپ ئېلىشقا ھوقۇقلۇق.
$ ?% s( Y& Y u% `6 i' ^' h     40 – ماددا ئاقلىغۇچىلاردىن جىنايەت گۇماندارىنىڭ جىنايەت سادىر بولغان مەيداندا يوق ئىكەنلىكىگە، جىنايى جاۋابكارلىق يېشىغا توشمىغانلىقىغا، قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدىغان روھىي كېسەل ئىكەنلىكىگە دائىر دەلىل – ئىسپاتلارنى توپلىغانلىرى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك.
! w5 t* H" M! e2 f8 K    41 – ماددا ئاقلىغۇچى ئادۋوكات گۇۋاھچىلار ياكى باشقا مۇناسىۋەتلىك ئورۇنلار ۋە شەخسلەرنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىپ، ئۇلاردىن شۇ دېلوغا دائىر ماتېرىياللارنى توپلىسا بولىدۇ، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى، خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەلىل–ئىسپاتنى توپلاش، ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلسىمۇ ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىگە گۇۋاھچىغا سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىش ھەققىدە ئۇقتۇرۇش قىلىشنى ئىلتىماس قىلسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
+ S( @; f* v3 d* ? n4 W     ئاقلىغۇچى ئادۋوكات خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئىجازىتىنى ھەمدە زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ ياكى ئۇنىڭ يېقىن تۇغقانلىرىنىڭ، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى كۆرسەتكەن گۇۋاھچىلارنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىپ، ئۇلاردىن شۇ دېلوغا ئالاقىدار ماتېرىياللارنى توپلىسا بولىدۇ.
* S+ @ Y( n7 K. o8 T
6 |( m: M7 Z' P8 U     42 – ماددا ئاقلىغۇچى ياكى باشقا ھەرقانداق كىشى جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنىڭ دەلىل–ئىسپاتلارنى يوشۇرۇشىغا، يوق قىلىۋېتىشىگە، ياسىۋېلىشىغا ياكى تىل بىرىكتۈرۈۋېلىشىغا ياردەم بەرسە بولمايدۇ، گۇۋاھچىغا تەھدىت سېلىپ، ئۇنى ئازدۇرۇپ، يالغان گۇۋاھلىق بەرگۈزسە، شۇنىڭدەك قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگانلارنىڭ دەۋا پائالىيىتىگە كاشىلا قىلىدىغان باشقا ھەرىكەتلەرنى قىلسا بولمايدۇ.
& I: B2 _2 U) c     ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغانلارنى قانۇن بويىچە قانۇن جاۋابكارلىقىغا تارتىش كېرەك، ئاقلىغۇچىلاردىن جىنايەت گۇمانى تۇغدۇرغانلىرىنىڭ دېلوسىنى شۇ ئاقلىغۇچى بېجىرگەن دېلونى تەھقىقلىگۈچى ئورگاندىن باشقا تەھقىقلىگۈچى ئورگان بېجىرىشى كېرەك. ئاقلىغۇچى ئادۋوكات ئادۋوكاتلىق قىلىدىغان بولسا، ئۇنىڭ دېلوسى ھەققىدە ئۇ ئىشلەيدىغان ئادۋوكاتخانىغا ياكى قاراشلىق ئادۋوكاتلار جەمئىيىتىگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىش لازىم.
% L j/ a" s; |5 n6 F; ]3 O" w    43 – ماددا سوت قىلىش جەريانىدا، جاۋابكار ئاقلىغۇچىنىڭ ئۆزىنى داۋاملىق ئاقلىشىنى رەت قىلسىمۇ، ئۆزىنى ئاقلاشنى باشقا ئاقلىغۇچىلارغا ھاۋالە قىلسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
! E1 o; S; P' U* C+ u9 ?5 x     44 – ماددا ئەيىبلەنگەن دېلودىكى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى ياكى يېقىن تۇغقانلىرى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى دېلو تەكشۈرۈپ ئەيىبلەشكە ئۆتكۈزۈپ بېرىلگەن كۈندىن باشلاپ، دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق. بىۋاسىتە قىلىنغان دەۋا دېلوسىدىكى بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھەرقانداق ۋاقىتتا ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
- |9 W3 n9 }8 q- P) \7 A6 T5 v    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەكشۈرۈپ ئەيىبلەشكە ئۆتكۈزۈپ بېرىلگەن دېلو ماتېرىيالىنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ كۈن ئىچىدە، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى ياكى يېقىن تۇغقانلىرى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىگە دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك. خەلق سوت مەھكىمىسى بىۋاسىتە قىلىنغان دەۋا دېلوسىنى قوبۇل قىلغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ كۈن ئىچىدە، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىگە دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلىشقا ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك.
: ?3 p4 x9 `# H" Q    45 – ماددا دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلىشتا مۇشۇ قانۇننىڭ 32–ماددىسىدىكى بەلگىلىمىدىن پايدىلىنىلىدۇ.
7 a( {3 Y5 l& g7 C( w- n    46 – ماددا ئاقلىغۇچى ئادۋوكات ئادۋوكاتلىق قىلىش داۋامىدا بىلىپ قالغان ھاۋالە قىلغۇچىنىڭ ئالاقىدار ئەھۋالى ۋە ئۇچۇرلىرىنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلاشقا ھوقۇقلۇق. لېكىن، ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتلاردىن ئادۋوكاتلىق قىلىش داۋامىدا ھاۋالە قىلغۇچىنىڭ ياكى باشقىلارنىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە، جامائەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش جىنايىتىنى، شۇنىڭدەك باشقىلارنىڭ جىسمانىي بىخەتەرلىكىگە ئېغىر خەۋپ يەتكۈزىدىغان جىنايەتنى ئۆتكۈزمەكچى بولغانلىقى ياكى ئۆتكۈزۈۋاتقانلىقىنى بىلىپ قالغانلىرى قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگانغا ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك.
* T+ G) u/ f$ ?, N; V" X3 g    47 – ماددا ئاقلىغۇچىلار، دەۋا ۋاكالەتچىلىرىدىن جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى، خەلق سوت مەھكىمىسىنى ۋە ئۇلارنىڭ خادىملىرىنى دەۋا ھوقۇقىمىزنى قانۇن بويىچە يۈرگۈزۈشىمىزگە توسقۇنلۇق قىلدى، دەپ قارىغانلىرى تەڭ دەرىجىلىك ياكى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەرز قىلىشقا ياكى شىكايەت قىلىشقا ھوقۇقلۇق. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەرز ياكى شىكايەتنى ۋاقتىدا تەكشۈرۈشى، ئەھۋال راست بولسا، ئۇنى تۈزىتىشنى ئالاقىدار ئورگانلارغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
+ \8 i6 E- g' P9 T- e! d8 O     5 – باب دەلىل – ئىسپات
( r8 O4 i( b3 U/ l    48 – ماددا دېلو پاكىتىنى ئىسپاتلاشقا ئىشلەتكىلى بولىدىغان ماتېرىياللارنىڭ ھەممىسى دەلىل–ئىسپات ھېسابلىنىدۇ.
6 S; I9 g8 n* t3 ~0 ]+ y/ l    دەلىل – ئىسپات مۇنۇلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
, n( M; s, N4 G9 Z     (1) ماددىي ئىسپات؛
! a$ e x1 `+ m ^, y* \- h3 n4 e3 e     (2) يازما ئىسپات؛
" i. b* B1 v5 R H( i     (3) گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزى؛
2 t# b( u! p! a     (4) زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ بايانى؛
6 \$ H/ ~0 B) o% V9 p' a: n+ u    (5) جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ ئىقرارى ۋە ئاقلىنىشى؛
1 g9 \; o" [( }! `     (6) باھالاش پىكرى؛
8 Z5 Y; Q5 T$ ?. E    (7) ئېنىقلاش، تەكشۈرۈش، تونۇتۇش خاتىرىسى، تەھقىقلەش سىنىقى خاتىرىسى قاتارلىق خاتىرىلەر؛
* B4 F; X* Z- x: Q/ ] v. M2 ^; I    (8) ئۈن – سىن ماتېرىيالى، ئېلېكتىرونلۇق سانلىق مەلۇمات.
4 O2 w2 \& Q9 Y3 K1 k) `     دەلىل – ئىسپاتلاردىن تەكشۈرۈشتە راست بولۇپ چىققانلىرىنىلا دېلو بېكىتىش ئاساسى قىلىش شەرت.
" n q& n" X( F    49 – ماددا ئەيىبلەنگەن دېلودا جاۋابكارنىڭ جىنايەتلىك ئىكەنلىكىگە دەلىل – ئىسپات كۆرسىتىش جاۋابكارلىقىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئۈستىگە ئالىدۇ، بىۋاسىتە قىلىنغان دەۋا دېلولىرىدا جاۋابكارنىڭ جىنايەتلىك ئىكەنلىكىگە دەلىل – ئىسپات كۆرسىتىش جاۋابكارلىقىنى بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى ئۈستىگە ئالىدۇ.
/ Z' z) g' k$ k% Q) G/ E    50 – ماددا سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى، تەھقىقلىگۈچى خادىملار جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ جىنايەتلىك ياكى جىنايەتسىز ئىكەنلىكىنى، جىنايى قىلمىشىنىڭ ئېغىر–يېنىكلىكىنى ئىسپاتلاپ بېرەلەيدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى قانۇندا بەلگىلەنگەن تەرتىپ بويىچە توپلىشى شەرت. قىيناپ سوراق قىلىپ، قىستاپ ئىقرار قىلدۇرۇش ۋە تەھدىت سېلىش، ئازدۇرۇش، ئالداش ئۇسۇللىرى، شۇنىڭدەك باشقا قانۇنسىز ئۇسۇللار بىلەن دەلىل – ئىسپات توپلاش قاتتىق مەنئى قىلىنىدۇ، ھەرقانداق ئادەمنى ئۆزىنى جىنايەتلىك دەپ ئىسپاتلاشقا مەجبۇرلاشقا يول قويۇلمايدۇ. دېلو بىلەن ئالاقىسى بولغان ياكى دېلو ئەھۋالىنى بىلىدىغان بارلىق پۇقرالارنىڭ دەلىل – ئىسپاتلارنى ئوبيېكتىپ، تولۇق بېرىش شارائىتى بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىش شەرت، پەۋقۇلئاددە ئەھۋالنى ھېسابقا ئالمىغاندا، ئۇلار تەكشۈرۈشكە ھەمكارلاشتۇرۇلسا بولىدۇ.
7 H ^3 [ t, q& _% ^     51 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قولغا ئېلىشنى تەستىقلىتىش تەكلىپنامىسىدە، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبنامىسىدە، خەلق سوت مەھكىمىسى ھۆكۈمنامىسىدە ئەينەن پاكىتقا سادىق بولۇشى شەرت. ئەينەن پاكىتنى قەستەن يوشۇرغانلارنى جاۋابكارلىققا تارتىش كېرەك.
0 x4 a/ m5 Z/ W0 Z     52 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئالاقىدار ئورۇنلار ۋە شەخسلەردىن دەلىل–ئىسپات توپلاش ۋە ئېلىشقا ھوقۇقلۇق. ئالاقىدار ئورۇنلار ۋە شەخسلەر دەلىل – ئىسپاتلارنى ئەينەن بېرىشى كېرەك.
) J6 c8 r' P K9 N8 O, O9 P     مەمۇرىي ئورگانلارنىڭ مەمۇرىي قانۇن ئىجرا قىلىش ۋە دېلونى بىر تەرەپ قىلىش داۋامىدا توپلىغان ماددىي ئىسپات، يازما ئىسپات، ئۈن– سىن ماتېرىيالى، ئېلېكتىرونلۇق سانلىق مەلۇمات قاتارلىق دەلىل – ئىسپات ماتېرىياللىرى جىنايى ئىشلار دەۋاسىدا دەلىل – ئىسپات قىلىپ ئىشلىتىلسە بولىدۇ.
, s% } i4 h" S% n# l7 z9 h    دۆلەت مەخپىيىتى، سودا مەخپىيىتىگە ۋە كىشىلەرنىڭ شەخسىيىتىگە چېتىلىدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلاش كېرەك.
$ l$ r+ z/ d: G: q
; z4 ~5 Z4 q4 B     دەلىل – ئىسپاتلارنى ياسىۋالغان، يوشۇرغان ياكى يوق قىلىۋەتكەنلەرنى قايسى تەرەپ بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، قانۇن سۈرۈشتۈرۈشى شەرت.
; V( e: n5 x" [7 n; T# C     53 – ماددا ھەممە دېلوغا ھۆكۈم چىقىرىشتا ئېغىز ئىقرارىغا ئاسانلىقچە ئىشىنىپ كەتمەي، دەلىل – ئىسپاتقا ئەھمىيەت بېرىش، تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلىشقا ئەھمىيەت بېرىش لازىم. جاۋابكارنىڭ ئىقرارىلا بولۇپ، باشقا دەلىل–ئىسپات بولمىغاندا، جاۋابكارنى جىنايەتلىك دەپ بېكىتىشكە ۋە ئۇنىڭغا جىنايى جازا بېرىشكە بولمايدۇ؛ جاۋابكارنىڭ ئىقرارى بولمىسىمۇ دەلىل – ئىسپاتلار راست ۋە تولۇق بولغاندىلا، جاۋابكار جىنايەتلىك دەپ بېكىتىلسە ۋە ئۇنىڭغا جىنايى جازا بېرىلسە بولىدۇ.
& ^2 ?4 K1 ~, t8 W     دەلىل – ئىسپات راست ۋە تولۇق بولۇشتا، تۆۋەندىكى شەرتلەر ھازىرلىنىشى كېرەك:
# J: J# t+ ^# l% I# Q0 m9 w4 R, j
0 J( v% u% V% c: n3 H+ A1 p# @/ X     (1) جىنايەت بېكىتىپ جازا ئۆلچەيدىغان پاكىتنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپات بولۇش؛
: B# [/ T4 v+ g7 d% e    (2) دېلو بېكىتىشتە ئاساسلانغان دەلىل– ئىسپاتلار قانۇندا بەلگىلەنگەن تەرتىپتىن ئۆتكۈزۈلۈپ، راستلىقى ئېنىقلانغان بولۇش؛
& }3 h: T h, U: @% e" A( X    (3) پۈتۈن دېلودىكى دەلىل– ئىسپاتلارنى يىغىنچاقلىغاندا، بېكىتىلگەن پاكىتتا ئورۇنلۇق گۇمان تۈگىتىلگەن بولۇش.
. c$ l$ ~; _2 C- j
+ n9 m& M+ k/ }4 _5 z7 h    54 – ماددا جىنايەت گۇماندارىنىڭ، جاۋابكارنىڭ ئىقرارلىرىدىن قىيناپ سوراق قىلىپ، قىستاپ ئىقرار قىلدۇرۇشقا ئوخشاش قانۇنسىز ئۇسۇللار بىلەن توپلانغانلىرىنى ۋە گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزلىرى، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ بايانلىرىدىن زورلۇق ئىشلىتىش، تەھدىت سېلىشقا ئوخشاش قانۇنسىز ئۇسۇللار بىلەن توپلىغانلىرىنى چىقىرىۋېتىش كېرەك. توپلانغان ماددىي ئىسپات ۋە يازما ئىسپاتلاردىن قانۇندا بەلگىلەنگەن تەرتىپكە ئۇيغۇن كەلمەيدىغانلىرى، قانۇننىڭ ئادىل يۈرگۈزۈلۈشىگە ئېغىر تەسىر يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغانلىرىنى تولۇقلاش، تۈزىتىش ياكى مۇۋاپىق چۈشەندۈرۈش كېرەك؛ تولۇقلىغىلى، تۈزەتكىلى ياكى مۇۋاپىق چۈشەندۈرگىلى بولمايدىغانلىرىنى چىقىرىۋېتىش كېرەك.
{7 J* e+ V% _9 C     تەھقىقلەش، تەكشۈرۈپ ئەيىبلەش، سوت قىلىشتا چىقىرىۋېتىدىغان دەلىل – ئىسپاتنى بايقىغاندا، قانۇن بويىچە چىقىرىۋېتىش كېرەك، ئۇنى ئەيىبلەش پىكرى، ئەيىبلەش قارارىنىڭ ۋە ھۆكۈمنىڭ ئاساسى قىلىشقا بولمايدۇ.
/ [! J8 K9 M) f8 ~    55 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن تەھقىقلىگۈچى خادىملارنىڭ قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن دەلىل– ئىسپات توپلىغانلىقىنى مەلۇم قىلىش، شىكايەت قىلىش، پاش قىلىش ماتېرىيالىنى قوبۇل قىلغانلىرى ياكى شۇنداق قىلغانلىقىنى بايقىغانلىرى تەكشۈرۈپ ئېنىقلىشى كېرەك. ھەقىقەتەن قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن دەلىل– ئىسپات توپلاش ئەھۋالى بولغانلىرىدا تۈزىتىش پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويۇشى كېرەك؛ جىنايەتكە توشىدىغانلىرىنى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىدۇ.
2 D: Z7 `) G8 h: y& c2 O$ j     56 – ماددا سوتتا قاراپ چىقىش داۋامىدا، سوتچى خادىملاردىن مۇشۇ قانۇننىڭ 54 – ماددىسىدا بەلگىلەنگەن دەلىل – ئىسپاتنى قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن توپلاش ئەھۋالى بولۇشى مۇمكىن دەپ قارىغانلىرى دەلىل– ئىسپاتنىڭ قانۇنلۇق توپلانغان–توپلانمىغانلىقىنى سوتتا تەكشۈرۈشى كېرەك.
, j! q; Q1 D9 e9 q+ M    دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ ئاقلىغۇچىلىرى، دەۋا ۋاكالەتچىلىرى قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن توپلانغان دەلىل– ئىسپاتنى قانۇن بويىچە چىقىرىۋېتىشنى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق. قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن توپلانغان دەلىل – ئىسپاتنى چىقىرىۋېتىشنى ئىلتىماس قىلغانلار ئالاقىدار يىپ ئۇچى ياكى ماتېرىيالنى بېرىشى كېرەك.
" e5 X* G9 k6 V! f* M- q     57 – ماددا دەلىل– ئىسپاتنىڭ قانۇنلۇق توپلانغان–توپلانمىغانلىقىنى سوتتا تەكشۈرۈش داۋامىدا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دەلىل– ئىسپاتنىڭ قانۇنلۇق توپلانغانلىقىنى ئىسپاتلىشى كېرەك.
% V6 w8 ~2 M& R A
) ]6 ~# l( k, L! `; y$ V    دەلىل – ئىسپاتنىڭ قانۇنلۇق توپلانغانلىقىنى ھازىرقى دەلىل– ئىسپات ماتېرىياللىرى بىلەن ئىسپاتلاپ بېرەلمىگەندە، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئالاقىدار تەھقىقلىگۈچى خادىملارغا ياكى باشقا خادىملارغا سوتقا قاتنىشىپ ئەھۋالنى چۈشەندۈرۈشنى ئۇقتۇرۇش قىلىش ھەققىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە تەكلىپ بەرسە بولىدۇ؛ خەلق سوت مەھكىمىسى ئالاقىدار تەھقىقلىگۈچى خادىملارغا ياكى باشقا خادىملارغا سوتقا قاتنىشىپ مۇناسىۋەتلىك ئەھۋالنى چۈشەندۈرۈشنى ئۇقتۇرۇش قىلسا بولىدۇ. ئالاقىدار تەھقىقلىگۈچى خادىملار ياكى باشقا خادىملارمۇ سوتقا قاتنىشىپ ئەھۋالنى چۈشەندۈرۈشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى ئۇقتۇرۇش قىلغاندىن كېيىن، ئالاقىدار خادىملار سوتقا قاتنىشىشى كېرەك.
) u% @( J" ~! }/ w+ H" E j/ F     58 – ماددا سوتتا قاراپ چىقىش ئارقىلىق، مۇشۇ قانۇننىڭ 54– ماددىسىدا بەلگىلەنگەن قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن دەلىل – ئىسپات توپلاش ئەھۋالى بارلىقىنى مۇئەييەنلەشتۈرگىلى بولغاندا ياكى ئىنكار قىلغىلى بولمىغاندا، ئالاقىدار دەلىل – ئىسپاتلارنى چىقىرىۋېتىش كېرەك.
" W+ _, t" w# y8 k( U2 d V    59 – ماددا گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزلىرىدىن سوتتا ئەيىبلىگۈچى، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ۋە جاۋابكار، ئاقلىغۇچى ئىككى تەرەپكە يۈزلەشتۈرۈلگەنلىرى ھەمدە تەكشۈرۈشتە راست بولۇپ چىققانلىرىنىلا دېلو بېكىتىش ئاساسى قىلىش شەرت. سوت گۇۋاھچىنىڭ مەقسەتلىك ھالدا يالغان گۇۋاھلىق بەرگەنلىكىنى ياكى جىنايەت پاكىتلىرىنى يوشۇرغانلىقىنى ئېنىقلىغاندا، قانۇن بويىچە بىر تەرەپ قىلىشى كېرەك.
; ^9 f/ U. q( X- K7 s, T     60 – ماددا دېلو ئەھۋالىدىن خەۋىرى بارلىكى كىشىلەرنىڭ گۇۋاھلىق بېرىش مەجبۇرىيىتى بولىدۇ.
+ D7 a$ h, t! C h2 M- U; m/ X    فىزىيولوگىيە جەھەتتە، روھىي جەھەتتە نۇقسانى بار كىشىلەر ياكى گۆدەك بالىلاردىن ھەق–ناھەقنى ئاڭقىرالمايدىغانلىرى، مەقسىتىنى توغرا بىلدۈرەلمەيدىغانلىرى گۇۋاھچى بولالمايدۇ.
. H; Q! u4 T+ y     61 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى گۇۋاھچىنىڭ ۋە ئۇنىڭ يېقىن تۇغقانلىرىنىڭ بىخەتەرلىكىنى كاپالەتلەندۈرۈشى لازىم.
( Q2 o t' v% A0 w! Q     گۇۋاھچىغا ۋە ئۇنىڭ يېقىن تۇغقانلىرىغا تەھدىت سالغان، ھاقارەت قىلغان، ئۇلارنى ئۇرغان ياكى ئۇلاردىن ئۆچ ئالغانلاردىن قىلمىشى جىنايەتكە توشىدىغانلىرى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ؛ جىنايى جازا بېرىشكە توشمايدىغانلىرىغا قانۇن بويىچە ئامانلىق باشقۇرۇش جازاسى بېرىلىدۇ.
7 C# i) `) w2 }* r& f( n     62 – ماددا دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش جىنايىتى، تېررورلۇق ھەرىكىتى جىنايىتى، قارا جەمئىيەت تۈسىنى ئالغان تەشكىلات جىنايىتى، زەھەر جىنايىتى دېلوسى قاتارلىق دېلولاردا گۇۋاھچىلار، باھالىغۇچىلار، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلاردىن دەۋادا گۇۋاھلىق بەرسە، ئۆزىنىڭ ياكى يېقىن تۇغقانلىرىنىڭ جىسمانىي بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يېتىدىغانلىرىغا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تۆۋەندىكى قوغداش تەدبىرلىرىدىن بىرنى ياكى بىرنەچچىسىنى قوللانسا بولىدۇ:
; p9 a8 n. X) ]5 e     (1) ھەقىقىي ئىسىم – فامىلىسى، ئادرېسى ۋە ئىشلەيدىغان ئورنى قاتارلىق شەخسىي ئۇچۇرلىرىنى ئاشكارىلىماسلىق؛
9 N: } b) q2 E" }# q! F! _    (2) چىرايى، ھەقىقىي ئاۋازى قاتارلىقلارنى ئاشكارىلىماي تۇرۇپ، سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىش تەدبىرى قوللىنىش؛
$ i: h1 B5 K( @$ e0 n+ |/ U- ~     (3) مۇئەييەن كىشىلەرنىڭ گۇۋاھچىلار، باھالىغۇچىلار، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ يېقىن تۇغقانلىرى بىلەن ئۇچرىشىشىنى مەنئى قىلىش؛
3 M9 H# L- O- f$ Q    (4) ئۆزىنى ۋە تۇرالغۇسىنى مەخسۇس قوغداش تەدبىرى قوللىنىش؛
4 \- W% O- V7 f6 s: A. L# D    (5) باشقا زۆرۈر قوغداش تەدبىرلىرى.
& P1 M( l9 P4 q$ A5 e9 |, ~; y7 ]     گۇۋاھچىلار، باھالىغۇچىلار، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلاردىن دەۋادا گۇۋاھلىق بەرسەك ئۆزىمىزنىڭ ياكى يېقىن تۇغقانلىرىمىزنىڭ جىسمانىي بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يېتىدۇ دەپ قارايدىغانلىرى خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىدىن قوغداشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ.
" H7 ~( |6 {6 z" } @- C3 d     خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قانۇن بويىچە قوغداش تەدبىرى قوللىنىشى، ئالاقىدار ئورۇنلار ۋە شەخسلەر ماسلىشىشى كېرەك.
6 \& L: I! j) i% N" b     63 – ماددا گۇۋاھچىلاردىن گۇۋاھلىق بېرىش مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلىشتا قاتناش، ياتاق، تاماق قاتارلىقلارغا پۇل خەجلىگەنلىرىگە ياردەم پۇل بېرىش كېرەك. گۇۋاھچىلاردىن گۇۋاھلىق بەرگەنلىرىگە بېرىلىدىغان ياردەم پۇل قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگاننىڭ كەسپىي خىراجىتىگە كىرگۈزۈلىدۇ، ئۇنى تەڭ دەرىجىلىك ھۆكۈمەت مالىيەسى كاپالەتلەندۈرىدۇ.
9 X) J4 {, B4 R& f& p J& g0 O" J    ئىشلەيدىغان ئورنى بار گۇۋاھچىلاردىن گۇۋاھلىق بەرگەنلىرىنىڭ مائاشى، مۇكاپاتىنى ۋە باشقا پاراۋانلىق تەمىناتىنى ئىشلەيدىغان ئورنى تۇتۇپ قېلىشقا ياكى باشقىچە يول بىلەن تۇتۇپ قېلىشقا بولمايدۇ.
0 R% d5 Y4 @7 w# N- {: `7 C    6 – باب مەجبۇرلاش تەدبىرلىرى
4 N4 i3 z& C$ D! v    64 – مادداخەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى دېلو ئەھۋالىغا قاراپ، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنى مەجبۇرىي چاقىرىتىپ كەلسە، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بەرسە ياكى ئۇنىڭ تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئالسا بولىدۇ.
& O* a$ c, b( c1 r/ H( G, n5 L     65 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغان جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنى بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بەرسە بولىدۇ:
8 T& {- D9 N1 {     (1) رېجىم جازاسى، تۇتۇپ تۇرۇپ ئەمگەككە سېلىش جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ياكى قوشۇمچە جازا ئايرىم بېرىلىش ئېھتىمالى بولغانلار؛
$ V* E, T1 z; z8 `9 X3 m* I$ A     (2) مۇددەتلىك قاماق جازاسىدىن يۇقىرى جىنايى جازا ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلسە جەمئىيەتكە خەۋپ يەتكۈزمەيدىغانلار؛
+ E' K- o) {- @9 H
- e" P' K2 {+ p% @! N    (3) ئېغىر كېسىلى بولغانلىقتىن، ئۆزىنىڭ ھاجىتىدىن چىقالمىغانلىقتىن، ھامىلىدار بولۇپ قالغان ياكى بالىسىنى ئېمىتىۋاتقان ئايال بولغانلىقتىن، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلسە جەمئىيەتكە خەۋپ يەتكۈزمەيدىغانلار؛
- \7 ~0 W( {+ }" {+ h     (4) قاماپ تۇرۇش مۆھلىتى توشقان بولسىمۇ، دېلو ئاياغلاشتۇرۇلمىغان بولغاچقا، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشكە توغرا كېلىدىغانلار.
+ `8 }) x8 l6 M2 f$ W4 g    بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئىجرا قىلىدۇ.
0 @1 t# `; A5 S) G! T: M    66 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنى بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشنى قارار قىلىشتا، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنى كاپالەتچى تېپىشقا ياكى كاپالەت پۇلى تاپشۇرۇشقا بۇيرۇشى كېرەك.
8 w7 m. J- l( m8 _# @    67 – ماددا كاپالەتچىلەر تۆۋەندىكى شەرتلەرگە توشۇشى كېرەك:
- r( u x# h0 {5 F    (1) شۇ دېلو بىلەن چېتىشلىقى بولماسلىق؛
& r- K$ R# g+ L2 ?$ }/ W \     (2) كاپالەتچىلىك مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلالايدىغان بولۇش؛
5 n; ?: n: Y1 N$ z/ c6 X- B& v; W
0 a4 u5 R' m; }9 a7 @( Q* a" ^     (3) سىياسىي ھوقۇقى بولۇش، جىسمانىي ئەركىنلىكى چەكلەنمىگەن بولۇش؛
( u* s1 b1 v, [# \! }: m7 _9 p     (4) مۇقىم تۇرالغۇسى ۋە كىرىمى بولۇش.
& @: u8 z& c" E5 W5 n: f; s- `    68 – ماددا كاپالەتچى تۆۋەندىكى مەجبۇرىيەتلەرنى ئادا قىلىشى كېرەك:
2 c# x2 |( s. @( Y& d
' I3 ^9 d- l, a4 q+ m5 v( j    (1) كاپالەتلىك قىلىنغۇچىنىڭ مۇشۇ قانۇننىڭ 69–ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە رىئايە قىلىشىنى نازارەت قىلىش؛
8 I, x& C6 M3 V1 O* d/ [/ c     (2) كاپالەتلىك قىلىنغۇچىنىڭ مۇشۇ قانۇننىڭ 69–ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپ قىلمىش سادىر قىلىش ئېھتىمالى بارلىقىنى ياكى سادىر قىلغانلىقىنى سەزگەندە، ئىجرا ئورگىنىغا ۋاقتىدا مەلۇم قىلىش.
9 O. C$ F4 |' g* H/ w9 \8 ?     كاپالەتلىك قىلىنغۇچى مۇشۇ قانۇننىڭ 69–ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپ قىلىمىشنى سادىر قىلغاندا، كاپالەتچى مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلمىسا، كاپالەتچىگە جەرىمانە قويۇلىدۇ، جىنايەت شەكىللەندۈرسە قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ.
" s; ]- j2 X& Q) z- H     69 – ماددا بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار تۆۋەندىكى بەلگىلىمىلەرگە رىئايە قىلىشى كېرەك:
8 j7 N% n2 ?; x- ^3 V    (1) ئۆزى تۇرۇشلۇق شەھەر، ناھىيەدىن ئىجرا ئورگىنىنىڭ تەستىقىسىز چىقماسلىق؛
# |' i7 Q7 Y6 T    (2) ئادرېسى، ئىشلەيدىغان ئورنى ۋە ئالاقىلىشىش ئۇسۇلى ئۆزگەرگەندە ئىجرا ئورگىنىغا 24 سائەت ئىچىدە مەلۇم قىلىش؛
! q4 p$ ^5 {" z" {$ `     (3) سوئال سوراشقا چاقىرتىلغاندا ۋاقتىدا ھازىر بولۇش؛
' [! Y0 R+ v$ H; F! v7 {     (4) گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق بېرىشىگە ھەرقانداق ئۇسۇل بىلەن كاشىلا قىلماسلىق؛
4 j6 l! l) O. G# W, H$ I
1 [6 m2 I- d8 X3 W7 U     (5) دەلىل – ئىسپاتلارنى يوق قىلىۋەتمەسلىك، ياسىۋالماسلىق ياكى تىل بىرىكتۈرۈۋالماسلىق.
- g2 p! ?1 f G$ N2 y    خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگەن جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنى تۆۋەندىكى بەلگىلىمىلەرنىڭ بىرىگە ياكى بىرقانچىسىگە رىئايە قىلىشقا دېلو ئەھۋالىغا قاراپ بۇيرۇسا بولىدۇ:
- @! ~# c8 ^, b. M* h& P     (1) مۇئەييەن سورۇنغا كىرمەسلىك؛
% w* d( c. d( J" G: X. z+ B
9 `5 g7 | I8 G9 ^7 q* G( s! B    (2) مۇئەييەن كىشىلەر بىلەن كۆرۈشمەسلىك ياكى خەت – ئالاقە قىلماسلىق؛
. q# K1 k7 {- U7 s9 ^! P" Z. `    (3) مۇئەييەن پائالىيەتنى قىلماسلىق؛
- H2 v$ W: b* N2 v$ ~8 \    (4) پاسپورت قاتارلىق چېگرادىن كىرىش– چىقىش كىنىشكىلىرى ۋە ھەيدەش كىنىشكىسىنى ئىجرا ئورگىنىنىڭ ساقلاپ بېرىشىگە تاپشۇرۇش.
! e/ b: F$ _" v+ e     بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگەن جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن ئالدىنقى ئىككى تارماقتىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغانلىرىنىڭ تاپشۇرغان كاپالەت پۇلىنىڭ بىر قىسمى ياكى ھەممىسى مۇسادىرە قىلىنىدۇ ھەمدە ئەھۋال پەرقلەندۈرۈلۈپ، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار توۋانامە يېزىشقا، كاپالەت پۇلىنى قايتا تاپشۇرۇشقا، كاپالەتچى تېپىشقا بۇيرۇلىدۇ ياكى تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنىدۇ، قولغا ئېلىنىدۇ.
3 R' H) ]1 u: Q, Z; [5 y) @7 |4 {- I" H    بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش توغرىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغان جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن قولغا ئېلىشقا توغرا كەلگەنلىرى ئالدىن توختىتىپ قويۇلسا بولىدۇ.
: X( K# H9 L+ m4 Z) J! L0 D
} ]; r9 c# M6 A; g1 n/ M! p     70 – ماددا بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشنى قارار قىلغۇچى ئورگان كاپالەت پۇلى سوممىسىنى دەۋا پائالىيىتىنىڭ نورمال ئېلىپ بېرىلىشىغا كاپالەتلىك قىلىش ئېھتىياجى، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگۈچىنىڭ ئىجتىمائىي خەۋپى، دېلوسىنىڭ خاراكتېرى، ئەھۋالى، ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان جازانىڭ ئېغىر– يېنىكلىكى، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگۈچىنىڭ ئىقتىسادىي ئەھۋالى قاتارلىقلارنى ھەر تەرەپلىمە ئويلىشىپ بېكىتىشى كېرەك.
N1 r" H5 G! W! u1 z: h! U, O2 f    كاپالەت پۇلى بەرگۈچى كاپالەت پۇلىنى ئىجرا ئورگىنى بېكىتكەن بانكىدىكى مەخسۇس ئىسچوتقا قويۇشى لازىم.
f5 q+ i: @ J3 _$ J     71 – ماددا جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگەن مەزگىلدە مۇشۇ قانۇننىڭ 69 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلمىغانلىرى بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش ئاخىرلاشقاندا، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشنى بىكار قىلىش ئۇقتۇرۇشىنى ياكى ئالاقىدار قانۇن ھۆججەتلىرىنى كۆتۈرۈپ بانكىغا بېرىپ، قايتۇرىدىغان كاپالەت پۇلىنى ئېلىۋالىدۇ.
, |+ z6 B) f1 D8 w    72 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن قولغا ئېلىش شەرتىگە توشىدىغان تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغانلىرىنىڭ تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئالسا بولىدۇ:
8 R4 w. c2 U1 t& z# r% C    (1) ئېغىر كېسىلى بارلار، ئۆزىنىڭ ھاجىتىدىن چىقالمايدىغانلار؛
1 [' c/ e: e2 r; b* \     (2) ھامىلىدار ياكى بالىسىنى ئېمىتىۋاتقان ئاياللار؛
' j# O1 z: r! H5 N9 K+ ^( d     (3) ھاجىتىدىن چىقالمايدىغان كىشىگە بىردىنبىر يار – يۆلەك بولىدىغانلار؛
% F: z @! `" z2 T    (4) دېلونىڭ ئالاھىدە ئەھۋالى ياكى دېلو بېجىرىش ئېھتىياجى بىلەن، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش تەدبىرى قوللىنىلسا تېخىمۇ مۇۋاپىق كېلىدىغانلار؛
* X" k6 ~' S# v" B1 s     (5) قاماپ تۇرۇش مۆھلىتى توشقان بولسىمۇ، دېلو بېجىرىلىپ بولمىغاچقا، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش تەدبىرى قوللىنىشقا توغرا كەلگەنلەر.
5 @- O/ l I+ s( F    بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش شەرتىگە توشىدىغان، لېكىن، كاپالەتچى تاپالمىغان، كاپالەت پۇلىنىمۇ تاپشۇرمىغان جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنىڭ تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنسا بولىدۇ.
9 L3 b: p& E+ t( A    تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىشنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئىجرا قىلىدۇ.
9 O3 L9 I0 g2 t" {9 L% L6 i     73 – ماددا تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىشنى جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنىڭ تۇرار جايىدا ئىجرا قىلىش لازىم؛ مۇقىم تۇرار جايى بولمىغانلىرىنىڭ تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش بېكىتىلگەن تۇرار جايىدا ئىجرا قىلىنسا بولىدۇ. ئۇنى دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش جىنايىتى، تېررورلۇق ھەرىكىتى جىنايىتى، پەۋقۇلئاددە چوڭ پارىخورلۇق جىنايىتى گۇمانى تۇغدۇرغانلارنىڭ تۇرار جايىدا ئىجرا قىلغانداتەھقىقلەش خىزمىتى توسالغۇغا ئۇچراش ئېھتىمالى بولسا، بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ تەستىقى بىلەن، بېكىتىلگەن تۇرار جايىدا ئىجرا قىلىشقىمۇ بولىدۇ. لېكىن، قاماپ تۇرۇش سورۇنلىرى، مەخسۇس دېلو بېجىرىش سورۇنلىرىدا ئىجرا قىلىشقا بولمايدۇ.
) P) o1 C) \* h- [    ئۇقتۇرۇش قىلغىلى بولمايدىغانلىرىنى ھېسابقا ئالمىغاندا، بېكىتىلگەن تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنىدىغان بولسا، تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغاندىن كېيىنكى 24 سائەت ئىچىدە تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغۇچىنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتىغا ئۇقتۇرۇش قىلىش لازىم.
P8 v# j8 s1 G' m3 ]7 r6 A6 K- F     تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلىشىغا مۇشۇ قانۇننىڭ 33–ماددىسىدىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
9 C4 ~' }6 e1 T% h: `! W    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بېكىتىلگەن تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش قارارىنىڭ ۋە ئۇنىڭ ئىجراسىنىڭ قانۇنلۇق – قانۇنلۇق ئەمەسلىكىنى نازارەت قىلىدۇ.
" x5 A! R7 N4 p |     74 – ماددا بېكىتىلگەن تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش مۆھلىتىنى جازا مۇددىتىگە سۇندۇرۇپ ھېسابلاش كېرەك. رېجىم جازاسى ھۆكۈم قىلىنغانلارنىڭ تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان بىر كۈن جازا مۇددىتىنىڭ بىر كۈنىگە سۇندۇرۇپ ھېسابلىنىدۇ؛ تۇتۇپ تۇرۇپ ئەمگەككە سېلىش جازاسى، مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغانلارنىڭ تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان ئىككى كۈنى جازا مۇددىتىنىڭ بىر كۈنىگە سۇندۇرۇپ ھېسابلىنىدۇ.
% c6 X6 `6 C7 {- y) B# n) r2 o    75 – ماددا تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلار تۆۋەندىكى بەلگىلىمىگە رىئايە قىلىشى لازىم:
w& `' e" G0 f) ^& @    (1) ئىجرا ئورگىنىنىڭ تەستىقىسىز نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان تۇرار جايىدىن چىقماسلىق؛
6 k& U* P' U$ `9 R- D& @     (2) ئىجرا ئورگىنىنىڭ تەستىقىسىز باشقىلار بىلەن كۆرۈشمەسلىك ياكى خەت – ئالاقە قىلماسلىق؛
6 E; E/ S, _* q { O7 l     (3) سوئال سوراشقا چاقىرتىلغاندا ۋاقتىدا ھازىر بولۇش؛
+ }% n# L, l3 N) Z( Q! p8 K    (4) گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق بېرىشىگە ھەرقانداق ئۇسۇل بىلەن كاشىلا قىلماسلىق؛
% N! T7 D; G0 ~     (5) دەلىل – ئىسپاتلارنى يوق قىلىۋەتمەسلىك، ياسىۋالماسلىق ياكى تىل بىرىكتۈرۈۋالماسلىق؛
; M! y! S8 e2 U6 k$ h' h; J    (6) پاسپورت قاتارلىق چېگرادىن كىرىش – چىقىش كىنىشكىلىرى، سالاھىيەت كىنىشكىلىرىنى ۋە ھەيدەش كىنىشكىلىرىنى ئىجرا ئورگىنىنىڭ ساقلاپ بېرىشىگە تاپشۇرۇش.
$ C0 G7 e0 W1 D/ G7 E     تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمىگە خىلاپ قىلمىشى ئېغىر بولغانلىرى قولغا ئېلىنسا بولىدۇ؛ قولغا ئېلىشقا توغرا كەلگەن جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكار ئالدىن توختىتىپ قويۇلسا بولىدۇ.
# I* ^* f6 u) n- e, |     76 – ماددا ئىجرا ئورگىنى تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنىڭ تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش توغرىسىدىكى بەلگىلىمىگە رىئايە قىلىش ئەھۋالىنى ئېلېكتىرونلۇق كۆزەتكۈدە كۆزىتىش، قەرەلسىز تەكشۈرۈش قاتارلىق كۆزىتىش ئۇسۇللىرىنى قوللىنىپ نازارەت قىلسا بولىدۇ؛ تەھقىقلەش سۈرۈكىدە، تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارىنىڭ خەت–ئالاقە قىلىش ئەھۋالىنى نازارەت ۋە كونترول قىلسا بولىدۇ.
" ~7 [' R6 K5 ]4 `9 O& P
# ?, B9 T# k: W3 _( W$ J& _4 j     77 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنى بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش مۆھلىتى ئۇزاق بولغاندا 12 ئايدىن ئېشىپ كەتسە بولمايدۇ، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش مۆھلىتى ئۇزاق بولغاندا ئالتە ئايدىن ئېشىپ كەتسە بولمايدۇ.
5 S- ^) }6 t4 w& j: W6 S5 d% L" G    بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش مۆھلىتىدە، دېلونى تەھقىقلەش، ئەيىبلەش ۋە سوت قىلىشنى ئۈزۈپ قويۇشقا بولمايدۇ. جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدىغانلىقىنى سەزگەندە ياكى بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش مۆھلىتى توشقاندا، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىشنى ۋاقتىدا بىكار قىلىش كېرەك. بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىشنى بىكار قىلىشتا، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگۈچى، تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغۇچىغا ۋە ئالاقىدار ئورۇنلارغا ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىش لازىم.
* }1 Y* G1 n9 i! \. P2 r% b* c     78 – ماددا جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنى قولغا ئېلىشنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەستىقلىشى ياكى خەلق سوت مەھكىمىسى قارار قىلىشى، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئىجرا قىلىشى شەرت.
6 K2 \1 V! [9 T+ t+ F& u, b
) x! c1 w; P8 T     79 – ماددا جىنايەت پاكىتلىرىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتى تېپىلغان، قاماق جازاسىدىن يۇقىرى جىنايى جازا بېرىلىش ئېھتىمالى بولغان جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگەندە مۇشۇ تارماقتا بەلگىلەنگەن ئىجتىمائىي خەۋپ – خەتەرنى پەيدا قىلىشىدىن ساقلانغىلى بولمايدىغانلىرىنى قولغا ئېلىش لازىم:
`# p" t/ A% u1 F3 E! r    (1) يېڭى جىنايەت ئۆتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغانلىرى؛
7 ]* k3 K6 l8 F8 T( g2 [- P7 ~
* T( j( l2 d+ L" _# k5 l% W9 z+ G3 U    (2) دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە، جامائەت خەۋپسىزلىكىگە ياكى جەمئىيەت تەرتىپىگە خەۋپ يەتكۈزۈش رېئال خەۋپ – خەتىرى بولغانلىرى؛
4 E( T# L; ^4 C' b% w- P    (3) دەلىل – ئىسپاتلارنى يوق قىلىۋېتىش، ياسىۋېلىش، گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق بېرىشىگە كاشىلا قىلىش ياكى تىل بىرىكتۈرۈۋېلىش ئېھتىمالى بولغانلىرى؛
9 i6 S& r8 _. d/ D' u4 O3 f     (4) زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى، پاش قىلغۇچى ۋە شىكايەت قىلغۇچىدىن ئۆچ ئېلىش ئېھتىمالى بولغانلىرى؛
* f7 b, u* _3 G. H     (5) ئۆلۈۋېلىش ياكى قېچىپ كېتىشكە ئۇرۇنىدىغانلىرى.
7 k% W2 C% A6 x    جىنايەت پاكىتلىرىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل– ئىسپاتى تېپىلغان، ئون يىلدىن يۇقىرى مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغانلار ياكى جىنايەت پاكىتىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتى تېپىلغان، قاماق جازاسىدىن ئېغىر جىنايى جازا بېرىلىش ئېھتىمالى بولغانلار، ئىلگىرى قەستەن جىنايەت ئۆتكۈزگەنلەرنى ياكى سالاھىيىتى ئېنىق بولمىغانلارنى قولغا ئېلىش لازىم.
; P; Q. s/ ^2 o }" v# O5 N     بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلگەن، تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنغان جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش توغرىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپ ئېغىر قىلمىش سادىر قىلغانلىرى قولغا ئېلىنسا بولىدۇ.
& i% b* g+ o* h5 a4 [; ?! ~4 n    80 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى نەق جىنايەتچىلەر ياكى زور گۇماندارلاردىن تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغانلىرىنى ئالدىن توختىتىپ قويسا بولىدۇ:
4 p. O4 k. d7 D! H     (1) جىنايەتكە تەييارلىنىۋاتقاندا، كىرىشكەندە ياكى جىنايەت ئۆتكۈزگەندىن كېيىن دەرھال سېزىلىپ قالغانلار؛
# c( f6 R9 n+ v: R    (2) ئۇنى جىنايەت ئۆتكۈزدى، دەپ زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ياكى نەق مەيداندا ئۆز كۆزى بىلەن كۆرگۈچىلەر كۆرسىتىپ بەرگەنلەر؛
8 X+ ]( R8 U( O/ ?2 U1 D     (3) يېنىدىن ياكى تۇرار جايىدىن جىنايەت دەلىل – ئىسپاتى تېپىلغانلار؛
( Z p/ d% D' _5 r. U' _1 W     (4) جىنايەت ئۆتكۈزگەندىن كېيىن ئۆلۈۋېلىشقا، قېچىپ كېتىشكە ئۇرۇنغانلار ياكى قېچىپ يۈرگەنلەر؛
4 f- d- v+ ~/ v    (5) دەلىل – ئىسپاتلارنى يوق قىلىۋېتىش، ياسىۋېلىش ياكى تىل بىرىكتۈرۈۋېلىش ئېھتىمالى بولغانلار؛
6 n7 j2 I0 O9 M6 |0 c" o     (6) ھەقىقىي ئىسىم – فامىلىسى ۋە ئادرېسىنى ئېيتمىغانلىقتىن، سالاھىيىتى ئېنىق بولمىغانلار؛
# @& }, b! w6 Y' E. G! }9 `: m9 e     (7) ئېقىپ يۈ, , , رۈپ دېلو سادىر قىلىش، كۆپ قېتىم دېلو سادىر قىلىش ۋە شېرىكلىشىپ دېلو سادىر قىلىش زور گۇمانىنى تۇغدۇرغانلار.
9 L. m' A: U1 U" I2 _' C+ U
- H& q( U5 O8 u    81 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى توختىتىپ قويۇش، قولغا ئېلىش ۋەزىپىسىنى باشقا جايدا ئىجرا قىلىشتا، توختىتىپ قويۇلغۇچى، قولغا ئېلىنغۇچى تۇرۇشلۇق جايدىكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى، توختىتىپ قويۇلغۇچى، قولغا ئېلىنغۇچى تۇرۇشلۇق جايدىكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ماسلىشىشى كېرەك.
9 A# `* x6 {# y. w     82 – ماددا تۆۋەندىكىدەك ئەھۋال بولغانلارنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ بىر تەرەپ قىلىشىغا ھەرقانداق پۇقرا دەرھال تۇتۇپ ئاپىرىپ بەرسە بولىدۇ:
. c* }+ B( U2 \' f$ ^     (1) جىنايەت ئۆتكۈزۈۋاتقاندا ياكى جىنايەت ئۆتكۈزگەندىن كېيىن دەرھال سېزىلىپ قالغانلار؛
! }0 A* m0 E5 q6 B! [    (2) تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىلغانلار؛
; M& [4 S) D3 u     (3) تۈرمىدىن قاچقانلار؛
5 h7 g. H: P* y4 Y; l    (4) قوغلاپ تۇتۇلۇۋاتقانلار.
$ d3 G8 v3 w- c3 ~# n# J    83 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى بىراۋنى توختىتىپ قويۇشتا توختىتىپ قويۇش گۇۋاھنامىسىنى كۆرسىتىشى شەرت.
9 q6 I. W+ m) x9 O* r7 E    توختىتىپ قويغاندىن كېيىن، توختىتىپ قويۇلغۇچىنى قاماپ تۇرۇش ئۈچۈن دەرھال سولاقخانىغا ئاپىرىپ بېرىش لازىم، كېچىككەندىمۇ 24 سائەتتىن ئاشۇرۇۋەتمەسلىك كېرەك. ئۇقتۇرۇش قىلغىلى بولمايدىغان ئەھۋاللارنى ياكى دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش جىنايىتى، تېررورلۇق ھەرىكىتى جىنايىتى گۇمانى تۇغدۇرغانلىقتىن، ئۇقتۇرۇش قىلىنسا تەھقىقلەشكە توسالغۇ بولۇش ئېھتىمالى بولغان ئەھۋاللارنى ھېسابقا ئالمىغاندا، توختىتىپ قويۇلغاندىن كېيىنكى 24 سائەت ئىچىدە، توختىتىپ قويۇلغۇچىنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىغا ئۇقتۇرۇش قىلىش كېرەك. تەھقىقلەشكە توسالغۇ بولۇش ئېھتىمالى بولغان ئەھۋاللار تۈگىگەندىن كېيىن، توختىتىپ قويۇلغۇچىنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىغا دەرھال ئۇقتۇرۇش قىلىش كېرەك.
, s1 U O6 S. h1 E* @     84 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى توختىتىپ قويۇلغۇچىدىن توختىتىپ قويغاندىن كېيىنكى 24 سائەت ئىچىدە سوئال سورىشى كېرەك. توختىتىپ قويۇشقا توغرا كەلمەيدىغانلىقىنى سەزگەندە، دەرھال قويۇپ بېرىپ، قويۇپ بېرىش ئىسپاتى بېرىشى شەرت.
4 H0 B" b _- |$ ~- i     85 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايەت گۇماندارىنى قولغا ئېلىشنى تەلەپ قىلىشتا، قولغا ئېلىشنى تەستىقلىتىش تەكلىپنامىسى يېزىپ، ئۇنىڭغا دېلو ماتېرىياللىرى ۋە دەلىل – ئىسپاتلىرىنى قوشۇپ، تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەكشۈرۈپ تەستىقلىشىغا بىر يولىلا ئۆتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك. زۆرۈر تېپىلغاندا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ چوڭ دېلو مۇزاكىرىسىگە ئادەم قاتناشتۇرسا بولىدۇ.
* A1 @& z* e5 w$ N: t     86 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قولغا ئېلىشنى تەكشۈرۈپ تەستىقلاشتا، جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سورىسا بولىدۇ؛ تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى كۆرۈلگەندە، جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سورىشى لازىم:
7 n( C0 P6 P# S. {2 `8 I+ H    (1) قولغا ئېلىش شەرتىگە توشىدىغان– توشمايدىغانلىقىغا گۇمانى بولسا؛
# p7 ^% Q; F/ P9 d* o% c q     (2) جىنايەت گۇماندارى پىكرىنى تەپتىش خادىملىرىغا يۈزتۇرا بايان قىلىشنى تەلەپ قىلسا؛
* {; o+ k8 U4 w0 ?% h; M    (3) تەھقىقلەش پائالىيىتىدە قانۇنغا خىلاپ ئېغىر قىلمىش بولۇش ئېھتىمالى بولسا.
# H K( C X9 C8 d; Y9 w6 x. @+ s    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قولغا ئېلىشنى تەكشۈرۈپ تەستىقلاشتا، گۇۋاھچى قاتارلىق دەۋا ئىشتىراكچىلىرىدىن گەپ سورىسا، ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ پىكرىنى ئالسا بولىدۇ؛ ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ تەلىپى بولسا، ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ پىكرىنى ئېلىشى كېرەك.
2 F2 _" Q) U3 H- o: J     87 – ماددا جىنايەت گۇماندارىنى قولغا ئېلىشنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەكشۈرۈپ تەستىقلىشىنى باش تەپتىش قارار قىلىدۇ. چوڭ دېلولارنى تەپتىش ھەيئىتىنىڭ مۇزاكىرە قىلىپ قارار قىلىشىغا سۇنۇش كېرەك.
0 U d6 W4 O7 m" @: C    88 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قولغا ئېلىشنى تەستىقلاپ بېرىشنى تەكلىپ قىلغان دېلونى تەكشۈرگەندىن كېيىن، قولغا ئېلىشنى تەستىقلاش ياكى تەستىقلىماسلىقنى ئەھۋالغا قاراپ قارار قىلىشى كېرەك. قولغا ئېلىشنى تەستىقلاش قارارىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى دەرھال ئىجرا قىلىشى ھەمدە ئۇنىڭ ئىجراسىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك. قولغا ئېلىشنى تەستىقلىمىغانلىرىدا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى سەۋەبىنى چۈشەندۈرۈشى، قوشۇمچە تەھقىقلەشكە توغرا كېلىدىغانلىرىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا تەڭلا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
$ z' Q# Y7 h- }) {9 b2 e    89 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى توختىتىپ قويغانلاردىن قولغا ئېلىشقا تېگىشلىك دەپ قارىغانلىرىنى توختىتىپ قويغاندىن كېيىنكى ئۈچ كۈن ئىچىدە خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىشى كېرەك. ئالاھىدە ئەھۋالدا، تەستىقلاشنى تەكلىپ قىلىش ۋاقتى بىر كۈندىن تۆت كۈنگىچە ئۇزارتىلسا بولىدۇ.
; Y2 r" @: f$ ?1 ]     ئېقىپ يۈرۈپ دېلو سادىر قىلىش، كۆپ قېتىم دېلو سادىر قىلىش ۋە شېرىكلىشىپ دېلو سادىر قىلىش زور گۇمانى تۇغدۇرغانلارنى تەكشۈرۈپ تەستىقلاشنى تەكلىپ قىلىش ۋاقتى 30 كۈنگىچە ئۇزارتىلسا بولىدۇ.
4 X: s6 ~. S) { J    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ قولغا ئېلىشنى تەستىقلىتىش تەكلىپنامىسىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، قولغا ئېلىشنى تەستىقلاش ياكى تەستىقلىماسلىق توغرىسىدا يەتتە كۈن ئىچىدە قارار چىقىرىشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قولغا ئېلىشنى تەستىقلىمىغانلارنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن دەرھال قويۇپ بېرىشى ھەمدە ئۇنىڭ ئىجراسىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك. داۋاملىق تەھقىقلەشكە تېگىشلىكلەرنى ھەمدە بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش شەرتىگە توشىدىغانلارنى قانۇنغا بىنائەن بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشى ياكى تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىشى لازىم.
$ u/ Z/ N3 d( w
8 G) O7 ~5 J' M, ?* n    90 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرىدىن خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ قولغا ئېلىشنى تەستىقلىماسلىق قارارىدا خاتالىق بار دەپ قارىغانلىرى قايتا قاراپ چىقىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ، لېكىن، توختىتىپ قويغان ئادەمنى دەرھال قويۇپ بېرىشى شەرت. پىكرى قوبۇل قىلىنمىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە قايتا قاراپ چىقىشنى تەكلىپ قىلسا بولىدۇ. يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دەرھال قايتا قاراپ چىقىپ، ئۆزگەرتىش – ئۆزگەرتمەسلىك توغرىسىدا قارار چىقىرىپ، تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا ئىجرا قىلىشنى ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم.
4 S1 [4 U9 r: L' `- d7 N9 j    91 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى بىراۋنى قولغا ئېلىشتا، قولغا ئېلىش گۇۋاھنامىسىنى كۆرسىتىشى شەرت.
& J ?2 G& m9 Y    قولغا ئالغاندىن كېيىن، قولغا ئېلىنغۇچىنى دەرھال سولاقخانىنىڭ قاماپ تۇرۇشىغا ئاپىرىپ بېرىش لازىم. ئۇقتۇرۇش قىلىشقا مۇمكىن بولمايدىغانلىرىنى ھېسابقا ئالمىغاندا، قولغا ئالغاندىن كېيىنكى 24 سائەت ئىچىدە قولغا ئېلىنغۇچىنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىغا ئۇقتۇرۇش قىلىش كېرەك.
, x8 W3 \7 t3 J& O& X- d. o     92 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قولغا ئېلىشنى ئۆزى قارار قىلغانلاردىن، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەستىقى بىلەن قولغا ئالغانلاردىن قولغا ئالغاندىن كېيىنكى 24 سائەت ئىچىدە سوئال سورىشى شەرت. قولغا ئېلىنمايدىغانلىقىنى سەزگەندە، دەرھال قويۇپ بېرىپ، قويۇپ بېرىش ئىسپاتى بېرىشى شەرت.
! x6 F" E( v( m     93 – ماددا جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار قولغا ئېلىنغاندىن كېيىن، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئۇنى قاماپ تۇرۇش زۆرۈرىيىتىنى يەنىلا تەكشۈرۈشى لازىم. قاماپ تۇرۇش ھاجەتسىز بولسا، قويۇپ بېرىش ياكى مەجبۇرلاش تەدبىرىنى ئۆزگەرتىش توغرىسىدا تەكلىپ بېرىشى كېرەك. ئالاقىدار ئورگانلار بىر تەرەپ قىلىش ئەھۋالىنى ئون كۈن ئىچىدە خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
1 n* {$ V: l& C; x    94 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىلىرى، خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرىدىن جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارغا قوللانغان مەجبۇرلاش تەدبىرىنىڭ مۇۋاپىق بولمىغانلىقىنى سەزگەنلىرى ۋاقتىدا بىكار قىلىشى ياكى ئۆزگەرتىشى كېرەك. جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرىدىن قولغا ئېلىنغان ئادەمنى قويۇپ بېرىدىغانلىرى ياكى قولغا ئېلىش تەدبىرىنى ئۆزگەرتىدىغانلىرى ئۇنى ئەسلىي تەستىقلىغان خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
1 h; Q N$ J$ T7 Q     95 – ماددا جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ۋە ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى، يېقىن تۇغقىنى ياكى ئاقلىغۇچىسى مەجبۇرلاش تەدبىرىنى ئۆزگەرتىشنى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق. خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئىلتىماسنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، ئۈچ كۈن ئىچىدە قارار چىقىرىشى كېرەك؛ مەجبۇرلاش تەدبىرىنى ئۆزگەرتىشكە قوشۇلمىسا، ئىلتىماس قىلغۇچىغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى ھەمدە قوشۇلماسلىق سەۋەبىنى چۈشەندۈرۈشى كېرەك.
& ^; E* j9 p* Z9 P1 A
7 S3 k8 z4 R b% V [- I     96 – ماددا قاماپ تۇرۇلۇۋاتقان جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلارنىڭ دېلولىرىدىن مۇشۇ قانۇندا بەلگىلەنگەن تەھقىقلەشتە قاماپ تۇرۇش، تەكشۈرۈپ ئەيىبلەش مۆھلىتى، 1 –، 2 – سوت مۆھلىتىدە ئاياغلاشتۇرغىلى بولمىغانلىرىدا، جىنايەت گۇماندارى ۋە جاۋابكارنى قويۇپ بېرىش لازىم؛ داۋاملىق ئىسپاتلاشقا ۋە سوت قىلىشقا توغرا كېلىدىغانلىرىدا جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىلسە ياكى تۇرار جايى نازارەت ئاستىغا ئېلىنسا بولىدۇ.
* _8 z' l; X# a8 `     97 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قوللانغان مەجبۇرلاش تەدبىرىنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن مۆھلىتى توشقان جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنى قويۇپ بېرىشى، بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش تەدبىرىنى بىكار قىلىشى ياكى مەجبۇرلاش تەدبىرىنى قانۇن بويىچە ئۆزگەرتىشى كېرەك. خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قوللانغان مەجبۇرلاش تەدبىرىنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن مۆھلىتى توشقاندا، جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، يېقىن تۇغقانلىرى ياكى ئاقلىغۇچىلىرى مەجبۇرلاش تەدبىرىنى بىكار قىلىشنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
: T8 c J) ^) m( p7 I/ \) q6 d4 W3 V     98 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن قولغا ئېلىشنى تەكشۈرۈپ تەستىقلاش خىزمىتىدە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ تەھقىقلەش پائالىيىتىدە قانۇنغا خىلاپ ئەھۋال بارلىقىنى سەزگەنلىرى تۈزىتىشنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تۈزىتىش ئەھۋالىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
8 {2 l1 \; N8 [6 B" h' r     7 – باب قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسى
) g# j5 ]/ p9 n5 A7 z! i0 }! f6 o! ~    99 – ماددا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلاردىن جاۋابكارنىڭ جىنايى قىلمىشى تۈپەيلىدىن ماددىي زىيانغا ئۇچرىغانلىرى جىنايى ئىشلار دەۋاسى جەريانىدا قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسى قىلىشقا ھوقۇقلۇق. زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئۆلۈپ كەتكەن ياكى ھەرىكەت ئىقتىدارىدىن قالغان بولسا، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى، يېقىن تۇغقىنى قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسى قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
* [9 `' F6 m# ^/ E( U/ h- N- E; H( Q# w9 x
( I j4 f8 k5 y# j$ f3 M     دۆلەت مال – مۈلكى، كوللېكتىپ مال – مۈلكىزىيانغا ئۇچرىغان بولسا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىگەندە قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسى قىلسا بولىدۇ.
* w, Z: I L% b. S- T 100 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى زۆرۈر تاپقاندا، ئامان ساقلاش تەدبىرى قوللىنىپ، جاۋابكارنىڭ مال – مۈلكىنى پېچەتلىسە، تۇتۇپ قالسا ياكى توڭلىتىۋەتسە بولىدۇ. قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋاگەر ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئامان ساقلاش تەدبىرى قوللىنىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى ئامان ساقلاش تەدبىرى قوللىنىشتا ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىدىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرنى تەتبىقلايدۇ.
2 J( D; u' H; s6 v. L     101 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋا دېلولىرىنى قاراپ چىقىشتا، مۇرەسسە قىلسا ياكى ماددىي زىيان ئەھۋالىغا قاراپ ھۆكۈم، كېسىم چىقارسا بولىدۇ.
0 O4 c4 c2 \) Z( W: B     102 – ماددا قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىنى جىنايى ئىشلار دېلوسىغا قوشۇپ بىر يوللا سوت قىلىش كېرەك، جىنايى ئىشلار دېلوسىنى سوت قىلىش ۋاقتىنىڭ بەك كېچىكىپ كېتىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن، جىنايى ئىشلار دېلوسىنى سوت قىلىپ بولغاندىن كېيىن، شۇ سوت تەشكىلاتى قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىنى داۋاملىق سوت قىلسا بولىدۇ.
2 v- _# R9 |9 f$ e& q" b    8 – باب سۈرۈك، يەتكۈزۈش
$ ^* Z7 w- N! n v2 J" g     103 – ماددا سۈرۈك سائەت، كۈن، ئاي بىلەن ھېسابلىنىدۇ.
0 k3 C7 m2 K6 x! l1 |! ^3 f; p2 r    سۈرۈك باشلانغان سائەت ۋە كۈن سۈرۈككە قوشۇپ ھېسابلانمايدۇ.
! f m. t1 F7 @& {1 U! e( c     يولغا كەتكەن ۋاقىت قانۇندا بەلگىلەنگەن سۈرۈككە كىرگۈزۈلمەيدۇ. نارازىلىق ئەرز خېتى ياكى باشقا ھۆججەتلەر سۈرۈك توشۇشتىن ئىلگىرى پوچتىغا سېلىنغان بولسا، سۈرۈك ئۆتۈپ كەتكەن ھېسابلانمايدۇ.
9 ]# K$ m$ S# l) M* b     سۈرۈكنىڭ ئاخىرقى بىر كۈنى ھېيت– بايرام، دەم ئېلىش كۈنىگە توغرا كېلىپ قالسا، ھېيت – بايرام، دەم ئېلىش كۈنىدىن كېيىنكى 1 – كۈن سۈرۈك توشقان كۈن بولىدۇ، لېكىن، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ياكى جىنايەتچىنى قاماش سۈرۈكى سۈرۈك توشقان كۈنى ئاخىرلىشىدۇ، ئۇنى ھېيت – بايرام، دەم ئېلىش كۈنى مۇناسىۋىتى بىلەن ئۇزارتىشقا بولمايدۇ.
, V5 @7 Q/ `, ?% W    104 – ماددا دەۋالاشقۇچىلاردىن تاقابىل تۇرغىلى بولمايدىغان سەۋەب ياكى باشقا ئورۇنلۇق سەۋەبلەر بىلەن مۆھلەتنى كېچىكتۈرۈپ قويغانلىرى توسالغۇ تۈگەپ بەش كۈن ئىچىدە، مۆھلەت توشقىچە تۈگىتىدىغان دەۋا پائالىيەتلىرىنى داۋاملاشتۇرۇشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
8 U) i6 e4 E1 v     ئالدىنقى تارماقتا ئېيتىلغان ئىلتىماسقا رۇخسەت قىلىش – قىلماسلىق ھەققىدە خەلق سوت مەھكىمىسى كېسىم چىقىرىدۇ.
5 _3 H3 M$ ?) d. p    105 – ماددا چاقىرىق قەغىزى، ئۇقتۇرۇش ۋە باشقا دەۋا ھۆججەتلىرىنى يەتكۈزۈشتە تاپشۇرۇۋالغۇچىنىڭ ئۆزىگە تاپشۇرۇپ بېرىش كېرەك؛ تاپشۇرۇۋالغۇچىنىڭ ئۆزى بولمىسا، ئۇنىڭ قۇرامىغا يەتكەن ئائىلە تەۋەسىگە ياكى ئىشلەيدىغان ئورۇننىڭ مەسئۇلىغا بېرىپ قويۇلسا بولىدۇ.
) Y5 |& @4 e3 _7 e( t    تاپشۇرۇۋالغۇچىنىڭ ئۆزى ياكى ۋاكالىتەن تاپشۇرۇۋالغۇچى تاپشۇرۇۋېلىشنى ياكى ئىمزا قويۇشنى، تامغىسىنى بېسىشنى رەت قىلسا، يەتكۈزگۈچى ئۇنىڭ قوشنىلىرى ياكى باشقا شاھىتلارنى چاقىرىپ تۆپىدە تۇرغۇزۇپ، ئەھۋالنى چۈشەندۈرۈپ، ھۆججەتنى تاپشۇرۇۋالغۇچىنىڭ تۇرار جايىغا قويۇپ قويسا، يەتكۈزگۈچى يەتكۈزۈش قەغىزىگە رەت قىلىش سەۋەبى، يەتكۈزۈلگەن ۋاقتىنى ئېنىق يېزىپ ئىمزا قويسىلا يەتكۈزۈلگەن ھېسابلىنىدۇ.
( _+ I6 `5 G/ |/ {% Q: Y    9 – باب باشقا بەلگىلىمىلەر
) m! r0 f4 r" }6 {! [    106 – ماددا بۇ قانۇندىكى تۆۋەندىكى سۆز–ئىبارىلەرنىڭ مەنىسى:
% U$ b( P# U) j5 B    (1) ‹‹تەھقىقلەش›› جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ دېلو بېجىرىش جەريانىدا قانۇن بويىچە ئىشلەيدىغان مەخسۇس تەكشۈرۈش خىزمىتىنى ۋە مۇناسىۋەتلىك مەجبۇرلاش تەدبىرلىرىنى كۆرسىتىدۇ؛
) T& H# P6 h/ g& r% p9 K* M/ j+ E     (2) ‹‹دەۋالاشقۇچىلار›› زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋاگەر ۋە جاۋابكارنى كۆرسىتىدۇ؛
, {. g( E! B- r8 i( ~6 @    (3) ‹‹قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچى›› ۋاكالەتلىك قىلىنغۇچىنىڭ ئاتا – ئانىسى، باققان ئاتا – ئانىسى، ۋەسىيسىنى ۋە قوغداش جاۋابكارلىقى بار ئورگان، تەشكىلاتنىڭ ۋەكىلىنى كۆرسىتىدۇ؛
8 c$ b% }5 t" R" j& q     (4) ‹‹دەۋا ئىشتىراكچىلىرى›› دەۋالاشقۇچى، قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى، ئاقلىغۇچى، گۇۋاھچى، باھالىغۇچى ۋە تەرجىماننى كۆرسىتىدۇ؛
2 W2 O7 ~+ U Q6 V s
0 o" ~2 g7 x+ F% X    (5) ‹‹دەۋا ۋاكالەتچىسى›› ئەيىبلەنگەن دېلودىكى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ۋە ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى ياكى يېقىن تۇغقىنىنى، بىۋاسىتە دەۋا دېلوسىدىكى بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى ۋە ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسىنىڭ ھاۋالىسى بىلەن دەۋاغا ۋاكالىتەن قاتناشقۇچىنى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋالاشقۇچى ۋە ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسىنىڭ ھاۋالىسى بىلەن دەۋاغا ۋاكالىتەن قاتناشقۇچىنى كۆرسىتىدۇ؛
U: H5 Q7 h7 G     (6) ‹‹يېقىن تۇغقانلىرى›› ئېرى، خوتۇنى، ئاتىسى، ئانىسى، ئوغلى، قىزى ۋە بىر تۇغقان ئاكا – ئىنىسى، ئاچا–سىڭلىسىنى كۆرسىتىدۇ.
6 O8 c/ R2 I7 }" M6 ?5 c    2 – قىسىم دېلو ئېچىش، تەھقىقلەش ۋە ئەيىبلەش
2 \5 x2 W; {. j     1 – باب دېلو ئېچىش
9 }: L( a: x5 J g! T+ }7 @! i; n
; P! b$ N9 R. R9 c; M0 ]- B    107 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرى ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن جىنايەت پاكىتلىرىنى ياكى جىنايەت گۇماندارىنى بايقىغانلىرى باشقۇرۇش تەۋەلىكى دائىرىسى بويىچە دېلو ئېچىپ تەھقىقلىشى كېرەك.
' Z; _" X$ @6 f( ^- Z% t; C    108 – ماددا جىنايەت پاكىتلىرىنى ياكى جىنايەت گۇماندارىنى بايقىغان ھەرقانداق ئورۇن ۋە شەخسنىڭ جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىگە مەلۇم قىلىش ياكى پاش قىلىش ھوقۇقىمۇ ۋە مەجبۇرىيىتىمۇ بولىدۇ.
- e9 R$ ~8 y0 b: H0 ]    زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئۆزىنىڭ جىسمانىي ھوقۇقى، مال–مۈلۈك ھوقۇقىغا چېقىلغانلارنىڭ جىنايەت پاكىتىنى ياكى شۇنداق قىلغان جىنايەت گۇماندارىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىگە مەلۇم قىلىش ياكى شىكايەت قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
9 C1 `+ Z* s: R4 x0 p. o- l    جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى خەلق سوت مەھكىمىسى مەلۇم قىلىنغان دېلو، شىكايەت قىلىنغان ۋە پاش قىلىنغان ئىشلارنى قوبۇل قىلىشى لازىم. ئۆزىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولمىغانلىرىنى مەسئۇل ئورگاننىڭ بىر تەرەپ قىلىشىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىشى ھەم دېلو مەلۇم قىلغۇچىغا، شىكايەت قىلغۇچىغا ۋە پاش قىلغۇچىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم؛ ئۆزىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولمىغان، يەنە كېلىپ جىددىي تەدبىر قوللىنىش زۆرۈر بولغانلىرىدا ئالدى بىلەن جىددىي تەدبىر قوللىنىپ، ئاندىن مەسئۇل ئورگانغا ئۆتكۈزۈپ بېرىشى لازىم.
" o$ L* G" }3 r     جىنايەت ئۆتكۈزگەنلەردىن جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۆزىنى مەلۇم قىلغانلىرىغا ئۈچىنچى تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
+ v/ N) i7 C- a3 ]. e+ I    109 – ماددا دېلو مەلۇم قىلىش، شىكايەت قىلىش ۋە پاش قىلىشتا يازما ئۇسۇل قوللىنىلسىمۇ ياكى ئاغزاكى ئۇسۇل قوللىنىلسىمۇ بولۇۋېرىدۇ. ئاغزاكى مەلۇم قىلىنغان دېلونى، ئاغزاكى شىكايەت قىلىنغان ۋە پاش قىلىنغان ئىشنى قوبۇل قىلغۇچى خادىملار خاتىرىلەپ ئوقۇپ بېرىشى، خاتالىق بولمىغان خاتىرىگە دېلو مەلۇم قىلغۇچى، شىكايەت قىلغۇچى، پاش قىلغۇچى ئىمزاسىنى قويۇشى ياكى تامغىسىنى بېسىشى لازىم.
* f) H m. n" e( o# ]( n, D     شىكايەت قىلىنغان، پاش قىلىنغان ئىشلارنى قوبۇل قىلغۇچى خادىملار قارا چاپلىغانلارنىڭ ئۈستىگە ئالىدىغان قانۇن جاۋابكارلىقىنى شىكايەت قىلغۇچى، پاش قىلغۇچىغا چۈشەندۈرۈپ قويۇشى لازىم. لېكىن، پاكىتنى ئويدۇرۇپ چىقمىغان ۋە دەلىل – ئىسپاتنى ياسىۋالمىغانلا بولسا، شىكايەت قىلغان ۋە پاش قىلغان پاكىتىدا ئېگىز – پەسلىك، ھەتتا خاتالىق بولغان تەقدىردىمۇ، ئۇنى قارا چاپلاشتىن قاتتىق پەرقلەندۈرۈش كېرەك.
( |& R! G: g1 {4 `     جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى خەلق سوت مەھكىمىسى دېلو مەلۇم قىلغۇچى، شىكايەت قىلغۇچى، پاش قىلغۇچىنىڭ ۋە ئۇلارنىڭ يېقىن تۇغقانلىرىنىڭ بىخەتەرلىكىنى كاپالەتلەندۈرۈشى لازىم. دېلو مەلۇم قىلغۇچى، شىكايەت قىلغۇچى ۋە پاش قىلغۇچى ئۆزىنىڭ ئىسىم–فامىلىسىنى ۋە دېلو مەلۇم قىلىش، شىكايەت قىلىش، پاش قىلىش ھەرىكىتىنى ئاشكارىلاشنى خالىمىسا، ئۇلارنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلاش لازىم.
" o5 O$ |5 `7 h, f0 ]+ N     110 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى دېلو مەلۇم قىلىش،شىكايەت قىلىش، پاش قىلىش ۋە ئۆزىنى مەلۇم قىلىش ماتېرىياللىرىنى باشقۇرۇش تەۋەلىكى دائىرىسى بويىچە تېزدىن تەكشۈرۈپ، جىنايەت پاكىتى باركەن، جىنايى ئىشلار جاۋابكارلىقىغا تارتىشقا توغرا كېلىدىكەن، دەپ قارىغاندا، دېلو ئېچىشى لازىم؛ جىنايەت پاكىتى يوق ياكى جىنايەت پاكىتى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە يېنىك بولغاچقا، جىنايى ئىشلار جاۋابكارلىقىغا تارتىش زۆرۈرىيىتى يوقكەن، دەپ قارىغاندا، دېلو ئاچماسلىقى ھەمدە شىكايەت قىلغۇچىغا دېلو ئاچماسلىق سەۋەبىنى ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم. شىكايەت قىلغۇچىلاردىن قايىل بولمىغانلىرى قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
- I, u, h! x7 ]9 g X# @     111 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنى دېلو ئېچىپ تەھقىقلەشكە تېگىشلىك بولسىمۇ دېلو ئېچىپ تەھقىقلىمىدى دەپ قارىسا ياكى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنى دېلو ئېچىپ تەھقىقلەشكە تېگىشلىك بولسىمۇ دېلو ئېچىپ تەھقىقلىمىدى دەپ قاراپ، پىكرىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئوتتۇرىغا قويسا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىدىن دېلو ئاچماسلىق سەۋەبىنى چۈشەندۈرۈشنى تەلەپ قىلىشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ دېلو ئاچماسلىق سەۋەبىنى سەۋەب بولالمايدۇ دەپ قارىسا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا دېلو ئېچىش ھەققىدە ئۇقتۇرۇش قىلىشى، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن دېلو ئېچىشى كېرەك.
8 o9 N( S# P3 F; O    112 – ماددا بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرىدا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسىگە بىۋاسىتە دەۋا قىلىشقا ھوقۇقلۇق. زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئۆلۈپ كەتكەن ياكى ھەرىكەت ئىقتىدارىدىن قالغان بولسا، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، يېقىن تۇغقانلىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلىشقا ھوقۇقلۇق. خەلق سوت مەھكىمىسى ئۇنى قانۇن بويىچە قوبۇل قىلىشى كېرەك.
, \2 S/ _9 ~5 P% ~     2 – باب تەھقىقلەش
: K7 N9 ^! j/ I H$ J     1 – پاراگراف ئادەتتىكى بەلگىلىمە
, J# F5 P7 S1 A* _: u {    113 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۆزى ئاچقان جىنايى ئىشلار دېلوسىنى تەھقىقلەپ، جىنايەت گۇماندارىنىڭ جىنايەتلىك ياكى جىنايەتسىز ئىكەنلىكىنى، جىنايىتىنىڭ يېنىك ياكى ئېغىر ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپات ماتېرىياللىرىنى توپلىشى ۋە ئېلىشى لازىم. نەق جىنايەتچىلەر ياكى زور گۇماندارلارنى قانۇن بويىچە ئالدىن توختىتىپ قويسا بولىدۇ، قولغا ئېلىش شەرتىگە توشىدىغان جىنايەت گۇماندارىنى قانۇن بويىچە قولغا ئېلىشى لازىم.
& ~0 b \, w* C" Z" i3 o' W    114 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تەھقىقلەش ئارقىلىق جىنايەت پاكىتىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتى بار دېلولاردا تەييارلىق سوراق قىلىشى، توپلىغان، ئالغان دەلىل – ئىسپات ماتېرىياللىرىنى ئەمەلىيلەشتۈرۈشى لازىم.
A% y4 E) L+ F6 r4 M    115 – ماددا قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگانلاردىن ۋە ئۇنىڭ خادىملىرىدىن تۆۋەندىكى قىلمىشلارنىڭ بىرى بولغانلىرىنى دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئاقلىغۇچىلار، دەۋا ۋاكالەتچىلىرى، پايدا – زىيان مۇناسىۋىتى بار كىشىلەر شۇ ئورگانغا ئەرز قىلىشقا ۋە شىكايەت قىلىشقا ھوقۇقلۇق:
, F- a; F; ?2 {% K5 N     (1) قوللانغان مەجبۇرلاش تەدبىرىنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن مۆھلىتى توشقان بولسىمۇ، ئادەمنى قويۇپ بەرمىگەنلەر، مەجبۇرلاش تەدبىرىنى بىكار قىلمىغانلار ياكى ئۆزگەرتمىگەنلەر؛
2 k E" h B: a4 z( j2 n* @. c    (2) بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش كاپالەت پۇلىنى قايتۇرىدىغان تۇرۇقلۇق، قايتۇرمىغانلار؛
* M9 r: @' l7 |. g& D$ C- B6 C    (3) دېلوغا مۇناسىۋەتسىز پۇل– مالغا پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش، توڭلىتىۋېتىش تەدبىرى قوللانغانلار؛
4 ]8 ^. G$ @! O0 f# q
) z3 _( W4 r+ ]3 D    (4) پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش، توڭلىتىۋېتىشنى بىكار قىلىدىغان تۇرۇقلۇق، بىكار قىلمىغانلار؛
) H2 C0 U$ _* V% t% ~    (5) پېچەتلىگەن، تۇتۇپ قالغان، توڭلىتىۋەتكەن پۇل – مالنى خىيانەت قىلغان، ئىشلىتىۋالغان، ئاستىرتىن بۆلۈشۈۋالغان، ئالماشتۇرۇۋالغانلار ۋە بەلگىلىمىگە خىلاپ ھالدا ئىشلەتكەنلەر.
5 X4 |0 v- D! I, M9 R; Q     ئەرز ياكى شىكايەتنى قوبۇل قىلغان ئورگان ۋاقتىدا بىر تەرەپ قىلىشى كېرەك. بىر تەرەپ قىلىشقا قايىل بولمىغانلار تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەرز قىلسا بولىدۇ؛ خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلولاردا بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەرز قىلسا بولىدۇ. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەرزنى ۋاقتىدا تەكشۈرۈشى، ئەھۋال راست بولسا، تۈزىتىشنى ئالاقىدار ئورگانغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم.
, t8 m) T) j- m0 s: x# N. ~) K     2 – پاراگراف جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سوراش
! Z* _% ^1 y- e0 G( x6 A- G9 M5 B& ^     116 – ماددا جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سوراشقا خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ تەھقىقلىگۈچى خادىملىرى مەسئۇل بولۇشى شەرت. سوئال سورىغاندا تەھقىقلىگۈچى خادىم ئىككىدىن ئاز بولسا بولمايدۇ.
2 s$ U5 Y$ Z, H; u     جىنايەت گۇماندارى سولاقخانىغا قاماپ تۇرۇشقا تاپشۇرۇلغاندىن كېيىن، تەھقىقلىگۈچى خادىملار ئۇنىڭدىن سورايدىغان سوئالىنى سولاقخانىدا سورىشى كېرەك.
: K4 X# T. @6 f% `2 X    117 – ماددا قولغا ئېلىش، توختىتىپ قويۇش ھاجەتسىز جىنايەت گۇماندارىدىن ئۇ تۇرۇشلۇق شەھەر، ناھىيەدىكى بېكىتىلگەن ئورۇنغا چاقىرتىپ كېلىپ ياكى ئۇنىڭ تۇرار جايىغا بېرىپ سوئال سورالسا بولىدۇ، لېكىن، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ ئىسپات ھۆججىتىنى كۆرسىتىش لازىم. نەق مەيداندىن تاپقان جىنايەت گۇماندارىنى خادىملار خىزمەت كىنىشكىسىنى چىقىرىپ كۆرسەتكەندىن كېيىن، ئاغزاكى چاقىرتسا بولىدۇ، لېكىن، بۇنى سوئال سوراش خاتىرىسىگە ئەسكەرتىپ قويۇش كېرەك.
! Z6 M6 @5 u+ A# N2 t% a     چاقىرتىش، مەجبۇرىي چاقىرتىشنىڭ داۋاملىشىش ۋاقتىنى 12 سائەتتىن ئاشۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ؛ ئەھۋال ئالاھىدە ئېغىر ۋە مۇرەككەپ دېلولاردىن توختىتىپ قويۇش، قولغا ئېلىش تەدبىرى قوللىنىشقا توغرا كەلگەنلىرىدە، چاقىرتىش، مەجبۇرىي چاقىرتىشنىڭ داۋاملىشىش ۋاقتىنى 24 سائەتتىن ئاشۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ.
~2 G. @$ p% a; f' B+ r    جىنايەت گۇماندارىنى كەينى – كەينىدىن چاقىرتىپ، مەجبۇرىي چاقىرتىپ، شەكلىنى ئۆزگەرتىپ سولاپ قويۇشقا بولمايدۇ. جىنايەت گۇماندارىنى چاقىرتقاندا ۋە مەجبۇرىي چاقىرتقاندا، ئۇنىڭ يېمەك – ئىچمىكىگە ۋە زۆرۈر دەم ئېلىش ۋاقتىغا كاپالەتلىك قىلىش لازىم.
9 k6 S1 ?, V8 C8 v    118 – ماددا تەھقىقلىگۈچى خادىملار جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سورىغاندا، ئالدى بىلەن ئۇنىڭدىن جىنايى قىلمىشى بار – يوقلۇقىنى سورىشى، ئۇنىڭ جىنايىتى بارلىقىنى بايان قىلىشىغا ياكى جىنايىتىم يوق دەپ ئاقلىنىشىغا يول قويۇشى، ئاندىن سوئال سورىشى لازىم. جىنايەت گۇماندارى تەھقىقلىگۈچى خادىملارنىڭ سورىغان سوئاللىرىغا ئەينەن جاۋاب بېرىشى لازىم. لېكىن، ئۇ شۇ دېلوغا مۇناسىۋەتسىز سوئاللارغا جاۋاب بەرمەسلىككە ھوقۇقلۇق.
! G0 a9 S: ~9 f" l) `4 F/ S) x    تەھقىقلىگۈچى خادىملار جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سورىغاندا، قانۇندا ئۆزىنىڭ جىنايىتىنى ئەينەن ئىقرار قىلغانلار كەڭچىلىك بىلەن بىر تەرەپ قىلىنسا بولىدۇ، دېگەن بەلگىلىمە بارلىقىنى ئۇنىڭغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك.
n; Z! ^( [- E- X! n    119 – ماددا گاس، گاچا جىنايەت گۇماندارلىرىدىن سوئال سوراشقا ئۇلارنىڭ ئىشارەتلىرىنى پىششىق بىلىدىغانلارنى قاتناشتۇرۇش ھەمدە بۇ ئەھۋالنى ئېنىق خاتىرىلەپ قويۇش لازىم.
" W; F; q c5 `5 w, B% |' H* _     120 – ماددا سوئال سوراش خاتىرىسىنى جىنايەت گۇماندارىنىڭ سېلىشتۇرۇپ چىقىشىغا تاپشۇرۇش كېرەك، ئوقۇيالمايدىغانلىرىغا ئوقۇپ بېرىش لازىم. خاتىرە چالا ياكى خاتا يېزىلىپ قالغان بولسا، جىنايەت گۇماندارى تولۇقلاپ قويۇشنى ياكى تۈزىتىپ قويۇشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. جىنايەت گۇماندارى خاتىرىدە خاتالىق يوقلۇقىنى ئېتىراپ قىلغاندىن كېيىن، ئۇنىڭغا ئىمزا قويۇشى ياكى تامغىسىنى بېسىشى لازىم. تەھقىقلىگۈچى خادىملارمۇ خاتىرىگە ئىمزا قويۇشى لازىم. جىنايەت گۇماندارلىرىدىن ئىقرارنامىسىنى ئۆزى يېزىشنى تەلەپ قىلغانلىرىغا رۇخسەت قىلىش لازىم. زۆرۈر تېپىلغاندا، تەھقىقلىگۈچى خادىملارمۇ جىنايەت گۇماندارىنىڭ ئىقرارنامىسىنى ئۆزىگە يازدۇرسا بولىدۇ.
& ~% I d7 m( ~: ~6 _2 V1 F. B7 z, [     121 – ماددا تەھقىقلىگۈچى خادىملار جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سورىغاندا، سوئال سوراش جەريانىدىن ئۈن ياكى سىن ئالسا بولىدۇ؛ مۇددەتسىز قاماق جازاسى، ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان دېلولار ياكى باشقا چوڭ جىنايەت دېلولىرىدا جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سوراش جەريانىدىن ئۈن ياكى سىن ئېلىشى لازىم.
/ }* }/ ^4 ]' Q3 J3 V, S4 E    ئۈن ياكى سىننى پۈتۈن جەرياندىن ئېلىپ، مۇكەممەللەشتۈرۈش لازىم.
: M/ k0 h$ D5 r& a* C- p    3 – پاراگراف گۇۋاھچىدىن گەپ سوراش
) ?1 y9 }5 }7 w. h7 f, \    122 – ماددا تەھقىقلىگۈچى خادىملار گۇۋاھچىلاردىن نەق مەيداندا گەپ سورىسىمۇ، ئىشلەيدىغان ئورنى، تۇرار جايىغا بېرىپ گەپ سورىسىمۇ ياكى گۇۋاھچى دېگەن جايغا بېرىپ گەپ سورىسىمۇ بولۇۋېرىدۇ، زۆرۈر تېپىلغاندا، گۇۋاھچىغا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا كېلىپ گۇۋاھلىق بېرىشنى ئۇقتۇرۇش قىلسىمۇ بولىدۇ. گۇۋاھچىدىن نەق مەيداندا گەپ سورىغاندا، خىزمەت كىنىشكىسىنى كۆرسىتىشى، ئىشلەيدىغان ئورنى، تۇرار جايىدا گەپ سورىغاندا ياكى گۇۋاھچى دېگەن جايغا بېرىپ گەپ سورىغاندا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ ئىسپات ھۆججىتىنى كۆرسىتىشى لازىم.
0 p+ O1 q0 E1 u' O* s& Z     گۇۋاھچىلاردىن ئايرىم گەپ سوراش كېرەك.
4 Y8 X1 M; H( ~- T3 q% s, x    123 – ماددا گۇۋاھچىدىن گەپ سوراشتا، ئۇنىڭغا دەلىل – ئىسپاتى، گۇۋاھلىق سۆزىنى ئەينەن بېرىشنى ۋە مەقسەتلىك ھالدا يالغان گۇۋاھلىق بەرسە ياكى جىنايەت پاكىتىنى يوشۇرسا، ئۈستىگە ئالىدىغان قانۇن جاۋابكارلىقىنى ئۇقتۇرۇپ قويۇش كېرەك.
' C0 S0 q8 [& T/ [% x3 t9 R$ U    124 – ماددا مۇشۇ قانۇننىڭ 120 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمە گۇۋاھچىلاردىن گەپ سوراشقىمۇ تەتبىقلىنىدۇ.
3 J9 N* W& g& b# \$ P. C q% w& B    125 – ماددا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىدىن گەپ سوراشقا مۇشۇ پاراگرافتىكى بەلگىلىمىلەر تەتبىقلىنىدۇ.
2 B5 k6 I1 t+ R, u( \ y, I     4 – پاراگراف ئېنىقلاش، تەكشۈرۈش
( v/ [, ?( | e& N& `3 O/ v    126 – ماددا تەھقىقلىگۈچى خادىملار جىنايەتكە مۇناسىۋەتلىك سورۇن، نەرسە، بەدەن، جەسەتنى ئېنىقلىشى ياكى تەكشۈرۈشى لازىم. زۆرۈر تېپىلغاندا، مەخسۇس بىلىم ئەھلىلىرىنى ئەۋەتىپ ياكى تەكلىپ قىلىپ، تەھقىقلىگۈچى خادىملارنىڭ رىياسەتچىلىكىدە ئېنىقلىسا ۋە تەكشۈرسە بولىدۇ.
: o3 j- [ p6 C0 R    127 – ماددا ھەرقانداق ئورۇن ۋە شەخسنىڭ جىنايەت نەق مەيدانىنى قوغداش مەجبۇرىيىتى ھەمدە ئېنىقلاشقا ئادەم ئەۋەتىشنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا دەرھال ئۇقتۇرۇش قىلىش مەجبۇرىيىتى بولىدۇ.
# D9 [3 D3 N/ u8 X     128 – ماددا تەھقىقلىگۈچى خادىملار ئېنىقلاش، تەكشۈرۈش ۋەزىپىسىنى ئىجرا قىلىشتا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ياكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ ئىسپات ھۆججىتىنى كۆتۈرۈپ بېرىشى شەرت.
! F& C/ U" G, Q" S4 T% B# U
9 h# I- f+ f' b+ A    129 – ماددا ئۆلۈش سەۋەبى ئېنىق بولمىغانلارنىڭ جەسەتلىرىدە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئوپېراتسىيە قىلىشنى قارار قىلىشقا ھەمدە ئۆلگۈچىنىڭ ئائىلە تەۋەلىرىگە تۆپىدە تۇرۇشنى ئۇقتۇرۇش قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
$ l. R8 Z* j, ?) O; `     130 – ماددا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى، جىنايەت گۇماندارىنىڭ بەزى ئالاھىدىلىكلىرىنى، زەخىملىنىش ئەھۋالىنى ياكى فىزىيولوگىيەلىك ھالىتىنى جەزىملەشتۈرۈش ئۈچۈن، ئۇنىڭ بەدىنى تەكشۈرۈلسە، بارماق ئىزى ئۇچۇرى ئېلىنسا، قېنى، سۈيدۈكى قاتارلىقلاردىن بىيولوگىيەلىك ئەۋرىشكە ئېلىنسا بولىدۇ.
7 N; u# h9 Y1 x/ O* m    جىنايەت گۇماندارى تەكشۈرۈشنى رەت قىلسىمۇ، تەھقىقلىگۈچى خادىملار زۆرۈر تاپقاندا مەجبۇرىي تەكشۈرسە بولىدۇ.
b% b# ]; |" B    ئاياللارنىڭ بەدىنىنى ئايال خادىملار ياكى ۋىراچلار تەكشۈرۈشى لازىم.
) `: s( m' H W* ?4 w* F! u0 L: Q    131 – ماددا ئېنىقلاش، تەكشۈرۈش ئەھۋالىدىن خاتىرە قالدۇرۇش، ئۇنىڭغا ئېنىقلاش ۋە تەكشۈرۈشكە قاتناشقانلار ھەمدە گۇۋاھچىلار ئىمزا قويۇش ياكى تامغىسىنى بېسىش لازىم.
& c. \ z5 C8 T
' L' L+ f9 @% z8 B/ D     132 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلونى تەكشۈرۈپ، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ ئېنىقلىغانلىرى ۋە تەكشۈرگەنلىرىنى قايتا ئېنىقلىماقچى ۋە قايتا تەكشۈرمەكچى بولغاندا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىدىن قايتا ئېنىقلاش ۋە قايتا تەكشۈرۈشنى تەلەپ قىلسا ھەمدە تەپتىش خادىملىرىنى قاتناشتۇرسا بولىدۇ.
/ O* X0 }6 }; f+ h
. E1 a6 `/ ~/ Q3 h1 X' ?- v$ F     133 – ماددا دېلو ئەھۋالىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن، زۆرۈر تېپىلغاندا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى مەسئۇلىنىڭ تەستىقى بىلەن تەھقىقلەش تەجرىبە قىلىنسا بولىدۇ.
- N# s) y7 M2 U9 C" b6 J. P    تەھقىقلەشنى تەجرىبە قىلىش ئەھۋالىدىن خاتىرە قالدۇرۇش، خاتىرىگە تەجرىبە قىلىشقا قاتناشقانلار ئىمزا قويۇش ياكى تامغىسىنى بېسىش كېرەك.
3 r# g- u5 s( c- G     تەھقىقلەشنى تەجرىبە قىلىشتا، خەۋپ تۇغدۇرىدىغان، ئادىمىيلىككە ھاقارەت كەلتۈرىدىغان ياكى ئەدەپ – قائىدىگە سىغمايدىغان ئىشلارنىڭ ھەممىسى مەنئى قىلىنىدۇ.
o! S4 m- x* p: E- S( a7 v0 ]     5 – پاراگراف ئاختۇرۇش
0 m' `- q- L9 g0 q# c1 u    134 – ماددا جىنايەت دەلىل – ئىسپاتىنى توپلاش، جىنايەت ئۆتكۈزگۈچىنى قولغا چۈشۈرۈش ئۈچۈن، تەھقىقلىگۈچى خادىملار جىنايەت گۇماندارىنىڭ ۋە جىنايەتچىنى ياكى جىنايەت دەلىل – ئىسپاتىنى يوشۇرۇش ئېھتىمالى بولغان كىشىلەرنىڭ بەدىنىنى، نەرسە–كېرەكلىرىنى، تۇرار جايىنى ۋە باشقا مۇناسىۋەتلىك جايلارنى ئاختۇرسا بولىدۇ.
& Q% p) H8 N0 f     135 – ماددا ھەرقانداق ئورۇن ۋە شەخسنىڭ خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ تەلىپى بويىچە، جىنايەت گۇماندارىنىڭ جىنايەتلىك ياكى جىنايەتسىز ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ بېرەلەيدىغان ماددىي ئىسپات، يازما ئىسپات ۋە ئۈن – سىن ماتېرىيالى قاتارلىق دەلىل – ئىسپاتلارنى تاپشۇرۇپ بېرىش مەجبۇرىيىتى بولىدۇ.
) K& g1 b1 T. i" _     136 – ماددا ئاختۇرۇشتا ئاختۇرۇش گۇۋاھنامىسى ئاختۇرۇلغۇچىغا كۆرسىتىلىشى شەرت.
^# Z7 x% G0 J$ L$ J1 W1 ?) h    قولغا ئېلىش ۋە توختىتىپ قويۇش ۋەزىپىسىنى ئىجرا قىلىشتا جىددىي ئەھۋالغا يولۇققانلار ئاختۇرۇش گۇۋاھنامىسىنى كۆرسەتمەي تۇرۇپ ئاختۇرسا بولۇۋېرىدۇ.
6 s" @- ?5 \% ~0 q     137 – ماددا ئاختۇرغاندا، ئاختۇرۇلغۇچى ياكى ئۇنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرى، قوشنىلىرى ۋە ياكى باشقا شاھىتلار تۆپىدە تۇرۇشى لازىم.
. C8 k6 ^3 V) j- W( @/ V- C    ئاياللارنىڭ بەدىنىنى ئايال خادىملار ئاختۇرۇشى لازىم.
! K& M4 R( i ]1 s" k9 \     138 – ماددا ئاختۇرۇش ئەھۋالىدىن خاتىرە قالدۇرۇش، ئۇنىڭغا تەھقىقلىگۈچى خادىملار ۋە ئاختۇرۇلغۇچى ياكى ئۇنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرى، قوشنىلىرى ۋە ياكى باشقا شاھىتلار ئىمزاسىنى قويۇش ياكى تامغىسىنى بېسىش لازىم. ئاختۇرۇلغۇچى ياكى ئۇنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرى قېچىپ يۈرگەن بولسا ياكى ئىمزاسىنى قويۇش، تامغىسىنى بېسىشنى رەت قىلسا، خاتىرىدە ئەسكەرتىپ قويۇش لازىم.
/ `# z- X! g* u9 N/ Y& F1 B ^    6 – پاراگراف ماددىي ئىسپات ۋە يازما ئىسپاتنى
# R1 o- K1 c6 |% A: v- d    پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش
5 c6 x6 M4 Z: C; ~4 c: I5 S9 ~     139 – ماددا تەھقىقلەش پائالىيىتىدە تېپىلغان، جىنايەت گۇماندارىنىڭ جىنايەتلىك ياكى جىنايەتسىز ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ بېرەلەيدىغان پۇل – مال ۋە ھۆججەتلەرنى پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش لازىم؛ دېلوغا مۇناسىۋەتسىز پۇل – مال ۋە ھۆججەتلەرنى پېچەتلەشكە، تۇتۇپ قېلىشقا بولمايدۇ.
J! ~: ~( L% u; j( {    پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان پۇل–مال ۋە ھۆججەتلەرنى ئوبدان ساقلاش ياكى پېچەتلىۋېتىش لازىم، ئىشلىتىشكە، ئالماشتۇرۇۋېلىشقا ياكى كاردىن چىقىرىۋېتىشكە بولمايدۇ.
5 J% V) l3 J0 a* U# m0 d    140 – ماددا پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان پۇل–مال ۋە ھۆججەتلەرنى تۆپىدە تۇرغان شاھىتلار ۋە پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان پۇل – مال ۋە ھۆججەتلەرنى ئىلكىدە تۇتۇپ تۇرغۇچىلار بىلەن بىرلىكتە ئىدىتلاپ، شۇ جاينىڭ ئۆزىدە بىر فورمىدا ئىككى نۇسخا تىزىملىك تەييارلاش، تەھقىقلىگۈچى خادىملار، گۇۋاھچىلار ۋە ئىلكىدە تۇتۇپ تۇرغۇچىلارنىڭ ئىمزاسىنى قويغۇزۇپ ياكى تامغىسىنى باسقۇزۇپ، ئىلكىدە تۇتۇپ تۇرغۇچىغا بىر نۇسخىسىنى بېرىش، يەنە بىر نۇسخىسىنى كېيىن تەكشۈرۈش ئۈچۈن دېلوغا سېلىپ قويۇش لازىم.
9 S1 Z' Y3 n2 F/ Q- _1 g7 w x    141 – ماددا تەھقىقلىگۈچى خادىملاردىن جىنايەت گۇماندارىنىڭ پوچتا يوللانمىسى، تېلېگراممىسىنى تۇتۇپ قېلىشقا تېگىشلىك دەپ قارىغانلىرى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىپ، مۇناسىۋەتلىك پوچتا يوللانمىسى، تېلېگراممىنى تۇتۇپ قېلىپ ئۆتكۈزۈپ بېرىشنى پوچتا – تېلېگراف ئورگىنىغا ئۇقتۇرۇش قىلسا بولىدۇ.
, i$ J7 u+ ?, k     داۋاملىق تۇتۇپ قېلىشقا تېگىشلىك بولمىغاندا، پوچتا – تېلېگراف ئورگىنىغا دەرھال ئۇقتۇرۇش قىلىش لازىم.
: W9 }( J4 Q5 S- r `; g% c& {    142 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايەتنى تەھقىقلەش ئېھتىياجىغا قاراپ، جىنايەت گۇماندارىنىڭ ئامانەت پۇلى، پېرېۋوت پۇلى، زايومى، پاي چېكى، فوند ئۈلۈشى قاتارلىق مال – مۈلۈكلىرىنى بەلگىلىمە بويىچە سۈرۈشتۈرسە ۋە توڭلىتىۋەتسە بولىدۇ. ئالاقىدار ئورۇنلار ۋە شەخسلەر ماسلىشىشى كېرەك.
) a* I* ]& O- d2 k    جىنايەت گۇماندارىنىڭ ئامانەت پۇلى، پېرېۋوت پۇلى، زايومى، پاي چېكى، فوند ئۈلۈشى قاتارلىق مال – مۈلۈكلىرىدىن توڭلىتىۋېتىلگەنلىرىنى قايتا توڭلىتىۋېتىشكە بولمايدۇ.
2 D5 n' F0 ?. Y    143 – ماددا پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان پۇل – مال، ھۆججەت، پوچتا يوللانمىسى ۋە تېلېگراممىلاردىن ياكى توڭلىتىپ قويۇلغان ئامانەت پۇل، پېرېۋوت پۇل، زايوم، پاي چېكى، فوند ئۈلۈشى قاتارلىق مال – مۈلۈكلەردىن ھەقىقەتەن دېلوغا مۇناسىۋەتسىز ئىكەنلىكى ئېنىقلانغانلىرىنى پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش ۋە توڭلىتىشنى ئۈچ كۈن ئىچىدە بىكار قىلىپ، قايتۇرۇپ بېرىش كېرەك.
( p9 X( S" R# P1 P# B w% F     7 – پاراگراف باھالاش
3 D5 ~+ `( o0 c4 h/ }9 l    144 – ماددا دېلو ئەھۋالىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن، دېلودىكى بەزى مەخسۇس مەسىلىلەردىن ھەل قىلىشقا توغرا كەلگەنلىرىنى باھالاپ بېرىشكە مەخسۇس بىلىم ئەھلىلىرىنى ئەۋەتىش ۋە تەكلىپ قىلىش لازىم.
( p0 d1 G' O* _1 O    145 – ماددا باھالىغۇچىلار باھالاپ بولغاندىن كېيىن، باھالاش پىكرىنى يېزىپ چىقىشى ھەمدە ئىمزاسىنى قويۇشى لازىم.
9 W- v& h& a0 D3 @+ s8 h+ j& G% u    باھالىغۇچىلاردىن قەستەن يالغان باھالىغانلىرى قانۇن جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك.
4 p; R0 T7 ?2 ?( a/ v9 j7 X    146 – ماددا تەھقىقلىگۈچى ئورگان دەلىل – ئىسپات قىلىنىدىغان باھالاش پىكرىنى جىنايەت گۇماندارى، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى لازىم. جىنايەت گۇماندارى، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئىلتىماس قىلسا، قوشۇمچە باھالىتىلسا ياكى قايتا باھالىتىلسا بولىدۇ.
% M9 K0 V+ c& b1 A     147 – ماددا جىنايەت گۇماندارىنىڭ روھىي كېسىلىنى باھالىتىش سۈرۈكى دېلو بېجىرىش مۆھلىتىگە قوشۇپ ھېسابلانمايدۇ.
5 m* D" s% d: t+ ?- d7 Z: l+ l     8 – پاراگراف تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى
# m# |" s0 r9 w j, F# A     148 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى دېلو ئاچقاندىن كېيىن، دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش جىنايىتى، تېررورلۇق ھەرىكىتى جىنايىتى، قارا جەمئىيەت تۈسىنى ئالغان تەشكىلات جىنايىتى، چوڭ زەھەر جىنايىتى دېلولىرىدىكى ياكى جەمئىيەتكە ئېغىر خەۋپ يەتكۈزىدىغان باشقا جىنايەت دېلولىرىدىكى جىنايەتنى تەھقىقلەش ئېھتىياجىغا قاراپ، قاتتىق تەستىق رەسمىيىتىنى ئۆتىگەندىن كېيىن، تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى قوللانسا بولىدۇ.
* ?! L: r" F9 v$ U
1 B, u4 Y; k! l K2 W4 L     خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلو ئاچقاندىن كېيىن، چوڭ خىيانەتچىلىك، پارىخورلۇق جىنايىتى دېلولىرى ۋە خىزمەت ھوقۇقىدىن پايدىلىنىپ سادىر قىلغان، پۇقرالارنىڭ جىسمانىي ھوقۇقىغا ئېغىر دەرىجىدە چېقىلغان چوڭ جىنايەت دېلولىرىدىكى جىنايەتنى تەھقىقلەش ئېھتىياجىغا قاراپ، قاتتىق تەستىق رەسمىيىتىنى ئۆتىگەندىن كېيىن، تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى قوللىنىپ، بەلگىلىمە بويىچە ئالاقىدار ئورگاننىڭ ئىجرا قىلىشىغا تاپشۇرسا بولىدۇ.
6 G" R' k/ m% k1 p     قېچىپ يۈرگەن جىنايەت گۇماندارلىرى، جاۋابكارلاردىن تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىلغانلىرى ياكى قولغا ئېلىش تەستىقلانغان ۋە قارار قىلىنغانلىرىنى قوغلاپ تۇتۇشتا، تەستىقلىتىش ئارقىلىق، زۆرۈر بولغان تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى قوللىنىلسا بولىدۇ.
) c& C7 ~7 D) B" T
7 r! O; Y1 T t; J     149 – ماددا تەستىقلاش قارارىدا جىنايەتنى تەھقىقلەش ئېھتىياجىغا قاراپ، تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى قوللىنىش تۈرىنى ۋە تەدبىر قوللىنىش ئوبيېكتلىرىنى بېكىتىش كېرەك. تەستىقلاش قارارى ئىمزا قويۇپ چىقىرىلغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ ئايغىچە كۈچكە ئىگە بولىدۇ. تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرلىرىدىن داۋاملىق قوللىنىش زۆرۈرىيىتى قالمىغانلىرىنى ۋاقتىدا بىكار قىلىش لازىم؛ مۇرەككەپ، چىگىش دېلولاردىن مۆھلەت توشقاندىن كېيىنمۇ تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرىنى داۋاملىق قوللىنىش زۆرۈر بولغانلىرىدا، تەستىقلىتىش ئارقىلىق، كۈچكە ئىگە مۆھلىتى ئۇزارتىلسا، ھەر قېتىمقىسىنى ئۈچ ئايدىن ئاشۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ.
" h3 n, I, F, z, M 150 – ماددا تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرىنى تەستىقلانغان تۈرى، قوللىنىش ئوبيېكتى ۋە مۆھلىتىگە قاتتىق ئەمەل قىلغان ھالدا قوللىنىش شەرت.
3 z) p4 I+ y$ S4 z5 V    تەھقىقلىگۈچى خادىملار تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى قوللانغاندا بىلىپ قالغان دۆلەت مەخپىيىتى، سودا مەخپىيىتىنى ۋە كىشىلەرنىڭ شەخسىيىتىنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلىشى كېرەك؛ تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرى قوللىنىپ ئېرىشكەن، دېلو بىلەن مۇناسىۋىتى بولمىغان ماتېرىياللارنى ۋاقتىدا كۆيدۈرۈۋېتىشى شەرت.
- i$ T* H& j# Q5 i1 {" x    تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرىنى قوللىنىپ ئېرىشكەن ماتېرىياللارنى جىنايەتنى تەھقىقلەش، ئەيىبلەش ۋە سوت قىلىشقىلا ئىشلىتىشكە بولىدۇكى، باشقا ئىشقا ئىشلىتىشكە بولمايدۇ.
% s& z: m s6 r% |* ?: g; ` }7 x    جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تېخنىكىلىق تەھقىقلەش تەدبىرىنى قانۇن بويىچە قوللىنىشتا، ئالاقىدار ئورۇنلار ۋە شەخسلەر ماسلىشىشى ھەمدە ئالاقىدار ئەھۋاللارنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلىشى كېرەك.
' w& h4 V& B+ p; I9 C/ k    151 – ماددا دېلو ئەھۋالىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن، زۆرۈر تېپىلغاندا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى مەسئۇلىنىڭ قارار قىلىشى بىلەن، ئالاقىدار خادىملار تەھقىقلەشتە سالاھىيىتىنى يوشۇرسا بولىدۇ. لېكىن، باشقىلارنى جىنايەت ئۆتكۈزۈشكە ئازدۇرسا، جامائەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش ياكى زور جىسمانىي خەۋپ يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغان ئۇسۇللارنى قوللانسا بولمايدۇ.
) _6 Y5 X, ]8 R4 c) P1 z     زەھەر قاتارلىق مەنئى قىلىنغان بۇيۇم ياكى پۇل – مال بېرىلىدىغان جىنايى ھەرىكەتلەردە، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى جىنايەتنى تەھقىقلەش ئېھتىياجىغا قاراپ، بۇ نەرسىلەرنى بەلگىلىمە بويىچە تىزگىنلەپ تۇرۇپ بەرسە بولىدۇ.
! e4 l" m, g3 r5 B! F- Z/ O8 j     152– ماددا مۇشۇ پاراگرافتىكى بەلگىلىمە بويىچە تەھقىقلەش تەدبىرى قوللىنىپ توپلىغان ماتېرىياللارنى جىنايى ئىشلار دەۋاسىدا دەلىل – ئىسپات قىلىپ ئىشلىتىشكە بولىدۇ. بۇ دەلىل – ئىسپاتلار ئىشلىتىلسە ئالاقىدار كىشىلەرنىڭ جىسمانىي بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش ياكى باشقا ئېغىر ئاقىۋەت كەلتۈرۈپ چىقىرىش ئېھتىمالى بولسا، ئالاقىدار كىشىلەرنىڭ سالاھىيىتىنى، تېخنىكىلىق ئۇسۇلنى ئاشكارىلىماسلىق قاتارلىق قوغداش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش كېرەك، زۆرۈر تېپىلغاندا، سوتچى خادىملار دەلىل – ئىسپاتنى سوتخانىنىڭ سىرتىدا ئېنىقلىسا بولىدۇ.
, D# a D5 `+ G8 x# B4 S. {     9 – پاراگراف تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىش
; A% d7 h w& x- q" t    153– ماددا قولغا ئېلىنىدىغان جىنايەت گۇماندارى قېچىپ يۈرگەن بولسا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۇنى تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىپ، ئۈنۈملۈك تەدبىر قوللىنىپ، تۇتۇپ كەلسە بولىدۇ.
8 h! z0 z0 V, C     ھەر دەرىجىلىك جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرى تۇتۇش بۇيرۇقىنى باشقۇرۇش تەۋەلىكىدىكى جايلاردا بىۋاسىتە چىقارسا بولىدۇ؛ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدە بولمىغان جايلاردا قارار قىلىش ھوقۇقىغا ئىگە يۇقىرى دەرىجىلىك ئورگاننىڭ تەستىقىنى ئېلىپ چىقىرىشى كېرەك.
0 H5 I8 s7 h' `! w) e     10 – پاراگراف تەھقىقلەشنى ئاياغلاشتۇرۇش
. \2 u% _1 Y' L- g% d5 l5 g    154 – ماددا جىنايەت گۇماندارىنى قولغا ئالغاندىن كېيىنكى تەھقىقلەشتە قاماپ تۇرۇش مۆھلىتىنى ئىككى ئايدىن ئاشۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ. ئەھۋال مۇرەككەپ بولغان، مۆھلەت توشقاندىمۇ ئاياغلاشتۇرغىلى بولمايدىغان دېلولارنى تەھقىقلەش مۆھلىتىنى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەستىقىنى ئېلىپ، بىر ئاي ئۇزارتىشقا بولىدۇ.
( N6 d# P1 G( i1 n( f# D     155 – ماددا ئالاھىدە سەۋەب بولغانلىقتىن، سوت قىلىشقا خېلى ئۇزاققىچە تاپشۇرغىلى بولمايدىغان ئالاھىدە چوڭ ۋە مۇرەككەپ دېلولارنىڭ سوتىنى ئالىي خەلق تەپتىش مەھكىمىسى مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتىغا تەستىقلىتىپ كېچىكتۈرىدۇ.
! K6 ~. l/ t; X$ z) S0 M J     156 – ماددا تۆۋەندىكى دېلولاردىن مۇشۇ قانۇننىڭ 154 – ماددىسىدا بەلگىلەنگەن مۆھلەت توشقاندىمۇ ئاياغلاشتۇرغىلى بولمىغانلىرىنى تەھقىقلەش مۆھلىتى ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق ۋە بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەرلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەستىقى ياكى قارارى بىلەن، ئىككى ئاي ئۇزارتىلسا بولىدۇ:
" K( Y+ k3 p5 j; M% I9 V     (1) قاتناش ئىنتايىن قولايسىز بولغان چەت – ياقا جايلاردىكى چوڭ ۋە مۇرەككەپ دېلولار؛
4 y# w7 S) |' Z( s' W
5 f7 q1 l9 e- j9 C     (2) چوڭ جىنايەتچىلەر گۇرۇھى دېلولىرى؛
Q& p! ^9 o& x' Q W    (3) ئېقىپ يۈرۈپ سادىر قىلغان چوڭ ۋە مۇرەككەپ دېلولار؛
4 D8 c3 g! Z0 j0 s) `7 ]    (4) جىنايەتنىڭ چېتىلىش دائىرىسى كەڭ، دەلىل – ئىسپات ئېلىش قىيىن بولغان چوڭ ۋە مۇرەككەپ دېلولار.
4 x' X b, J+ |7 F( F
) ~0 R5 b7 C3 u2 s8 X( F     157– ماددا جىنايەت گۇماندارلىرىدىن ئون يىللىق مۇددەتلىك قاماق جازاسىدىن يۇقىرى جازا ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغانلىرىنىڭ دېلوسىدا مۇشۇ قانۇننىڭ 156 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمە بويىچە ئۇزارتىلغان مۆھلەت توشقاندىمۇ تەھقىقلەشنى ئاياغلاشتۇرۇشقا بولمىغاندا، مۆھلەت ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق، بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەرلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەستىقى ياكى قارارى بىلەن، يەنە ئىككى ئاي ئۇزارتىلسا بولىدۇ.
# O, {9 Z4 F8 `, s9 n! l" f$ S    158– ماددا جىنايەت گۇماندارلىرىدىن تەھقىقلەش جەريانىدا ئايرىم مۇھىم جىنايىتى بارلىقى سېزىلگەنلىرىنى تەھقىقلەشتە قاماپ تۇرۇش مۆھلىتى مۇشۇ قانۇننىڭ 154 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمە بويىچە، شۇ جىنايىتى سېزىلگەن كۈندىن باشلاپ قايتا ھېسابلىنىدۇ.
! d. n. S# F+ Y0 ?/ \+ k     جىنايەت گۇماندارلىرىدىن ھەقىقىي ئىسىم – فامىلىسى، تۇرار جايىنى دەپ بەرمىگەنلىكتىن، سالاھىيىتى ئېنىق بولمىغانلىرىنىڭ سالاھىيىتىنى ئېنىقلاپ، تەھقىقلەشتە قاماپ تۇرۇش مۆھلىتىنى ئۇلارنىڭ سالاھىيىتى ئېنىقلانغان كۈندىن باشلاپ ھېسابلاش كېرەك، لېكىن، ئۇلارنىڭ جىنايى قىلمىشىنى تەھقىقلەپ دەلىل – ئىسپات ئېلىشنى توختىتىپ قويۇشقا بولمايدۇ. جىنايەت پاكىتى ئېنىق، دەلىل – ئىسپاتى راست ۋە تولۇق بولغانلاردىن سالاھىيىتىنى ھەقىقەتەن ئېنىقلىغىلى بولمىغانلىرى ئۆزى ئېيتقان ئىسىم – فامىلىسى بويىچە ئەيىبلەنسە ۋە سوت قىلىنسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
2 Q) W* I( O2 l4 K- }8 F    159– ماددا دېلو تەھقىقلەش ئاياغلىشىشتىن بۇرۇن، ئاقلىغۇچى ئادۋوكات پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويغان بولسا، تەھقىقلىگۈچى ئورگان ئۇنىڭ پىكرىنى ئاڭلىشى ھەمدە دېلوغا خاتىرىلەپ قويۇشى كېرەك. ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ يازما پىكرىنى دېلوغا سېلىپ قويۇشى لازىم.
8 s f* w0 V7 E0 j8 I- y6 i Q9 P    160– ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى تەھقىقلەشنى ئاياغلاشتۇرغان دېلولاردا جىنايەت پاكىتىنى ئېنىق، دەلىل – ئىسپاتىنى راست ۋە تولۇق قىلىشى ھەمدە ئەيىبلەش پىكرىنى يېزىپ، دېلو ماتېرىيالى ۋە دەلىل – ئىسپاتلارغا قوشۇپ، تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەكشۈرۈپ قارار قىلىشىغا بىر يوللا ئۆتكۈزۈپ بېرىشى؛ شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، دېلونى ئۆتكۈزۈپ بېرىش ئەھۋالىنى جىنايەت گۇماندارى ۋە ئۇنىڭ ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتىغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى لازىم.
- W2 C5 t. F+ W( R U     161 – ماددا تەھقىقلەش جەريانىدا، جىنايەت گۇماندارلىرىدىن جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدىغانلىقى سېزىلگەنلىرىنىڭ دېلوسىنى بىكار قىلىش كېرەك؛ جىنايەت گۇماندارى قولغا ئېلىنغان بولسا، قويۇپ بېرىش گۇۋاھنامىسىنى قولىغا بېرىپ، دەرھال قويۇپ بېرىش ھەمدە قولغا ئېلىشنى تەستىقلىغان خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۇقتۇرۇش قىلىش كېرەك.
2 x8 Q& M% d! b. x( e* V6 ~* `    11 – پاراگراف خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ بىۋاسىتە
6 j+ e! i" `* G3 ]     قوبۇل قىلغان دېلولارنى تەھقىقلىشى
! g) \% F4 b6 \     162 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلونى تەھقىقلەشكە مۇشۇ بابتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
/ @2 B6 Y, G. d) s" n t    163 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلولاردىن مۇشۇ قانۇننىڭ 79 – ماددىسىدا، 80 – ماددىسىنىڭ (4)، (5) تارماقچىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋال بولغانلىقتىن، جىنايەت گۇماندارىنى قولغا ئېلىشقا، توختىتىپ قويۇشقا توغرا كەلگەنلىرىدە قارارنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى چىقىرىدۇ، ئىجرانى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قىلىدۇ.
, |' ^3 v2 }) O/ {! {     164 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلودىكى توختىتىپ قويۇلغۇچىدىن توختىتىپ قويۇلغاندىن كېيىنكى 24 سائەت ئىچىدە سوئال سورىشى كېرەك. توختىتىپ قويۇلمايدىغانلىقىنى سەزگەنلىرىنى قويۇپ بېرىش گۇۋاھنامىسىنى قولىغا بېرىپ، دەرھال قويۇپ بېرىشى شەرت.
4 h* @" q; Q {     165 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىۋاسىتە قوبۇل قىلغان دېلودىكى توختىتىپ قويۇلغۇچىنى قولغا ئېلىشنى زۆرۈر تاپقاندا، 14 كۈن ئىچىدە قارار قىلىشى كېرەك. ئالاھىدە ئەھۋالدا، قولغا ئېلىشنى قارار قىلىش ۋاقتىنى بىر كۈندىن ئۈچ كۈنگىچە ئۇزارتسا بولىدۇ. قولغا ئېلىش ھاجەتسىز بولغانلىرىنى دەرھال قويۇپ بېرىشى كېرەك؛ داۋاملىق تەھقىقلەشكە توغرا كېلىدىغانلىرى ھەمدە بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىش، تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىش شەرتىگە توشىدىغانلىرىنى قانۇن بويىچە بىر تەرەپ قىلىنغىچە كاپالەتچىگە بېرىشى ياكى تۇرار جايىنى نازارەت ئاستىغا ئېلىشى كېرەك.
, C- _) |$ |5 N. D0 \& P    166 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەھقىقلەشنى ئاياغلاشتۇرغان دېلودا ئەيىبلەش – ئەيىبلىمەسلىكنى ياكى دېلونى بىكار قىلىشنى قارار قىلىشى كېرەك.
; j. Q/ U# ] E9 s- b5 \    3 – باب ئەيىبلەش
/ [8 u$ l* R* m0 i: U! _/ X2 e    167 – ماددا ئەيىبلەيدىغانلىكى دېلولاردا بىردەك خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەكشۈرۈپ قارار چىقىرىدۇ.
?! h/ E, b$ ]    168 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلو تەكشۈرگەندە مۇنۇلارنى ئېنىقلىشى شەرت:
$ o5 q* ~; G9 Q l     (1) جىنايەت پاكىتى ۋە ئەھۋالنىڭ ئېنىق بولغان – بولمىغانلىقىنى، دەلىل – ئىسپاتنىڭ راست ۋە تولۇق بولغان – بولمىغانلىقىنى، جىنايەت خاراكتېرى ۋە جىنايەت نامىنىڭ توغرا بېكىتىلگەن – بېكىتىلمىگەنلىكىنى؛
7 p0 u0 r( d! G4 I. F     (2) جىنايىتى چۈشۈرۈپ قويۇلغانلارنىڭ ۋە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدىغان باشقا كىشىلەرنىڭ بار–يوقلۇقىنى؛
# o& c. q* {6 R! W' a
: V: K! S' x) `" y    (3) جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدىغانلاردىن ئىكەنلىكى ياكى ئەمەسلىكىنى؛
6 ~# t+ \) Z8 z l    (4) قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىنىڭ بار – يوقلۇقىنى؛
F; m" {$ ], W3 f, Q     (5) تەھقىقلەش پائالىيىتىنىڭ قانۇنلۇق بولغان– بولمىغانلىقىنى.
4 a, G, g8 D( W( j' v     169 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئەيىبلەشكە ئۆتكۈزۈپ بەرگەن دېلونىڭ قارارىنى بىر ئاي ئىچىدە چىقىرىشى كېرەك، چوڭ ۋە مۇرەككەپ دېلولارنىڭكىنى يېرىم ئاي ئۇزارتسا بولىدۇ.
6 ]) @" f6 Q' F D2 b* t7 S    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەكشۈرۈپ ئەيىبلەيدىغان دېلولاردىن باشقۇرۇش تەۋەلىكى ئۆزگەرگەنلىرىنى تەكشۈرۈپ ئەيىبلەش مۆھلىتى باشقۇرۇش تەۋەلىكى ئۆزگەرگەندىن كېيىن خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلونى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ ھېسابلىنىدۇ.
* z. J* g+ r: [( Q8 f$ {$ B     170 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلونى تەكشۈرگەندە، جىنايەت گۇماندارىدىن سوئال سورىشى، ئاقلىغۇچى، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ۋە ئۇنىڭ دەۋا ۋاكالەتچىسىنىڭ پىكرىنى ئاڭلىشى ھەمدە دېلوغا خاتىرىلەپ قويۇشى كېرەك. ئاقلىغۇچى، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ۋە ئۇنىڭ دەۋا ۋاكالەتچىسى يازما پىكىر بەرگەن بولسا، ئۇنى دېلوغا سېلىپ قويۇشى كېرەك.
; e& d4 d5 _0 S m" z, f6 {     171 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلونى تەكشۈرگەندە، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىدىن سوتتا كېرەكلىك دەلىل – ئىسپات ماتېرىيالىنى بېرىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ؛ مۇشۇ قانۇننىڭ 54 – ماددىسىدا بەلگىلەنگەن قانۇنسىز ئۇسۇل بىلەن دەلىل – ئىسپات توپلاش ئەھۋالى بارمىكىن، دەپ قارىغاندا، ئۇنىڭدىن دەلىل – ئىسپاتنى قانۇنلۇق توپلىغان – توپلىمىغانلىقىنى چۈشەندۈرۈشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ.
/ a. P f$ P. w$ m* k9 v9 j    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەكشۈرىدىغان دېلولاردىن قوشۇمچە تەھقىقلەشكە توغرا كېلىدىغانلىرىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ قوشۇمچە تەھقىقلىشىگە قايتۇرسىمۇ، ئۆزى تەھقىقلىسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
, H" g; W+ c( n, b8 `- Y. b    قوشۇمچە تەھقىقلىمەيدىغان دېلونى بىر ئاي ئىچىدە قوشۇمچە تەھقىقلەپ بولۇش كېرەك. قوشۇمچە تەھقىقلەش ئىككى قېتىملا بولىدۇ. قوشۇمچە تەھقىقلەش تۈگەپ، دېلو خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىلگەندىن كېيىن، تەكشۈرۈپ ئەيىبلەش مۆھلىتىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قايتا ھېسابلايدۇ.
; D! Y1 _3 K+ z: |7 H8 ]    ئىككى قېتىم قوشۇمچە تەھقىقلەنگەن دېلولاردىن خەلق تەپتىش مەھكىمىسى يەنىلا دەلىل – ئىسپاتى تولۇق بولماپتۇ، ئەيىبلەش شەرتىگە توشمايدىكەن، دەپ قارىغانلىرىدا ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلسا بولىدۇ.
$ p: q$ @/ A; [& i8 Z     172 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن جىنايەت گۇماندارىنىڭ جىنايەت پاكىتى ئېنىق، دەلىل – ئىسپاتى راست ۋە تولۇق بولۇپتۇ، ئۇنى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىشقا توغرا كېلىدىكەن، دەپ قارىغانلىرى ئەيىبلەشنى قارار قىلىپ، سوت ئىشلىرىنى باشقۇرۇش تەۋەلىكىگە ئائىت بەلگىلىمە بويىچە، خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئەيىبلىشى ھەمدە دېلو ماتېرىيالى، دەلىل – ئىسپاتلارنى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
( O% l2 m2 u, A, n     173– ماددا جىنايەت گۇماندارلىرىدىن جىنايەت پاكىتى يوقلىرى ياكى مۇشۇ قانۇننىڭ 15 – ماددىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋالنىڭ بىرى بولغانلىرىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلىشى لازىم.
0 w) H0 o0 c; x: b P     جىنايى قىلمىشى يېنىك بولغانلىقتىن، جىنايى ئىشلار قانۇنىدىكى بەلگىلىمە بويىچە جىنايى جازا ھۆكۈم قىلىش ھاجەتسىز بولغانلار ياكى جىنايى جازا كەچۈرۈم قىلىنىدىغانلارنى ئەيىبلىمەسلىكنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قارار قىلسا بولىدۇ.
! W" x0 c! B0 E0 V8 _    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلغان دېلودا، تەھقىقلەش جەريانىدا پېچەتلىگەن، تۇتۇپ قالغان، توڭلىتىۋەتكەن پۇل – مالنى پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش، توڭلىتىۋېتىشنىمۇ بىكار قىلىشى لازىم. ئەيىبلەنمەيدىغانلاردىن مەمۇرىي جازا بېرىشكە، مەمۇرىي چارە كۆرۈشكە ياكى قانۇنغا خىلاپ تاپاۋىتىنى مۇسادىرە قىلىشقا توغرا كېلىدىغانلىرىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تەپتىش پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، ئالاقىدار مەسئۇل ئورگاننىڭ بىر تەرەپ قىلىشىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىشى لازىم. ئالاقىدار مەسئۇل ئورگان بىر تەرەپ قىلىش نەتىجىسىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم.
1 g7 U7 G6 k) Q    174– ماددا ئەيىبلىمەسلىك قارارىنى ئوچۇق ئېلان قىلىش ھەمدە ئەيىبلەنمىگۈچىگە ۋە ئۇ ئىشلەيدىغان ئورۇنغا يەتكۈزۈپ بېرىش لازىم. ئەيىبلەنمىگۈچى سولاقتا بولسا، ئۇنى دەرھال قويۇپ بېرىش لازىم.
" j6 L, D% j( U4 z; i     175 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئەيىبلەشكە ئۆتكۈزۈپ بەرگەن دېلولاردىن خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلغانلىرىدا ئەيىبلىمەسلىك قارارىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى لازىم. جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرىدىن ئەيىبلىمەسلىك قارارىدا خاتالىق بار دەپ قارىغانلىرى قايتا قاراپ چىقىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ، پىكرى قوبۇل قىلىنمىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ تەكرار تەستىقىغا سۇنسا بولىدۇ.
9 f( G. b5 X; q5 k$ P% s     176– ماددا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى بار دېلولاردىن ئەيىبلىمەسلىك قارار قىلىنغانلىرىدا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىمەسلىك قارارىنى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى لازىم. زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلاردىن قايىل بولمىغانلىرى قارارنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن يەتتە كۈن ئىچىدە بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەرز قىلىپ، ئۇنىڭدىن ئەيىبلەشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قايتا تەكشۈرۈش قارارىنى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك. زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن ئەيىبلىمەسلىك قارارىنى كۈچكە ئىگە قىلغانلىرى ئۈستىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا بولىدۇ. زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ئەرز قىلمايلا، خەلق سوت مەھكىمىسىگە بىۋاسىتە دەۋا قىلسىمۇ بولۇۋېرىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى مۇناسىۋەتلىك دېلو ماتېرىيالىنى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
- `; g4 K# K, q2 u& b    177 – ماددا ئەيىبلەنمىگۈچىلەردىن خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ مۇشۇ قانۇننىڭ 173 – ماددىسىنىڭ 2 – تارمىقىدىكى بەلگىلىمە بويىچە چىقارغان ئەيىبلىمەسلىك قارارىغا قايىل بولمىغانلىرى قارارنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن يەتتە كۈن ئىچىدە خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەرز قىلسا بولىدۇ. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قايتا تەكشۈرۈش قارارى چىقىرىپ، ئەيىبلەنمىگۈچىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغىمۇ قوشۇمچە ئەۋەتىپ بېرىشى كېرەك.
" y3 b" B2 R8 P! N+ J( Y    3 – قىسىم سوت قىلىش
' a0 z3 g# z/ r0 i `     1 – باب سوت تەشكىلاتى
) i3 [2 k g q1 R" B4 k    178 – ماددا ئاساسىي قاتلام خەلق سوت مەھكىمىسى ۋە ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوت دېلوسىنى ئۈچ سوتچىدىن ياكى سوتچىلىق ۋە خەلق زاسېداتېللىقى قىلىدىغان ئۈچ كىشىدىن كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىشى لازىم، لېكىن، ئاساسىي قاتلام خەلق سوت مەھكىمىسى ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىدىغان دېلونى بىرلا سوتچى تەنھا سوت قىلسا بولىدۇ.
. w0 c6 p* V( y# a    يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى ۋە ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوت دېلوسىنى ئۈچتىن يەتتىگىچە سوتچىدىن ياكى سوتچىلىق ۋە خەلق زاسېداتېللىقى قىلىدىغان ئۈچتىن يەتتىگىچە كىشىدىن كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىشى لازىم.
. I3 [4 O' g5 @! Q    خەلق زاسېداتېللىرى خەلق سوت مەھكىمىسىدە ۋەزىپە ئىجرا قىلغاندا سوتچىلار بىلەن باراۋەر ھوقۇققا ئىگە بولىدۇ.
5 i& w4 r2 S, [; @: Z/ s' S    خەلق سوت مەھكىمىسى نارازىلىق ئەرز دېلوسى ۋە ئېتىراز دېلوسىنى ئۈچتىن بەشكىچە سوتچىدىن كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىدۇ.
, c- v) v- _# q& l/ z     كېڭەشمە سوت ئەزالىرىنىڭ سانى تاق بولۇشى لازىم.
( Z- K. f4 s4 {9 B     كېڭەشمە سوتتا مەھكىمە باشلىقى ياكى كوللېگىيە باشلىقى بېكىتكەن بىر سوتچى باش سوتچى بولىدۇ. مەھكىمە باشلىقى ياكى كوللېگىيە باشلىقى دېلونى سوت قىلىشقا قاتناشقاندا ئۆزى باش سوتچى بولىدۇ.
" n7 O- e, e) v( J9 P6 ?     179 – ماددا كېڭەشمە سوتتا باھالىغاندا پىكىر ئىختىلاپى تۇغۇلۇپ قالسا، كۆپ سانلىقنىڭ پىكرى بويىچە قارار چىقىرىش، لېكىن، ئاز سانلىقنىڭ پىكرىنى خاتىرىگە يېزىپ , قو, يۇ, ش كېرەك. باھالاش خاتىرىسىگە كېڭەشمە سوت ئەزالىرى ئىمزا قويىدۇ.
; @6 X- J& ]/ o, p, X    180– ماددا كېڭەشمە سوت سوت ئاچقان ھەمدە باھالىغاندىن كېيىن ھۆكۈم چىقىرىشى كېرەك. كېڭەشمە سوتلاردىن دېلو چىگىش، مۇرەككەپ ۋە چوڭ بولغانلىقتىن قارار چىقىرىشى قىيىن بولۇۋاتقانلىرى مەھكىمە باشلىقىنىڭ قارارى بىلەن، سوت ھەيئىتىنىڭ مۇزاكىرە قىلىپ قارار قىلىشىغا سۇنىدۇ. سوت ھەيئىتىنىڭ قارارىنى كېڭەشمە سوت ئىجرا قىلىشى كېرەك.
# U. p/ _' C# [. G, C    2 – باب 1 – سوت تەرتىپى
7 ~& H) J7 y, Z, m     1 – پاراگراف ئەيىبلەنگەن دېلولار
3 b7 A$ N" e9 I3 R& w    181 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى ئەيىبلەنگەن دېلولارنى تەكشۈرگەندىن كېيىن، ئەيىبنامىسىدە ئەيىبلىگەن ئېنىق جىنايەت پاكىتى بارلىرىنى سوت ئېچىپ سوت قىلىشنى قارار قىلىشى لازىم.
, M {/ D5 V" K6 }* O3 }/ m    182 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى سوت ئېچىپ سوت قىلىشنى قارار قىلغاندىن كېيىن، كېڭەشمە سوت ئەزالىرىنى بېكىتىشى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ ئەيىبنامىسىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى ئەڭ كېچىككەندە سوت ئېچىشتىن ئون كۈن ئىلگىرى جاۋابكار ۋە ئۇنىڭ ئاقلىغۇچىسىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
" d5 Y0 t; t' q6 O) ]. p     سوت ئېچىشتىن ئىلگىرى، سوتچى خادىملار ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسىنى بىر يەرگە چاقىرىپ، چەتلەپ تۇرىدىغانلارنىڭ ۋە سوتتا گۇۋاھلىق بېرىدىغانلارنىڭ ئىسىملىكى، قانۇنسىز دەلىل – ئىسپاتلارنى چىقىرىۋېتىش قاتارلىق سوتقا مۇناسىۋەتلىك ئىشلار ئۈستىدە ئەھۋال ئۇقسا ۋە پىكىر ئالسا بولىدۇ.
0 u4 _! m) L7 j+ L$ Y4 p    خەلق سوت مەھكىمىسى سوت ئاچىدىغان كۈننى بېكىتكەندىن كېيىن، سوت ئېچىش ۋاقتى ۋە ئورنىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى، دەۋالاشقۇچىلارنى چاقىرتىشى، ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى، گۇۋاھچى، باھالىغۇچىۋە تەرجىمانغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى، چاقىرىق قەغىزى ۋە ئۇقتۇرۇشنى ئەڭ كېچىككەندىمۇ سوت ئېچىشتىن ئۈچ كۈن ئىلگىرى يەتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك. ئوچۇق سوت قىلىدىغان دېلولاردا سوت ئېچىشتىن ئۈچ كۈن ئىلگىرى دېلو نامى، جاۋابكارنىڭ ئىسىم – فامىلىسى، سوت ئېچىش ۋاقتى ۋە ئورنىنى ئالدىن ئېلان قىلىشى كېرەك.
, @0 p; T2 l/ e2 }/ j- R8 y$ W4 |     يۇقىرىقى پائالىيەت ئەھۋالى خاتىرىلەپ قويۇلۇشى، ئۇنىڭغا سوتچى خادىملار ۋە پۈتۈكچى ئىمزا قويۇشى كېرەك.
- Q; E# ]' B% ~    183– ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوت دېلوسىنى ئوچۇق سوت قىلىشى لازىم. لېكىن، دۆلەت مەخپىيىتىگە ياكى كىشىلەرنىڭ شەخسىيىتىگە مۇناسىۋەتلىك دېلونى ئوچۇق سوت قىلمايدۇ؛ سودا مەخپىيىتىگە چېتىلىدىغان دېلولاردىن دەۋالاشقۇچىلار ئوچۇق سوت قىلماسلىقنى ئىلتىماس قىلغانلىرىنى ئوچۇق سوت قىلمىسا بولىدۇ.
$ P$ f2 j* N8 m j ^: q% b! ?     ئوچۇق سوت قىلمايدىغان دېلودا ئوچۇق سوت قىلماسلىق سەۋەبىنى شۇ سوتنىڭ ئۆزىدە ئېلان قىلىش كېرەك.
* r& p& O# i( N# i# k1 `0 c    184 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى ئەيىبلەنگەن دېلونى سوت قىلغاندا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى سوتقا ئادەم قاتناشتۇرۇپ، ئەيىبلىشىنى قوللىشى كېرەك.
2 ]8 z7 `% p/ S$ D! _* `" p; P
" y/ k/ y" E% E    185 – ماددا سوت باشلانغاندا، باش سوتچى دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ھازىر بولغان – بولمىغانلىقىنى ئېنىقلايدۇ، دېلو نامىنى ئېلان قىلىدۇ؛ كېڭەشمە سوت ئەزالىرى، پۈتۈكچى، ئەيىبلىگۈچى، ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى، باھالىغۇچى ۋە تەرجىماننىڭ ئىسىملىكىنى ئېلان قىلىدۇ؛ دەۋالاشقۇچىلارغا كېڭەشمە سوت ئەزالىرى، پۈتۈكچى، ئەيىبلىگۈچى، باھالىغۇچى ۋە تەرجىماننىڭ چەتلەپ تۇرۇشىنى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرۇپ قويىدۇ؛ جاۋابكارغا ئاقلىنىش ھوقۇقى بارلىقىنى ئۇقتۇرۇپ قويىدۇ.
# L: D, e/ _* g' @ N     186 – ماددا ئەيىبلىگۈچى ئەيىبنامىسىنى سوتتا ئوقۇپ ئۆتكەندىن كېيىن، جاۋابكار، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئەيىبنامىدە ئەيىبلەنگەن جىنايەت ئۈستىدە پىكرىنى بايان قىلسا بولىدۇ، ئەيىبلىگۈچى جاۋابكاردىن سوئال سورىسا بولىدۇ.
, n, F5 D& {$ Z4 Y     زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋاگەر ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى باش سوتچىنىڭ ئىجازىتىنى ئېلىپ، جاۋابكارغا سوئال قويسا بولىدۇ.
2 s$ F; o8 m( d4 B: B- o    سوتچى خادىملار جاۋابكاردىن سوئال سورىسا بولىدۇ.
. j. ]0 D; c$ D8 c7 k     187 – ماددا ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ياكى ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسىنىڭ گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزىگە باشقىچە پىكرى بولغاندا ھەمدە شۇ گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزى دېلودا جىنايەت بېكىتىپ جازا ئۆلچەشكە زور تەسىر كۆرسىتىدىغان ئەھۋالدا، خەلق سوت مەھكىمىسى گۇۋاھچىنىڭ سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىشىنى زۆرۈر تاپسا، گۇۋاھچى سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىشى كېرەك.
: h" G5 B, C& q- ]1 j    خەلق ساقچىلىرى ۋەزىپە ئىجرا قىلغاندا كۆرگەن جىنايەت ئەھۋالىغا گۇۋاھچى سۈپىتىدە سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىشتە ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
" o- z% x9 I7 F% v    باھالاش پىكرىگە ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ياكى ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسىنىڭ باشقىچە پىكرى بولغاندا، خەلق سوت مەھكىمىسى باھالىغۇچىنىڭ سوتقا قاتنىشىشىنى زۆرۈر تاپسا، باھالىغۇچى سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىشى كېرەك. باھالىغۇچىلاردىن خەلق سوت مەھكىمىسى ئۇقتۇرۇش قىلغان بولسىمۇ، سوتقا قاتنىشىپ گۇۋاھلىق بېرىشنى رەت قىلغانلىرىنىڭ باھالاش پىكرىنى دېلو بېكىتىش ئاساسى قىلىشقا بولمايدۇ.
. `# b' J4 N8 a5 h
. B, G( L# T5 S" C    188 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى ئۇقتۇرۇش قىلغان بولسىمۇ، ئورۇنلۇق سەۋەب يوق تۇرۇپ سوتقا كېلىپ گۇۋاھلىق بەرمىگەن گۇۋاھچىنى خەلق سوت مەھكىمىسى سوتقا مەجبۇرىي ئەكەلسە بولىدۇ، لېكىن، جاۋابكارنىڭ جورىسى، ئاتا – ئانىسى ۋە پەرزەنتلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.
; H" }/ _+ T( _0 L; l; h    گۇۋاھچىلاردىن سوتقا قاتنىشىشنى ئورۇنلۇق سەۋەب يوق تۇرۇپ رەت قىلغانلىرىغا ياكى سوتقا كەلگەن بولسىمۇ گۇۋاھلىق بېرىشنى رەت قىلغانلىرىغا تەنبىھ بېرىلىدۇ، قىلمىشى ئېغىرلىرىغا مەھكىمە باشلىقىنىڭ تەستىقى بىلەن، ئون كۈندىن تۆۋەن توختىتىپ قويۇش جازاسى بېرىلىدۇ. جازالانغۇچىلاردىن توختىتىپ قويۇش قارارىغا قايىل بولمىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. قايتا قاراپ چىقىش سۈرۈكىدە ئىجرا توختىتىلمايدۇ.
, H+ u: z3 a6 I4 J# b5 J    189– ماددا سوتچى خادىملار گۇۋاھچىلاردىن گۇۋاھلىق بېرىدىغانلىرىغا راست گەپ قىلىشنى ۋە مەقسەتلىك ھالدا يالغان گۇۋاھلىق بەرسە ياكى جىنايەت پاكىتىنى يوشۇرسا قانۇن جاۋابكارلىقىغا تارتىلىدىغانلىقىنى ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك. ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى باش سوتچىنىڭ ئىجازىتىنى ئېلىپ، گۇۋاھچىغا ۋە باھالىغۇچىغا سوئال قويسا بولىدۇ. باش سوتچىلاردىن سوئالنىڭ مەزمۇنىنى دېلوغا مۇناسىۋەتسىز دەپ قارىغانلىرى چەكلىشى كېرەك.
% ?" o) X( @0 q    سوتچى خادىملار گۇۋاھچى ۋە باھالىغۇچىدىن گەپ سورىسا بولىدۇ.
' m5 C% `2 e! I) I6 A7 F     190 – ماددا ئەيىبلىگۈچى، ئاقلىغۇچى سوتتا ماددىي ئىسپاتلىرىنى چىقىرىپ، دەۋالاشقۇچىلارغا تونۇتۇشى كېرەك، سوتقا كەلمىگەن گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزىنىڭ خاتىرىسى، باھالىغۇچىنىڭ باھالاش پىكرى، ئېنىقلاش خاتىرىسى ۋە دەلىل – ئىسپات قىلىدىغان باشقا ھۆججەتلىرىنى شۇ سوتنىڭ ئۆزىدە ئوقۇپ ئۆتۈشى لازىم. سوتچى خادىملار ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسىنىڭ پىكرىگە قۇلاق سېلىشى كېرەك.
4 q3 R' A7 e6 F9 g7 O' n    191 – ماددا سوتتا سوت قىلىش جەريانىدا، كېڭەشمە سوت دەلىل – ئىسپاتلاردىن گۇمان قىلسا، سوتنىڭ توختىتىپ تۇرۇلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلىپ، دەلىل – ئىسپاتلارنى تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرسە بولىدۇ.
) D* t6 ~; Z% i1 S& U 5 B7 h0 {3 w( E( [) w9 D
1 K" _% N6 j( Kخەلق سوت مەھكىمىسى تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرىدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى ئېنىقلىسا، تەكشۈرسە، پېچەتلىسە، تۇتۇپ قالسا، باھالىسا، سۈرۈشتۈرسە ۋە توڭلىتىۋەتسە بولىدۇ.
1 B& a) ]0 @4 o" B! b: Y2 \- e    192 – ماددا سوتتا سوت قىلىش جەريانىدا، دەۋالاشقۇچى ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى يېڭى گۇۋاھچىنى سوتقا كەلتۈرۈشنى، يېڭى ماددىي ئىسپاتنى ئالدۇرۇشنى، يېڭىباشتىن باھالاشنى ياكى ئېنىقلاشنى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
$ r2 P( G* I( q D3 \3 t    ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى مەخسۇس بىلىم ئەھلىلىرىنىڭ سوتقا قاتنىشىشىنى ئۇقتۇرۇش قىلىشنى سوتقا ئىلتىماس قىلسا ۋە باھالىغۇچىنىڭ باھالاش پىكرىگە ئۆزىنىڭ پىكرىنى بەرسە بولىدۇ.
1 a; |1 ^9 A' F# _$ @( @; E    سوت يۇقىرىقى ئىلتىماسقا قوشۇلىدىغان – قوشۇلمايدىغانلىقى ھەققىدە قارار چىقىرىشى كېرەك.
$ i* l* q2 _ j" M' s
: r/ E0 n0 T6 T9 D) ?) z- ]3 B, v    2 – تارماقتا بەلگىلەنگەن مەخسۇس بىلىم ئەھلىلىرىنىڭ سوتقا قاتنىشىشىغا باھالىغۇچىغا دائىر بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
' a/ @7 o. s2 O% D( l: |$ l     193– ماددا سوتتا سوت قىلىش داۋامىدا، جىنايەت بېكىتىش، جازا ئۆلچەشكە ئالاقىدار پاكىت، دەلىل – ئىسپاتلارنىڭ ھەممىسىنى تەكشۈرۈش ۋە مۇنازىرىلەشتۈرۈش كېرەك.
& }3 P: o4 M4 O/ P4 w) M    ئەيىبلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ۋە ئاقلىغۇچى، دەۋا ۋاكالەتچىسى باش سوتچىنىڭ ئىجازىتىنى ئېلىپ، دەلىل – ئىسپات ۋە دېلو ئەھۋالى ھەققىدە پىكىر بايان قىلسا ھەمدە مۇنازىرىلەشسە بولىدۇ.
% U+ m+ q+ [! Q6 z' t' G     باش سوتچى مۇنازىرە ئاياغلاشقانلىقىنى ئېلان قىلغاندىن كېيىن، جاۋابكارنىڭ ئەڭ ئاخىرىدا پىكرىنى بايان قىلىش ھوقۇقى بولىدۇ.
3 B# T, k- a/ K+ }( }; }! c
6 r' {, G. h9 v; y( d    194– ماددا سوتتا سوت قىلىش جەريانىدا، دەۋا ئىشتىراكچىلىرى ياكى چەتتىن ئاڭلىغۇچىلار سوتخانا تەرتىپىگە خىلاپلىق قىلسا، باش سوتچى ئاگاھلاندۇرۇش بېرىپ توسۇشى كېرەك. گەپكە كىرمىگەنلەر سوتخانىدىن مەجبۇرىي چىقىرىۋېتىلسە بولىدۇ؛ قىلمىشى ئېغىرلارغا 1000 يۈەندىن تۆۋەن جەرىمانە قويۇلىدۇ ياكى 15 كۈندىن تۆۋەن توختىتىپ قويۇش جازاسى بېرىلىدۇ. جەرىمانە قويۇش، توختىتىپ قويۇش جازاسىنى مەھكىمە باشلىقىغا تەستىقلىتىش شەرت. جازالانغۇچىلاردىن جەرىمانە قويۇش، توختىتىپ قويۇش قارارىغا قايىل بولمىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. قايتا قاراپ چىقىش سۈرۈكىدە ئىجرا توختىتىلمايدۇ.
( h% V: a% X/ p/ d     سوتخانىدا توپلىشىپ جېدەل چىقىرىپ، سوتخانىغا بېسىپ كىرىپ ياكى قانۇن يۈرگۈزگۈچى خادىملارغا ۋە ياكى دەۋا ئىشتىراكچىلىرىغا ھاقارەت قىلىپ، بوھتان چاپلاپ، تەھدىت سېلىپ، ئۇلارنى ئۇرۇپ، سوتخانا تەرتىپىنى ئېغىر دەرىجىدە قالايمىقانلاشتۇرغانلاردىن قىلمىشى جىنايەتكە توشىدىغانلىرى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ.
( [$ t9 [ n/ A% K* t/ i5 K) z     195 – ماددا جاۋابكار ئەڭ ئاخىرىدا پىكرىنى بايان قىلىپ بولغاندىن كېيىن، باش سوتچى سوتنىڭ توختىتىپ تۇرۇلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلىدۇ، كېڭەشمە سوت باھالاشتا، ئېنىقلانغان پاكىت، دەلىل – ئىسپاتلارغا ۋە قانۇندىكى مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىلەرگە ئاساسەن تۆۋەندىكىدەك ھۆكۈم چىقىرىدۇ:
8 ?" }" J' Y+ D1 G( M4 P     (1) دېلو پاكىتى ئېنىق، دەلىل – ئىسپاتى راست ۋە تولۇق بولغانلىقتىن، جاۋابكارنىڭ جىنايەتلىك ئىكەنلىكىنى قانۇن بويىچە بېكىتكەندە، جىنايەتلىك دەپ ھۆكۈم چىقىرىش كېرەك؛
: s8 f- x6 a5 U% d- j- k     (2) جاۋابكارنىڭ جىنايەتسىز ئىكەنلىكىنى قانۇن بويىچە بېكىتكەندە، جىنايەتسىز دەپ ھۆكۈم چىقىرىش كېرەك؛
. ~2 e! `7 I4 V# b0 l    (3) جاۋابكارلاردىن دەلىل – ئىسپاتى تولۇق بولمىغانلىقتىن، جىنايەتلىك دەپ بېكىتكىلى بولمىغانلىرىدا دەلىل–ئىسپاتى تولۇق ئەمەس، قىلمىشى ئەيىبلەنگەن جىنايەتكە توشمايدۇ، شۇڭا، ئۇ جىنايەتسىز، دەپ ھۆكۈم چىقىرىش كېرەك.
+ R* C. ~( i! N- [0 v    196 – ماددا ھۆكۈم بىردەك ئوچۇق ئېلان قىلىنىدۇ.
2 L. z c5 b% Z$ [7 B- { T. p. `    ھۆكۈم شۇ سوتنىڭ ئۆزىدە ئېلان قىلىنغان دېلولاردا دەۋالاشقۇچىلارغا ۋە ئەيىبلىگۈچى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ھۆكۈمنامىنى بەش كۈن ئىچىدە يەتكۈزۈپ بېرىش لازىم؛ ھۆكۈم قەرەللىك ئېلان قىلىنىدىغانلىرىدا ھۆكۈمنامىنى ئېلان قىلغاندىن كېيىن دەۋالاشقۇچىلارغا ۋە ئەيىبلىگۈچى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە دەرھال يەتكۈزۈپ بېرىش لازىم. ھۆكۈمنامىنى ئاقلىغۇچىغا ۋە دەۋا ۋاكالەتچىسىگە تەڭلا يەتكۈزۈپ بېرىش كېرەك.
& L c$ k- W l- M9 i2 y' M; U) e     197 – ماددا ھۆكۈمنامىگە سوتچى خادىملار ۋە پۈتۈكچى ئىمزا قويۇشى ھەمدە نارازىلىق ئەرز بېرىلىدىغان مۆھلەت ۋە نارازىلىق ئەرز بېرىلىدىغان سوت مەھكىمىسى ئېنىق يېزىلىشى لازىم.
# a9 H% G; u# a; o4 Q    198 – ماددا سوتتا سوت قىلىش جەريانىدا، سوت قىلىشقا تەسىر يەتكۈزىدىغان تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى كۆرۈلسە، سوت قىلىش ۋاقتى ئۇزارتىلسا بولىدۇ:
# `* C/ v- \8 n    (1) يېڭى گۇۋاھچىلارغا سوتقا كېلىشنى ئۇقتۇرۇش قىلىشقا، يېڭى ماددىي ئىسپاتلارنى ئالدۇرۇشقا، يېڭىباشتىن باھالىتىش ياكى ئېنىقلاشقا توغرا كەلسە؛
0 ~. O( g L& T    (2) تەپتىش خادىملىرى ئەيىبلىگەن دېلوسىنى قوشۇمچە تەھقىقلەش زۆرۈرىيىتى بارلىقىنى سېزىپ، تەكلىپ بەرسە؛
& |" A* U8 l9 V- v) `- q. e     (3) چەتلەپ تۇرۇش ئىلتىماس قىلىنغانلىقتىن سوتنى داۋاملاشتۇرغىلى بولمىسا.
) P2 R9 ~9 m2 i$ O2 \9 D     199– ماددا مۇشۇ قانۇننىڭ 198 – ماددىسىنىڭ (2) تارماقچىسىدىكى بەلگىلىمىگە بىنائەن سوت قىلىش ۋاقتى ئۇزارتىلغان دېلولارنىڭ قوشۇمچە تەھقىقىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى بىر ئاي ئىچىدە ئاخىرلاشتۇرۇشى كېرەك.
. F. R! h" {, y- B5 x    200 – ماددا سوت قىلىش داۋامىدا، تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى كۆرۈلگەنلىكتىن، سوتىنى خېلى ئۇزاققىچە داۋاملاشتۇرغىلى بولمىغان دېلولارنىڭ سوتى توختىتىپ تۇرۇلسا بولىدۇ:
$ D; H) `2 T3 X" ]7 Y6 y% v    (1) جاۋابكار ئېغىر كېسىلى بولغانلىقتىن سوتقا قاتنىشالمىسا؛
/ W- C* H; i' b! |    (2) جاۋابكار قېچىپ كەتكەن بولسا؛
4 Z2 D- |! K1 T) o% m    (3) بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلاردىن ئېغىر كېسىلى بولغانلىقتىن سوتقا قاتنىشالمىغانلىرى سوتقا قاتنىشىشنى دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلمىغان بولسا؛
/ v# Q- ^+ X. }& l: }) ]( j( \; |    (4) تاقابىل تۇرغىلى بولمايدىغان باشقا سەۋەب بولسا.
! h3 E! m; k: N' _
. C: G0 I6 L2 ?; q% b     سوتنى توختىتىپ تۇرۇش سەۋەبى تۈگىگەندىن كېيىن ئەسلىگە كەلتۈرۈش كېرەك. سوتنى توختىتىپ تۇرۇش سۈرۈكى سوت مۆھلىتىگە قوشۇپ ھېسابلانمايدۇ.
5 ~, G: C. N8 U4 N z0 N    201 – ماددا سوتتىكى سوت پائالىيىتىنىڭ ھەممىسىنى پۈتۈكچى خاتىرىلەپ قويۇشى، باش سوتچى كۆرۈپ چىققاندىن كېيىن، خاتىرىگە باش سوتچى ۋە پۈتۈكچى ئىمزا قويۇشى كېرەك.
+ w$ R9 @4 u- s% U    سوت خاتىرىسىدىكى گۇۋاھچىنىڭ گۇۋاھلىق سۆزى قىسمىنى شۇ سوتنىڭ ئۆزىدە ئوقۇپ ئۆتۈش ياكى گۇۋاھچىنىڭ كۆرۈپ چىقىشىغا بېرىش كېرەك. گۇۋاھچىلاردىن خاتالىق يوقلۇقىنى ئېتىراپ قىلغانلىرى ئىمزاسىنى قويۇشى ياكى تامغىسىنى بېسىشى كېرەك.
. Y1 T, {3 q- x4 S2 Z    سوت خاتىرىسىنى دەۋالاشقۇچىلارنىڭ كۆرۈپ چىقىشىغا بېرىش ياكى ئۇلارغا ئوقۇپ بېرىش لازىم. دەۋالاشقۇچىلاردىن خاتىرىنى چالا ياكى خاتا بولۇپ قاپتۇ، دەپ قارىغانلىرى تولۇقلاپ قويۇشنى ياكى تۈزىتىپ قويۇشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. دەۋالاشقۇچىلاردىن خاتالىق يوقلۇقىنى ئېتىراپ قىلغانلىرى ئىمزاسىنى قويۇشى ياكى تامغىسىنى بېسىشى لازىم.
, O) q/ _6 {% \    202 – ماددا ئەيىبلەنگەن دېلولاردىن خەلق سوت مەھكىمىسى سوت قىلغانلىرىدا شۇ دېلونى قوبۇل قىلغاندىن كېيىنكى ئىككى ئاي ئىچىدە ھۆكۈم ئېلان قىلىشى، ئەڭ كېچىككەندە ئۈچ ئايدىن ئاشۇرۇۋەتمەسلىكى كېرەك. ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان دېلولاردا ياكى قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋا دېلولىرىدا، شۇنىڭدەك مۇشۇ قانۇننىڭ 156 – ماددىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغان دېلولاردا، بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ تەستىقى بىلەن، ئۈچ ئاي ئۇزارتىلسا بولىدۇ؛ ئالاھىدە ئەھۋال بولغانلىقتىن يەنە ئۇزارتىشقا توغرا كەلگەنلىرىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىش كېرەك.
5 I/ y" F- ?8 r1 |: c    خەلق سوت مەھكىمىسى باشقۇرۇش تەۋەلىكىنى ئۆزگەرتكەن دېلونى سوت قىلىش مۆھلىتى باشقۇرۇش تەۋەلىكى ئۆزگەرگەندىن كېيىن خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ ھېسابلىنىدۇ.
) @. }, c3 A3 [+ t& b* p0 Y. S     خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قوشۇمچە تەھقىقلەيدىغان دېلولار قوشۇمچە تەھقىق ئاخىرلىشىپ، خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىلگەندىن كېيىن، خەلق سوت مەھكىمىسى سوت قىلىش مۆھلىتىنى يېڭباشتىن ھېسابلايدۇ.
: Z$ U" {! i+ Y: i' o' e     203 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى سوت قىلىشتا قانۇندا بەلگىلەنگەن دەۋا تەرتىپىگە خىلاپلىق قىلغانلىقىنى بايقىغانلىرى تۈزىتىش پىكرىنى خەلق سوت مەھكىمىسىگە بېرىشكە ھوقۇقلۇق.
0 _5 |7 \! U6 B2 Z    2 – پاراگراف بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرى
4 G9 t9 t( @: r C3 P2 r    204 – ماددا بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرى تۆۋەندىكى دېلولارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
$ v; B4 s% e A6 s0 V
7 a6 ?/ W+ [2 e9 U1 e5 R    (1) دەۋا قىلغاندىلا سورىلىدىغان دېلو؛
! D# d& R2 ]/ G, d% r8 j& M! A" p' p     (2) زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى دەلىل – ئىسپات كۆرسىتىپ ئىسپاتلىغان يېنىك جىنايى ئىشلار دېلوسى؛
( _+ o5 V6 R' Z7 x     (3) زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئۆزىنىڭ جىسمانىي ھوقۇقى ۋە مال – مۈلۈك ھوقۇقىغا چېقىلغان جاۋابكارنىڭ قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدىغانلىقىنى دەلىل – ئىسپات كۆرسىتىپ ئىسپاتلىغان بولسىمۇ، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى جاۋابكارنى جىنايى جاۋابكارلىققا تارتمىغان دېلو.
) a# e% W( W) P* P    205 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرىنى تەكشۈرگەندىن كېيىن، تۆۋەندىكىدەك بىر تەرەپ قىلىدۇ:
* b3 ~" y1 u1 Y" Y1 W1 K
' x9 I& h% @( a, [     (1) جىنايەت پاكىتى ئېنىق، دەلىل – ئىسپاتى تولۇق دېلولارنى سوت ئېچىپ سوت قىلىشى كېرەك؛
! ?6 W7 d0 w; u    (2) بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرىدىن جىنايەت پاكىتى كەمچىل بولغانلىرىدا بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى قوشۇمچە دەلىل – ئىسپات كۆرسىتەلمىسە، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىنى دەۋادىن كېچىشكە كۆندۈرۈشى ياكى دەۋاسىنى كېسىم بىلەن رەت قىلىشى كېرەك.
, _2 }: l6 q$ g7 g* }* V     بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلاردىن قانۇن بويىچە ئىككى قېتىم چاقىرتىلغاندا ئورۇنلۇق سەۋەب يوق تۇرۇپ سوتقا قاتناشمىغانلىرى ياكى سوتنىڭ ئىجازىتىسىز ئارىلىقتا سوتتىن چىقىپ كەتكەنلىرى دەۋادىن كەچكەنلەر قاتارىدا بىر تەرەپ قىلىنىدۇ.
3 p, I- K* H, g3 j7 Z     سوتتا سوت قىلىش جەريانىدا، سوتچى خادىملار گۇمانلانغان دەلىل – ئىسپاتلاردىن تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرۈشكە توغرا كەلگەنلىرىدە مۇشۇ قانۇننىڭ 191 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
8 I6 C. D+ i4 b c) `; f9 o9 J    206 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرىنى مۇرەسسە قىلسا بولىدۇ؛ بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى ھۆكۈم ئېلان قىلىنىشتىن ئىلگىرى جاۋابكار بىلەن ئۆزى كېلىشىۋالسىمۇ ۋە دەۋاسىدىن كەچسىمۇ بولۇۋېرىدۇ. مۇشۇ قانۇننىڭ 204 – ماددىسىنىڭ (3) تارماقچىسىدا بەلگىلەنگەن دېلو مۇرەسسە قىلىنمايدۇ.
3 Y$ C3 j/ D1 T; l    خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرىنى سوت قىلىش مۆھلىتىگە كەلسەك، جاۋابكار قاماپ تۇرۇلۇۋاتقانلىرىدا مۇشۇ قانۇننىڭ 202 – ماددىسىنىڭ 1 –، 2 – تارمىقىدىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ؛ جاۋابكار قاماپ تۇرۇلمىغانلىرىدا دېلونى قوبۇل قىلغاندىن كېيىنكى ئالتە ئاي ئىچىدە ھۆكۈم ئېلان قىلىش كېرەك.
" r, G' O) D( O+ d# ~; D6 O    207 – ماددا بىۋاسىتە دەۋا دېلولىرىدىكى جاۋابكار دەۋا جەريانىدا بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىغا قارشى دەۋا قىلسا بولىدۇ. قارشى دەۋاغا بىۋاسىتە دەۋا ھەققىدىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
4 S) v: r9 f# y* \ `     3 – پاراگراف ئاددىي تەرتىپ
5 O; k( Z; N$ |$ s7 n
' @' \& [8 \& C+ |$ T& A     208 – ماددا ئاساسىي قاتلام خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدىكى دېلولاردىن تۆۋەندىكى شەرتلەرگە توشىدىغانلىرى ئاددىي تەرتىپ بويىچە سوت قىلىنسا بولىدۇ:
5 [7 w l* Y9 S" Q# K, M    (1) دېلو پاكىتى ئېنىق، دەلىل – ئىسپات تولۇق بولغانلىرى؛
3 i) q4 Z% g: f0 x- }    (2) جاۋابكار جىنايىتىنى ئىقرار قىلغان، ئەيىبنامىدە ئەيىبلەنگەن جىنايەت پاكىتىغا باشقىچە پىكىردە بولمىغانلىرى؛
" B# z% W' W2 I. L    (3) جاۋابكار ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىشقا باشقىچە پىكىردە بولمىغانلىرى.
! U; d7 J8 {- z7 B/ @3 w
% O; i" C/ ~# I1 n+ a) }6 P     خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىگەندە، خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىشنى تەكلىپ قىلىسا بولىدۇ.
8 h3 X3 C0 n: \ l) n4 ]! S9 v    209 – ماددا تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغاندا ئاددىي تەرتىپ قوللىنىلمايدۇ:
: j( C4 q( U- F6 a D& h! {    (1) جاۋابكار ئەما، گاس، گاچا بولسا ياكى ئۆز ھەرىكىتىنى ئاڭقىرىش ياكى كونترول قىلىش ئىقتىدارىنى تولۇق يوقاتمىغان روھىي كېسەل بولسا؛
* C: |: a; @! D    (2) زور ئىجتىمائىي تەسىرى بولسا؛
1 G( P. n; T4 X* v, |     (3) بىرلىشىپ ئۆتكۈزگەن جىنايەت دېلولىرىدىكى بىر قىسىم جاۋابكارلار جىنايىتىنى بوينىغا ئالمىسا ياكى ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىشقا باشقىچە پىكىردە بولسا؛
; `6 H0 `( D; ^3 ^1 T     (4) ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىش ئەپسىز باشقا ئەھۋاللار.
$ p" o4 {. U( x i5 X) y    210 – ماددا ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىدىغان دېلولاردىن ئۈچ يىلدىن تۆۋەن مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغانلىرىنى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىشقىمۇ، بىرلا سوتچى تەنھا سوت قىلىشقىمۇ بولۇۋېرىدۇ؛ ئۈچ يىلدىن يۇقىرى مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغانلىرىنى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىش كېرەك.
1 J1 ?* ?! \0 K* m) o) k     ئەيىبلەنگەن دېلولاردىن ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىنىدىغانلىرىدا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى سوتقا قاتنىشىشقا ئادەم ئەۋەتىشى كېرەك.
1 t/ I+ J' g7 e    211 – ماددا ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىدىغان دېلولاردا سوتچى خادىملار جاۋابكاردىن ئەيىبلەنگەن جىنايەت پاكىتىغا پىكرى بار– يوقلۇقىنى سورىشى، قانۇندىكى ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىشقا ئائىت بەلگىلىمىنى جاۋابكارغا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى، جاۋابكارنىڭ ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىشقا قوشۇلىدىغان – قوشۇلمايدىغانلىقىنى مۇئەييەنلەشتۈرۈشى لازىم.
. U( `1 n- Q" Q+ U* `: r     212 – ماددا ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىدىغان دېلولاردا، سوتچى خادىملارنىڭ ئىجازىتىنى ئېلىپ، جاۋابكار ۋە ئۇنىڭ ئاقلىغۇچىسى ئەيىبلىگۈچى، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى ۋە ئۇنىڭ دەۋا ۋاكالەتچىسى بىلەن مۇنازىرىلەشسە بولىدۇ.
6 [8 u( F& d+ f6 ?1 }    213 – ماددا ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىدىغان دېلولار مۇشۇ بابنىڭ 1 – پاراگرافىدىكى يەتكۈزۈش مۆھلىتى، جاۋابكاردىن سوئال سوراش، گۇۋاھچىدىن ۋە باھالىغۇچىدىن گەپ سوراش، دەلىل – ئىسپاتنى كۆرسىتىش، سوتتا مۇنازىرىلىشىش تەرتىپى توغرىسىدىكى بەلگىلىمىنىڭ چەكلىمىسىگە ئۇچرىمايدۇ. لېكىن، ھۆكۈمنى ئېلان قىلىشتىن ئىلگىرى جاۋابكارنىڭ ئەڭ ئاخىرىدا بايان قىلغان پىكرىنى ئاڭلاش كېرەك.
, ^4 G$ o6 a+ x& w) f$ y) H    214 – ماددا ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىپ سوت قىلىدىغان دېلونىڭ سوتىنى خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى قوبۇل قىلغاندىن كېيىنكى 20 كۈن ئىچىدە ئاياغلاشتۇرۇشى لازىم؛ ئۈچ يىلدىن يۇقىرى مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغانلىرىدا بىر يېرىم ئايغىچە ئۇزارتىشقا بولىدۇ.
; [0 R/ C; u) W$ R$ J* J! ?- v- @1 @    215 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىلىرىدىن سوت قىلىش جەريانىدا ئاددىي تەرتىپنى قوللىنىشنىڭ ئەپسىزلىكىنى سەزگەنلىرى دېلونى مۇشۇ بابنىڭ 1 – پاراگرافى ياكى 2 – پاراگرافىدىكى بەلگىلىمە بويىچە قايتا سوت قىلىشى لازىم.
9 E6 {. T9 t+ U8 Z0 w+ w6 s9 ?) T
0 i6 N/ b3 V$ F' R, k4 v     3 – باب 2 – سوت تەرتىپى
2 c5 P f f0 ]; c/ ~! m3 }* n7 P    216 – ماددا جاۋابكارلار، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىدىن يەرلىك ھەر دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ 1 – سوت ھۆكۈمى ۋە كېسىمىگە قايىل بولمىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە يازما ياكى ئاغزاكى نارازىلىق ئەرزى بېرىشكە ھوقۇقلۇق. جاۋابكارنىڭ ئاقلىغۇچىلىرى ۋە يېقىن تۇغقانلىرى جاۋابكارنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىپ، نارازىلىق ئەرزى بەرسە بولىدۇ.
i4 L; F7 g; l: n$ }9 j0 o% s    قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى يەرلىك ھەر دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ 1 – سوت ھۆكۈمى ۋە كېسىمىنىڭ قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسى قىسمى ئۈستىدە نارازىلىق ئەرزى بەرسە بولىدۇ.
) Z- C3 U& X! u7 U( A! Z) y' j* x& \    جاۋابكارنى نارازىلىق ئەرزى بېرىش ھوقۇقىدىن ھەرقانداق باھانە بىلەن مەھرۇم قىلىشقا بولمايدۇ.
; q. p( Z0 a6 X. B \6 F- ~
" y N; t: D) t7 J6 p' K9 g9 o" J     217 – ماددا يەرلىك ھەر دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن شۇ دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ 1 – سوت ھۆكۈمى ۋە كېسىمىدە ھەقىقەتەن خاتالىق بار دەپ قارىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئېتىراز بىلدۈرۈشى لازىم.
: V% R1 O6 Q& x+ C     218 – ماددا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىدىن يەرلىك ھەر دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ 1 – سوت ھۆكۈمىگە قايىل بولمىغانلىرى ھۆكۈمنامىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىنكى بەش كۈن ئىچىدە خەلق تەپتىش مەھكىمىسىدىن ئېتىراز بىلدۈرۈشنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىنىڭ تەلىپىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىنكى بەش كۈن ئىچىدە ئېتىراز بىلدۈرۈش – بىلدۈرمەسلىكنى قارار قىلىشى ھەمدە تەلەپ قىلغۇچىغا جاۋاب بېرىشى لازىم.
- P8 ?( s% S" {' a" \2 j! U    219 – ماددا ھۆكۈمگە قايىل بولمىغانلارنىڭ نارازىلىق ئەرزى بېرىش ۋە ئېتىراز بىلدۈرۈش مۆھلىتى ئون كۈن بولىدۇ، كېسىمگە قايىل بولمىغانلارنىڭ نارازىلىق ئەرز بېرىش ۋە ئېتىراز بىلدۈرۈش مۆھلىتى بەش كۈن بولىدۇ، مۆھلەت ھۆكۈمنامە ۋە كېسىمنامە تاپشۇرۇۋېلىنغان كۈننىڭ ئەتىسىدىن باشلاپ ھېسابلىنىدۇ.
- `; i& }+ ^! m7 c$ p{6 ^" U& K% a
" q; `+ ?' m0 f, b* Q0 X. d( U: u- a220 – ماددا جاۋابكار، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋاگەر ۋە جاۋابكار ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى ئارقىلىق نارازىلىق ئەرزى بەرسە، ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى ئۇلارنىڭ نارازىلىق ئەرزىنى ئۈچ كۈن ئىچىدە دېلو ۋە دەلىل – ئىسپاتلارغا قوشۇپ بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىشى، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، نارازىلىق ئەرزىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ۋە دەۋالاشقۇچى قارشى تەرەپكە بېرىشى لازىم.
9 Z5 u' g. O: K y$ g     جاۋابكار، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچى، قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋاسىدىكى دەۋاگەر ۋە جاۋابكار 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسىگە بىۋاسىتە نارازىلىق ئەرزى بەرسە، 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى ئۇنى ئۈچ كۈن ئىچىدە ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئۆزى بىلەن تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ۋە دەۋالاشقۇچى قارشى تەرەپكە بېرىشىگە تاپشۇرۇشى لازىم.
0 D3 A7 p! R4 c7 g5 I    221 – ماددا يەرلىك ھەر دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن تەڭ دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ 1 – سوت ھۆكۈمى ۋە كېسىمىگە ئېتىراز بىلدۈرىدىغانلىرى ئېتىرازنامىسىنى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى ئارقىلىق سۇنۇشى ھەمدە ئېتىرازنامىسىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە بېرىشى لازىم. ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى ئېتىرازنامىنى دېلو ۋە دەلىل – ئىسپاتلارغا قوشۇپ بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىشى ھەمدە ئېتىرازنامىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى دەۋالاشقۇچىلارغا بېرىشى لازىم.
I: P$ u# _3 J     يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن ئېتىراز بىلدۈرۈشنى مۇۋاپىق تاپمىغانلىرى تەڭ دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىدىن ئېتىرازنامىنى قايتۇرۇۋالسا ھەمدە تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۇقتۇرۇش قىلسا بولىدۇ.
: |# K: m _8 x5 B% E. p    222 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوت ھۆكۈمىدە پاكىتنىڭ بېكىتىلىش ۋە قانۇننىڭ تەتبىقلىنىش ئەھۋالىنى ئەتراپلىق تەكشۈرۈشى، نارازىلىق ئەرز ياكى ئېتىراز دائىرىسى بىلەن چەكلىنىپ قالماسلىقى لازىم.
4 G4 V! Q, K, W/ H     بىرلىشىپ ئۆتكۈزگەن جىنايەت دېلوسىدىكى جاۋابكارلاردىن بىر قىسمىلا نارازىلىق ئەرزى بەرگەن بولسا، پۈتۈن دېلونى تەكشۈرۈپ، بىر يوللا بىر تەرەپ قىلىش لازىم.
1 |$ x+ O+ |4 {0 `     223 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى تۆۋەندىكى دېلولارنى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ، سوت ئېچىپ سوت قىلىشى لازىم:
3 M( I& s$ X; s1 z    (1) جاۋابكارلار، بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرىنىڭ 1 – سوتتا بېكىتىلگەن پاكىت ۋە دەلىل – ئىسپاتقا بەرگەن باشقىچە پىكرىنىڭ جىنايەت بېكىتىپ جازا ئۆلچەشكە تەسىر يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغان نارازىلىق ئەرز دېلوسى؛
% l1 _1 R" j2 I    (2) جاۋابكارغا ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان نارازىلىق ئەرز دېلوسى؛
9 y' F5 i w1 q) c* l* \    (3) خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرگەن دېلو؛
8 ~( d, Q/ c9 {7 R/ s$ e     (4) سوت ئېچىپ سوت قىلىدىغان باشقا دېلولار.
+ }. U3 L" \) b) T; H% z( o    2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىلىرىدىن سوت ئاچماي سوت قىلىشنى قارار قىلغانلىرى جاۋابكاردىن سوئال سورىشى، باشقا دەۋالاشقۇچىلار، ئاقلىغۇچىلار ۋە دەۋا ۋاكالەتچىلىرىنىڭ پىكرىنى ئېلىشى كېرەك.
$ B, g, U2 b2 h5 ?! b# h+ }     2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىلىرىدىن نارازىلىق ئەرز دېلوسى ۋە ئېتىراز دېلوسىنى سوت ئېچىپ سوت قىلىدىغانلىرى شۇ دېلو يۈز بەرگەن جايغا ياكى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى تۇرۇشلۇق جايغا بېرىپ سوت ئېچىپ سوت قىلسا بولىدۇ.
' u, i1 P2 S4 o) a    224 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرگەن دېلولاردا ياكى ئەيىبلەنگەن دېلولاردىن 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى سوت ئېچىپ سوت قىلىدىغانلىرىدا تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسى سوتقا ئادەم قاتناشتۇرۇشى لازىم. 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى سوت ئېچىپ سوت قىلىشنى قارار قىلغاندىن كېيىن، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە دېلو ماتېرىيالىنى كۆرۈپ چىقىشنى ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى دېلو ماتېرىيالىنى بىر ئاي ئىچىدە كۆرۈپ بولۇشى لازىم. خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ دېلو ماتېرىيالىنى كۆرۈپ چىقىش ۋاقتى دېلونى سوت قىلىش مۆھلىتىگە قوشۇپ ھېسابلانمايدۇ.
8 x: R$ }5 H+ e1 R    225 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى 1–سوتنىڭ ھۆكۈمىگە قايىل بولماي نارازىلىق ئەرزى بېرىلگەن، ئېتىراز بىلدۈرۈلگەن دېلونى سوت قىلغاندىن كېيىن، تۆۋەندىكىچە بىر تەرەپ قىلىشى لازىم:
' d- W6 B5 D1 t) p5 J2 U! G    (1) ئەسلىي ھۆكۈمدە پاكىتنى بېكىتىش ۋە قانۇننى تەتبىقلاش توغرا، جازا ئۆلچەش مۇۋاپىق بولغان بولسا، نارازىلىق ئەرز ياكى ئېتىرازنى كېسىم ئارقىلىق رەت قىلىپ، ئەسلىي ھۆكۈمنى كۈچكە ئىگە قىلىشى كېرەك؛
6 l, o. I: ?+ c3 V# d) o% i8 Z. ] ^
; d4 Q) O* s) j! w' j     (2) ئەسلىي ھۆكۈمدە پاكىتنى بېكىتىشتە خاتالىق بولمىسىمۇ، قانۇننى تەتبىقلاشتا خاتالىق بولسا ياكى جازا ئۆلچەش مۇۋاپىق بولمىسا ھۆكۈمنى ئۆزگەرتىشى كېرەك؛
- Z; f) i+ W9 j9 o `
e" I- z! @1 P2 u- s$ E. `     (3) ئەسلىي ھۆكۈمدە پاكىت ئېنىق بولمىغان ياكى دەلىل–ئىسپات تولۇق بولمىغان بولسا، پاكىتنى ئېنىقلىغاندىن كېيىن ھۆكۈمنى ئۆزگەرتسە بولىدۇ؛ كېسىم ئارقىلىق ئەسلىي ھۆكۈمنى كۈچتىن قالدۇرۇپ، دېلونى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ قايتا سوت قىلىشىغا قايتۇرسىمۇ بولىدۇ.
* o+ c( a/ x: D% p9 n5 j    ئالدىنقى تارماقنىڭ (3) تارماقچىسىدىكى بەلگىلىمە بويىچە قايتا سوت قىلىشقا قايتۇرغان دېلولاردىن ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى ھۆكۈم چىقارغاندىن كېيىن، جاۋابكار نارازىلىق ئەرز بەرگەنلىرىدە ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرگەنلىرىدە، 2–سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى قانۇن بويىچە ھۆكۈم ياكى كېسىم چىقىرىشى كېرەك، دېلونى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ قايتا سوت قىلىشىغا يەنە قايتۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ.
3 ^$ R0 I4 a; N2 `/ `     226 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى جاۋابكار ياكى ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى، ئاقلىغۇچىسى، يېقىن تۇغقىنى نارازىلىق ئەرز بەرگەن دېلونى سوت قىلغاندا، جاۋابكارغا بېرىلىدىغان جىنايى جازانى ئېغىرلاشتۇرۇۋەتسە بولمايدۇ. 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ قايتا سوت قىلىشىغا قايتۇرغان دېلولاردىن يېڭى جىنايەت پاكىتى تېپىلىپ قالغانلىرى ۋە خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قوشۇمچە ئەيىبلىگەنلىرىدىن باشقىلىرىدىمۇ ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى جاۋابكارغا بېرىلىدىغان جىنايى جازانى ئېغىرلاشتۇرۇۋەتسە بولمايدۇ.
- d; _7 m- F, Z6 T2 G' o2 a9 `. D6 I    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرگەن ياكى بىۋاسىتە دەۋا قىلغۇچىلار نارازىلىق ئەرز بەرگەن دېلولار يۇقىرىقى تارماقتىكى بەلگىلىمىنىڭ چەكلىمىسىگە ئۇچرىمايدۇ.
; ~9 h; M0 A- v E% d0 f* O; t7 ?. D    227 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىلىرىدىن 1 – سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ سوتىدا قانۇندا بەلگىلەنگەن دەۋا تەرتىپىگە خىلاپ تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بارلىقىنى سەزگەنلىرى كېسىم ئارقىلىق ئەسلىي ھۆكۈمنى كۈچتىن قالدۇرۇپ، دېلونى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ قايتا سوت قىلىشىغا قايتۇرۇشى لازىم:
( S1 [. s( ` U+ r     (1) مۇشۇ قانۇندىكى ئوچۇق سوت قىلىشقا دائىر بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغان بولسا؛
2 b$ \' Z6 W/ {; k2 u- s$ s
( _( g; x9 l" @1 Q     (2) چەتلىتىش تۈزۈمىگە خىلاپلىق قىلغان بولسا؛
! }* \# J7 e5 ^$ D( e5 ~8 G    (3) دەۋالاشقۇچىلارنى قانۇندا بەلگىلەنگەن دەۋا ھوقۇقىدىن مەھرۇم قىلغانلىقتىن ياكى ئۇلارنىڭ بۇ ھوقۇقىنى چەكلىگەنلىكتىن، ئادىل سوت قىلىشقا تەسىر يېتىش ئېھتىمالى بولسا؛
) _& i6 d3 ^; H( l    (4) سوت تەشكىلاتىنى ئۇيۇشتۇرۇشى قانۇنغا ئۇيغۇن بولمىسا؛
' {, s8 C5 G% }$ p2 ~" A) y     (5) قانۇندا بەلگىلەنگەن دەۋا تەرتىپىگە خىلاپ باشقا ئەھۋاللار بولغانلىقتىن، ئادىل سوت قىلىشقا تەسىر يېتىش ئېھتىمالى بولسا.
* M1 ?- }( a1 N2 ?( e# F! [     228 – ماددا ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى قايتا سوت قىلىشقا قايتۇرۇلغان دېلونى باشقىدىن كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ، 1 – سوت تەرتىپى بويىچە سوت قىلىشى لازىم. قايتا سوت قىلغاندىن كېيىن چىقارغان ھۆكۈم ئۈستىدە مۇشۇ قانۇننىڭ 216 –، 217 – ۋە 218 – ماددىلىرىدىكى بەلگىلىمە بويىچە، نارازىلىق ئەرز بېرىشكە ۋە ئېتىراز بىلدۈرۈشكە بولىدۇ.
* x8 B) P0 \/ j, |) O: _7 T! X( Y    229 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوتنىڭ كېسىمىگە قايىل بولماي بېرىلگەن نارازىلىق ئەرز ياكى بىلدۈرۈلگەن ئېتىرازنى تەكشۈرگەندىن كېيىن، مۇشۇ قانۇننىڭ 225 –، 227 – ۋە 228 – ماددىلىرىدىكى بەلگىلىمىلەردىن پايدىلىنىپ، ئەھۋالنى پەرقلەندۈرۈپ، كېسىم ئارقىلىق نارازىلىق ئەرز ۋە ئېتىرازنى رەت قىلىشى ياكى ئەسلىي كېسىمنى كۈچتىن قالدۇرۇشى ۋە ئۆزگەرتىشى لازىم.
! Q ~9 U M0 v- V     230 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ قايتا سوت قىلىشىغا قايتۇرغان دېلونى سوت قىلىش مۆھلىتى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى قايتۇرۇلغان دېلونى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ قايتا ھېسابلىنىدۇ.
+ H6 {% m8 ?4 l! w4 j6 Z3 |8 A     231 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى نارازىلىق ئەرز بېرىلگەن ياكى ئېتىراز بىلدۈرۈلگەن دېلونى سوت قىلىش تەرتىپىگە ئۆتۈشتە، مۇشۇ بابتىكىسىدىن سىرت، 1–سوت تەرتىپى توغرىسىدىكى بەلگىلىمىدىن پايدىلىنىدۇ.
+ B* \: G- v! ~) Z7 F    232 – ماددا 2 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى قوبۇل قىلغان نارازىلىق ئەرز ۋە ئېتىراز دېلولىرىنىڭ سوتىنى ئىككى ئاي ئىچىدە ئاياغلاشتۇرۇشى كېرەك. ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان دېلولاردا ياكى قوشۇمچە ھەق تەلەپ دەۋا دېلولىرىدا، شۇنىڭدەك مۇشۇ قانۇننىڭ 156 – ماددىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللاردىن بىرى بولغان دېلولاردا ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق، بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەرلىك يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ تەستىقى ياكى قارارى بىلەن، ئىككى ئاي ئۇزارتىشقا بولىدۇ؛ ئالاھىدە ئەھۋال تۈپەيلىدىن يەنە ئۇزارتىشقا توغرا كەلگەنلىرىدە ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ تەستىقىنى ئېلىش كېرەك.
0 L/ G$ N! i9 H9 q     ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى قوبۇل قىلغان نارازىلىق ئەرز ۋە ئېتىراز دېلولىرىنىڭ سوت مۆھلىتىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى قارار قىلىدۇ.
! m4 }* Z0 A% i- ^+ z     233 – ماددا 2 – سوتنىڭ ھۆكۈمى، كېسىمى بىلەن ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ھۆكۈمى، كېسىمى ئاخىرقى سوتنىڭ ھۆكۈمى ۋە كېسىمى بولىدۇ.
2 f6 B6 ~9 ~( e; z$ R; _3 u/ H- z* a( j    234 – مادداجامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە خەلق سوت مەھكىمىسى كېيىن ئېنىقلاش ھەم تىزىملىك تۇرغۇزۇپ، دېلوغا قوشۇپ ئۆتكۈزۈپ بېرىش ئۈچۈن، جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان ۋە توڭلىتىلغان پۇل – ماللىرىنى ۋە ئۇنىڭ تۇغۇندىسىنى ئوبدان ساقلىشى لازىم. ھەرقانداق ئورۇن ۋە شەخسنىڭ ئۇنى ئىشلىتىۋېلىشىغا ياكى ئۆز ئالدىغا بىر تەرەپ قىلىۋېتىشىغا يول قويۇلمايدۇ. زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ قانۇنلۇق مال – مۈلكىنى ۋاقتىدا قايتۇرۇپ بېرىش لازىم. مەنئى قىلىنغان بۇيۇملار ياكى ئۇزاققىچە ساقلىغىلى بولمايدىغان بۇيۇملارنى دۆلەتنىڭ ئالاقىدار بەلگىلىمىسى بويىچە بىر تەرەپ قىلىش كېرەك.
, r* ]' ~( n9 G# C     دەلىل – ئىسپات قىلىنىدىغان نەرسىلەرنى دېلوغا قوشۇپ ئۆتكۈزۈپ بېرىش لازىم، ئۆتكۈزۈپ بەرگىلى بولمايدىغانلىرىنىڭ تىزىملىكى ۋە سۈرىتىنى ياكى باشقا ئىسپات ھۆججەتلىرىنى دېلوغا قوشۇپ ئۆتكۈزۈپ بېرىش كېرەك.
' y6 U5 \" n9 ?" \* m     خەلق سوت مەھكىمىسى چىقارغان ھۆكۈمىدە پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان ۋە توڭلىتىلغان پۇل – مال ۋە ئۇنىڭ تۇغۇندىسىنى بىر تەرەپ قىلىشى كېرەك.
1 q6 D4 Z3 ~ w3 I0 a    خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ھۆكۈمى كۈچكە ئىگە بولغاندىن كېيىن، پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان ۋە توڭلىتىلغان پۇل – مال ۋە ئۇنىڭ تۇغۇندىسىنى ئالاقىدار ئورگانلار ھۆكۈمگە ئاساسەن بىر تەرەپ قىلىشى لازىم. پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان، توڭلىتىلغان ھارام پۇل – ھارام مالنىڭ ھەم ئۇنىڭ تۇغۇندىسىنىڭ زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىغا قانۇن بويىچە قايتۇرۇلىدىغانلىرىدىن باشقىلىرى بىردەك دۆلەت خەزىنىسىگە تاپشۇرۇلىدۇ.
( Z3 @/ {. p& ?& _) M7 A: p% W
1 Y% ^2 ~- F0 `8 v# r     قانۇن يۈرگۈزگۈچى خادىملاردىن پېچەتلەنگەن، تۇتۇپ قېلىنغان، توڭلىتىلغان پۇل – مالۋە ئۇنىڭ تۇغۇندىسىنى خىيانەت قىلغان، ئىشلىتىۋالغانلىرى ياكى ئاستىرتىن بىر تەرەپ قىلىۋەتكەنلىرى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ؛ قىلمىشى جىنايەتكە توشمايدىغانلىرىغا چارە كۆرۈلىدۇ.
) N) r- J8 t6 M+ M: e. O# |    4 – باب ئۆلۈم جازاسىنى تەكرار تەستىقلاش تەرتىپى
2 \ k" A, }2 r8 i5 i! g    235 – ماددا ئۆلۈم جازاسىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى تەستىقلايدۇ.
8 A0 x+ A" V8 Q: x/ A     236 – ماددا ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوتتا ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلغان دېلولاردىن جاۋابكار نارازىلىق ئەرز بەرمىگەنلىرىنى يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى تەكرار تەستىقلىغاندىن كېيىن، ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىشى لازىم. يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلىشقا قوشۇلمىغانلىرىنى ئۆزى ئالدۇرۇپ سوت قىلسا ياكى قايتا سوت قىلىشقا قايتۇرۇۋەتسە بولىدۇ.
3 {; H& n u. a- e. ^) y3 J! y     يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى 1 – سوتتا ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلغان، جاۋابكار نارازىلىق ئەرز بەرمىگەن دېلونىڭ ۋە 2 – سوتتا ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلغان دېلونىڭ ھەممىسىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىشى لازىم.
/ T' s5 ^9 ?3 w9 M5 |    237 – ماددا ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى بېرىپ، ئىككى يىل كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىشقا ھۆكۈم قىلغان دېلونى يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى تەستىقلايدۇ.
" u7 w4 W9 U& v0 [4 ]2 J     238 – ماددا ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى دېلوسىنى تەكرار تەستىقلاشتا، يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىنىدىغان دېلونى تەكرار تەستىقلاشتا، ئۈچ سوتچىدىن كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇشى كېرەك.
3 Y$ s) T/ r2 W6 L- ]     239 – ماددا ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى دېلولىرىنى تەكرار تەستىقلاشتا، ئۆلۈم جازاسىنى تەستىقلىغانلىقى ياكى تەستىقلىمىغانلىقى توغرىسىدا كېسىم چىقىرىشى كېرەك. ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسىنى تەستىقلىمىغانلىرىنى قايتا سوت قىلىشقا قايتۇرۇۋەتسە ياكى ھۆكۈمنى ئۆزگەرتسە بولىدۇ.
0 D9 M- S6 p7 X     240 – ماددا ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى دېلوسىنى تەكرار تەستىقلاشتا، جاۋابكاردىن سوئال سورىشى، ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ پىكرى بولسا، ئۇنىڭ پىكرىنى ئاڭلىشى كېرەك.
) J# r; K: g% l: z; ^    ئۆلۈم جازاسى دېلوسىنى تەكرار تەستىقلاش جەريانىدا، ئالىي خەلق تەپتىش مەھكىمىسى پىكرىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئوتتۇرىغا قويسا بولىدۇ. ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسىنى تەكرار تەستىقلاش نەتىجىسىدىن ئالىي خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنى خەۋەرلەندۈرۈشى كېرەك.
9 h2 W: {. C! l4 d9 s* a E    5 – باب سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى
; h, Y+ u. @; _
9 d" v& c3 I8 d( k: d     241 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، يېقىن تۇغقانلىرى قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان ھۆكۈم ۋە كېسىم ئۈستىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەرز قىلسا بولىدۇ، لېكىن ھۆكۈم ۋە كېسىمنىڭ ئىجراسى توختىتىلمايدۇ.
9 M2 O2 I' X# p    242 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، يېقىن تۇغقانلىرى ئەرز قىلغان دېلولاردىن تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرىگە چۈشىدىغانلىرىنى خەلق سوت مەھكىمىسى قايتا سوت قىلىشى كېرەك:
! S$ L# c; d: y/ t& ]4 H
: E2 {- t4 q8 S% e& Q, a     (1) ئەسلىي ھۆكۈم – كېسىمدە بېكىتىلگەن پاكىتلاردا ھەقىقەتەن خاتالىق بارلىقىنى ئىسپاتلايدىغان يېڭى دەلىل–ئىسپات تېپىلىپ، جىنايەت بېكىتىپ جازا ئۆلچەشكە تەسىر كۆرسىتىش ئېھتىمالى بولغانلىرى؛
5 r* D0 \1 ~( [* T    (2) جىنايەت بېكىتىپ جازا ئۆلچەشتە ئاساسلانغان دەلىل – ئىسپاتى راست بولماي ۋە تولۇق بولماي قالغانلىرى، قانۇن بويىچە چىقىرىۋېتىلىدىغانلىرى ياكى دېلو پاكىتىنى ئىسپاتلايدىغان ئاساسلىق دەلىل – ئىسپاتلىرى توقۇنۇشۇپ قالغانلىرى؛
* l9 R) ?& Z1 ?0 Q     (3) ئەسلىي ھۆكۈم – كېسىمدە قانۇن ھەقىقەتەن خاتا تەتبىقلىنىپ قالغانلىرى؛
/ E1 i( }5 g4 l% u     (4) قانۇندا بەلگىلەنگەن دەۋا تەرتىپىگە خىلاپلىق قىلغانلىقتىن، ئادىل سوت قىلىشقا تەسىر يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغانلىرى؛
# G5 H' H+ x; j1 d) g- \6 n
) `0 [# j9 E3 j6 F# N& m% i    (5) سوتچى خادىملار شۇ دېلونى سوت قىلغاندا، خىيانەت قىلىپ، پارا ئېلىپ، نەپسانىيەتچىلىك قىلىپ، قانۇننى بۇزۇپ ھۆكۈم – كېسىم چىقىرىپ قويغانلىرى.
$ J8 I( @/ L! n" ~" z( q    243 – ماددا ھەر دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ باشلىقلىرىدىن شۇ مەھكىمىنىڭ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان ھۆكۈم – كېسىملىرىدە پاكىتنى بېكىتىش ياكى قانۇننى تەتبىقلاش جەھەتتە ھەقىقەتەن خاتالىق بارلىقىنى سەزگەنلىرى ئۇنى سوت ھەيئىتىنىڭ بىر تەرەپ قىلىشىغا سۇنۇشى شەرت.
; y, E# U# q' U" t9 P! N     ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ھەر دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان ھۆكۈم–كېسىمىدە، يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسى تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان ھۆكۈم–كېسىمىدە ھەقىقەتەن خاتالىق بارلىقىنى سەزگەندە، دېلونى ئالدۇرۇپ سوت قىلىشقا ياكى تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنى قايتا سوت قىلىشقا بۇيرۇشقا ھوقۇقلۇق.
( O: p) e6 A n! h+ j3 |
# s; U% J" T& d) G2 h    ئالىي خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ھەر دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان ھۆكۈم – كېسىمدە، يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسى تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىنىڭ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان ھۆكۈم–كېسىمىدە ھەقىقەتەن خاتالىق بارلىقىنى سەزگەندە، تەڭ دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىگە سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى بويىچە ئېتىراز بىلدۈرۈشكە ھوقۇقلۇق.
j8 K( s3 |" [% y9 v1 E8 o/ L! n D    خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرگەن دېلونى ئېتىرازنى قوبۇل قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ قايتا سوت قىلىشى لازىم، ئەسلىي ھۆكۈمدە پاكىت ئېنىق بولمىغان ياكى دەلىل – ئىسپات تولۇق بولمىغان بولسا، تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنى يېڭىباشتىن سوت قىلىشقا بۇيرۇسا بولىدۇ.
/ e/ z& e" {# @! v% ~7 v* @. k7 D     244 – ماددا يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىدىن تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنى يېڭىباشتىن سوت قىلىشقا بۇيرۇيدىغانلىرى ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىدىن باشقا تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنى يېڭىباشتىن سوت قىلىشقا بۇيرۇشى كېرەك؛ ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسى يېڭىباشتىن سوت قىلسا تېخىمۇ مۇۋاپىق بولىدىغان ئەھۋالدا، ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنى بۇيرۇسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
3 O7 g# }, P8 ~& H# E4 E5 @    245 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى بويىچە قايتا سوت قىلىدىغان دېلولاردىن ئەسلىي سوت قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىسوت قىلىدىغانلىرىنى باشقىدىن كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىش لازىم. ئۇ ئەسلىي 1 – سوت دېلوسى بولسا، 1 – سوت تەرتىپى بويىچە سوت قىلىش لازىم، چىقىرىلغان ھۆكۈم – كېسىم ئۈستىدە نارازىلىق ئەرز بېرىشكە ۋە ئېتىراز بىلدۈرۈشكە بولىدۇ؛ ئۇ ئەسلىي 2 – سوت دېلوسى بولسا ياكى يۇقىرى دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسى ئالدۇرۇپ سوت قىلىدىغان دېلو بولسا، 2 – سوت تەرتىپى بويىچە سوت قىلىش كېرەك، چىقىرىلغان ھۆكۈم – كېسىم ئاخىرقى ھۆكۈم – كېسىم بولىدۇ.
; a I: Y) D+ l
. V/ I3 H6 {! L9 ^; \7 y! Q( p    يېڭىباشتىن سوت قىلىدىغان دېلولاردىن خەلق سوت مەھكىمىسى سوت ئېچىپ سوت قىلغانلىرىغا تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئادەم قاتناشتۇرۇشى كېرەك.
# u$ Z$ f1 I" g     246 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى يېڭىباشتىن سوت قىلىشنى قارار قىلغان دېلولاردىن جاۋابكارغا مەجبۇرلاش تەدبىرى قوللىنىشقا توغرا كەلگەنلىرىدە خەلق سوت مەھكىمىسى قانۇن بويىچە قارار چىقىرىدۇ؛ خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرگەن دېلولاردىن يېڭىباشتىن سوت قىلىنىدىغانلىرىدا جاۋابكارغا مەجبۇرلاش تەدبىرى قوللىنىشقا توغرا كەلسە، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قانۇن بويىچە قارار چىقىرىدۇ.
' R2 G& ~ B' s$ p N" d
/ H" ^0 Z: r' s0 _     خەلق سوت مەھكىمىسى سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى بويىچە سوت قىلىدىغان دېلولاردا ئەسلىي ھۆكۈم – كېسىمنىڭ ئىجراسىنى توختىتىپ تۇرۇشنى قارار قىلسا بولىدۇ.
% J+ L2 e% O# a/ T* S: N    247 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى بويىچە قايتا سوت قىلىدىغان دېلونى ئالدۇرۇش ۋە يېڭىباشتىن سوت قىلىشنى قارار قىلغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ ئاي ئىچىدە ئاياغلاشتۇرۇشى كېرەك، مۆھلەتنى ئۇزارتىشقا توغرا كەلگەنلىرىنى ئالتە ئايدىن ئاشۇرۇۋېتىشكە بولمايدۇ.
# J8 [/ q. G: b4 G, @4 P6 n    ئېتىرازنى تاپشۇرۇۋالغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئېتىراز دېلوسىنى سوت نازارەتچىلىكى تەرتىپى بويىچە سوت قىلىش مۆھلىتىگە ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ؛ تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنى يېڭىباشتىن سوت قىلىشقا بۇيرۇشقا توغرا كەلگەنلىرىدە، ئېتىرازنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ بىر ئاي ئىچىدە قارار چىقىرىش كېرەك، تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ دېلونى سوت قىلىش مۆھلىتىگە ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
, {4 h0 {; a! [3 f8 ~    4 – قىسىم ئىجرا قىلىش
' Z: _1 F* ?; \2 I9 A! v+ w% x     248 – ماددا ھۆكۈم ۋە كېسىم قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغاندىن كېيىن ئىجرا قىلىنىدۇ.
! u0 j/ P! h! b2 ?. r2 w6 _9 ~     تۆۋەندىكى ھۆكۈم ۋە كېسىملەر قانۇن كۈچىگە ئىگە ھۆكۈم ۋە كېسىم بولىدۇ:
" I& e) L0 P0 F& b1 `    (1) قانۇندا بەلگىلەنگەن مۆھلەتتە نارازىلىق ئەرزى بېرىلمىگەن ۋە ئېتىراز بىلدۈرۈلمىگەن ھۆكۈم ۋە كېسىم؛
+ C+ l7 ~, }# a6 ]    (2) ئاخىرقى سوتنىڭ ھۆكۈمى ۋە كېسىمى؛
; C/ w! K7 g/ E6 N3 u5 n& R$ L    (3) ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى تەستىقلىغان ھۆكۈمى ۋە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئۆلۈم جازاسى بېرىپ، ئىككى يىل كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىشنى تەستىقلىغان ھۆكۈمى.
8 W! U6 \" h( A) Y    249 – ماددا 1 – سوت قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى جىنايەتسىز ۋە جىنايى جازاسى كەچۈرۈم قىلىنىدۇ، دەپ ھۆكۈم قىلغان جاۋابكارلاردىن سولاقتىكىلىرىنى ھۆكۈم ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن دەرھال قويۇپ بېرىش كېرەك.
, h; n9 {- g7 U0 K3 `4 }    250 – ماددا ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسى بېرىپ، دەرھال ئىجرا قىلىشنى ھۆكۈم قىلغان ۋە تەستىقلىغان ھۆكۈملەردىكى ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىش بۇيرۇقىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشلىقى ئىمزا قويۇپ چۈشۈرۈشى كېرەك.
( _8 K4 ~0 i3 W" u     ئۆلۈم جازاسى بېرىپ، ئىككى يىل كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىش ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەر ئۆلۈم جازاسى كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىنىۋاتقان مەزگىلدە قەستەن جىنايەت ئۆتكۈزمىگەن بولسا، ئۆلۈم جازاسىنى كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىش مۇددىتى توشۇپ، جازاسىنى كېمەيتىشكە توغرا كەلگەندە، ئىجرا ئورگىنى يازما پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ كېسىم قىلىشىغا سۇنىدۇ؛ قەستەن جىنايەت ئۆتكۈزۈپ، راستلىقى ئىسپاتلىنىپ، ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىشقا توغرا كەلگەندە، يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىدۇ.
. e2 ^# l+ {4 `5 @1 w% _    251 – ماددا تۆۋەن دەرىجىلىك خەلق سوت مەھكىمىلىرىدىن ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىش بۇيرۇقىنى تاپشۇرۇۋالغانلىرى يەتتە كۈن ئىچىدە ئىجراغا تاپشۇرۇشى لازىم. لېكىن، تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بارلىقىنى سەزگەنلىرى ئىجرانى توختىتىشى ھەم ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەرھال دوكلات قىلىشى، بۇ ھەقتە ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى كېسىم چىقىرىشى كېرەك:
1 P( p1 h& ?# g% `+ m9 g; ~. m. F    (1) ئىجرا قىلىشتىن ئىلگىرى، ھۆكۈمدە خاتالىق بولۇش ئېھتىمالىنى سەزسە؛
+ F) y1 K6 n! [0 n     (2) ئىجرا قىلىشتىن ئىلگىرى، جىنايەتچى چوڭ جىنايەت پاكىتىنى پاش قىلغانلىقى ياكى ئۇنىڭ باشقا زور خىزمەت كۆرسىتىش ئىپادىسى بولغانلىقى ئۈچۈن ھۆكۈم ئۆزگەرتىلىش ئېھتىمالى بولسا؛
$ M8 @( @) d* E* a    (3) جىنايەتچى ھامىلىدار بولسا.
$ i. Q* C8 z4 A/ t0 j* S
6 _9 B% W. R7 z* s1 t0 C     ئالدىنقى تارماقنىڭ (1)، (2) تارماقچىسىدىكى ئىجرانى توختىتىش سەۋەبى تۈگىگەندىن كېيىن، ئىجرا بۇيرۇقىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ باشلىقى قايتا ئىمزا قويۇپ چۈشۈرگەندىن كېيىن، ئاندىن ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىش شەرت؛ ئالدىنقى تارماقنىڭ (3) تارماقچىسىدىكى سەۋەب بىلەن ئىجرا توختىتىلغان بولسا، ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ھۆكۈمنى قانۇن بويىچە ئۆزگەرتىشىگە يوللاش لازىم.
" n* p; ?+ U ?5 ]1 T    252 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىشقا تاپشۇرۇشتىن ئىلگىرى، تەڭ دەرىجىلىك خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە جازا مەيدانىغا بېرىپ نازارەت قىلىشقا ئادەم ئەۋەتىشنى ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
4 n% Z$ ~9 w8 C- o& e5 Z    ئۆلۈم جازاسى قورال بىلەن ئېتىش ياكى ئوكۇل سېلىش قاتارلىق ئۇسۇللار بىلەن ئىجرا قىلىنىدۇ.
9 a) N: r! W3 j6 ]+ }! Y     ئۆلۈم جازاسى جازا مەيدانىدا ياكى بېكىتىلگەن قاماپ تۇرۇش سورۇنىدا ئىجرا قىلىنسا بولىدۇ.
C4 L2 }" g6 S3 b5 p
. J3 v* U: N2 U: y6 e    ئىجراغا قوماندانلىق قىلىدىغان سوتچى خادىملار جىنايەتچىنىڭ نەق ئۆزى ئىكەنلىكىنى مۇئەييەنلەشتۈرۈشى، ئۇنىڭدىن قالدۇرۇپ كېتىدىغان گەپ – سۆزلىرى، خەت – چەكلىرى بار – يوقلۇقىنى سورىشى، ئاندىن ئىجرا خادىملىرىنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىشىغا تاپشۇرۇشى لازىم. ئىجرادىن بۇرۇن خاتالىق بولۇش ئېھتىمالىنى سەزگەندە، ئىجرانى توختىتىپ تۇرۇپ، ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ كېسىم قىلىشىغا يوللاش كېرەك.
: p3 i6 C2 v/ l" b    ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلىشتا ئېلان چىقىرىش، سازايى قىلماسلىق كېرەك.
) U! I3 T# R( t, I    ئۆلۈم جازاسى ئىجرا قىلىنغاندىن كېيىن، تۆپىدە تۇرغان پۈتۈكچى خاتىرە قالدۇرۇشى كېرەك. ئىجرا قىلىشنى تاپشۇرغان خەلق سوت مەھكىمىسى ئۆلۈم جازاسىنىڭ ئىجراسىنى ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىگە مەلۇم قىلىشى لازىم.
$ B; U7 j! Y) U4 O    ئۆلۈم جازاسى ئىجرا قىلىنغاندىن كېيىن، ئىجرا قىلىشنى تاپشۇرغان خەلق سوت مەھكىمىسى جىنايەتچىنىڭ ئائىلە تەۋەلىرىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم.
( ]/ Q. Y; `8 B/ u     253 – ماددا جىنايەتچىنىڭ جازاسىنى ئىجرا قىلىشقا تاپشۇرغاندا، ئىجرا قىلىشنى تاپشۇرغان خەلق سوت مەھكىمىسى ھۆكۈم كۈچكە ئىگە بولغاندىن كېيىنكى ئون كۈن ئىچىدە ئالاقىدار قانۇن ھۆججەتلىرىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا، تۈرمىگە ياكى باشقا ئىجرا ئورگىنىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
2 I5 @7 k' f6 v& J: h9 b( C    ئۆلۈم جازاسىنى ئىككى يىل كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىش جازاسى، مۇددەتسىز قاماق جازاسى، مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەرنىڭ جازاسىنى ئىجرا قىلىش ئۈچۈن، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى شۇ جىنايەتچىنى قانۇن بويىچە تۈرمىگە تاپشۇرۇپ بېرىدۇ. مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەردىن جازاسىنى ئىجرا قىلىشقا تاپشۇرۇشتىن بۇرۇن قېپقالغان جازا مۇددىتى ئۈچ ئايدىن تۆۋەن بولغانلىرىنىڭ جازاسىنى سولاقخانا ۋاكالىتەن ئىجرا قىلىدۇ. تۇتۇپ تۇرۇپ ئەمگەككە سېلىش جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەرنىڭ جازاسىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئىجرا قىلىدۇ.
: N r8 B% Z* @$ `$ U9 O3 [    قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەتچىلەرنىڭ جازاسى قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەتچىلەرنى باشقۇرۇش – تەربىيەلەش ئورنىدا ئىجرا قىلىنىدۇ.
4 [* Z3 M* {) u+ G! ^/ e     ئىجرا ئورگىنى جىنايەتچىنى ۋاقتىدا قاماققا ئېلىشى ھەم جىنايەتچىنىڭ ئائىلە تەۋەلىرىگە ئۇقتۇرۇش قىلىشى لازىم.
$ ?" U; @) B9 E2 M3 `     مۇددەتلىك قاماق جازاسى، تۇتۇپ تۇرۇپ ئەمگەككە سېلىش جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەردىن جازا مۇددىتى توشقانلىرىغا ئىجرا ئورگىنى قويۇپ بېرىش ئىسپاتى بېرىشى كېرەك.
5 X0 A, H& \. V/ g& M, A! ]     254 – ماددا مۇددەتلىك قاماق جازاسى ياكى تۇتۇپ تۇرۇپ ئەمگەككە سېلىش جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەردىن تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغانلىرىنىڭ جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنسا بولىدۇ:
1 f9 g/ }* p" k     (1) ئېغىر كېسەل بولغانلىقتىن سىرتتا داۋالىتىش ئۈچۈن كاپالەتچىگە بېرىلىدىغانلار؛
3 Z' o0 Z% V# G7 y# f
& B" D" ^9 q) I3 z* K     (2) ھامىلىدار ياكى بالىسىنى ئېمىتىۋاتقان ئاياللار.
+ v" L1 p5 l- D, H2 b) k    (3) ھاجىتىدىن چىقالمايدىغان بولغاچقا، جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنسا جەمئىيەتكە خەۋپ يەتكۈزمەيدىغانلار.
+ Q: d) ^& O2 W5 h( h2 o, N7 {- U    مۇددەتسىز قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەردىن ئالدىنقى تارماقنىڭ (2) تارماقچىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋال بولغانلىرىنىڭ جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنسا بولىدۇ.
3 F+ g( C% _0 d4 \, o     سىرتتا داۋالىتىش ئۈچۈن كاپالەتچىگە بېرىلسە، جەمئىيەتكە خەۋپ يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغان جىنايەتچىلەرنى ياكى ئۆزىنى يارىدار، مېيىپ قىلىۋالغان جىنايەتچىلەرنى سىرتتا داۋالىتىش ئۈچۈن كاپالەتچىگە بېرىشكە بولمايدۇ.
! v* B2 `2 U/ R! D    جىنايەتچىلەردىن ھەقىقەتەن ئېغىر كېسىلى بولۇپ، سىرتتا داۋالىتىش ئۈچۈن كاپالەتچىگە بېرىش زۆرۈر بولغانلىرىغا ئۆلكە دەرىجىلىك خەلق ھۆكۈمىتى بېكىتكەن دوختۇرخانا دىياگنوز قويىدۇ ھەم ئىسپات چىقىرىپ بېرىدۇ.
8 y( ^1 T* t# `' M$ ]     جازانى ئىجرا قىلىشقا تاپشۇرۇشتىن ئىلگىرى، جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىشنى ئىجرا قىلىشنى تاپشۇرغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى قارار قىلىدۇ؛ جازانى ئىجرا قىلىشقا تاپشۇرغاندىن كېيىن، جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىش ھەققىدە تۈرمە ياكى سولاقخانا يازما پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، ئۆلكە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى تۈرمە باشقۇرۇش ئورگىنىغا ياكى رايونى بار شەھەر دەرىجىلىكتىن يۇقىرى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىغا تەستىقلىتىدۇ.
3 u l# C5 c' J: q! `    255 – ماددا تۈرمىلەر، سولاقخانىلاردىن جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىش توغرىسىدا يازما پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويغانلىرى شۇ پىكرىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە بېرىشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قارار قىلغۇچى ياكى تەستىقلىغۇچى ئورگانغا يازماپىكرىنى بەرسە بولىدۇ.
5 }& P% z! W9 Y$ N    256 – ماددا جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىشنى قارار قىلغان ياكى تەستىقلىغان ئورگان شۇ قارارىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە قوشۇمچە بېرىشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىشنى مۇۋاپىق كۆرمىگەنلىرى ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ بىر ئاي ئىچىدە يازما پىكرىنى تەييارلاپ، جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىشنى قارار قىلغان ياكى تەستىقلىغان ئورگانغا ئەۋەتىشى، جازانى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىشنى قارار قىلغان ياكى تەستىقلىغان ئورگان خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ يازما پىكرىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، شۇ قارارىنى دەرھال قايتا ئېنىقلىشى كېرەك.
* b2 M( r- |4 v9 l( N, O% A/ X" V& j     257 – ماددا جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنىۋاتقان جىنايەتچىلەردىن تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغانلىرىنى تۈرمىگە ۋاقتىدا قايتۇرۇپ كېلىش لازىم:
: {1 x. f+ C. e* Y0 S     (1) جازاسىنى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىش شەرتىگە توشمايدىغانلىقى بايقالغانلىرى؛
5 I+ c8 G& i, @' A1 O2 {    (2) جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنىۋاتقانلارنى نازارەت قىلىپ باشقۇرۇشقا ئائىت بەلگىلىمىگە ئېغىر دەرىجىدە خىلاپلىق قىلغانلىرى؛
3 F- y2 U* [* D0 m# _3 B    (3) جىنايەتچىلەردىن جازاسىنى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىدىغان ئەھۋال تۈگىگەن بولسىمۇ، جازا مۇددىتى توشمىغانلىرى.
1 w2 p6 `8 T; }& {+ f4 |    جازاسىنى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىشنى خەلق سوت مەھكىمىسى قارار قىلغان جىنايەتچىلەردىن تۈرمىگە قايتۇرۇپ كېلىنىدىغانلىرى ھەققىدە خەلق سوت مەھكىمىسى قارار چىقىرىپ، ئالاقىدار قانۇن ھۆججەتلىرىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، تۈرمە ياكى باشقا ئىجرا ئورگىنىغا يەتكۈزۈپ بېرىدۇ.
( u2 i2 Z6 ~6 C1 q2 R5 Y F     جازاسىنى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىش شەرتىگە توشمايدىغان جىنايەتچىلەردىن پارىخورلۇق ۋاسىتىسى قاتارلىق قانۇنسىز ۋاسىتىلەر بىلەن جازاسىنى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىۋالغانلىرىنىڭ تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنغان جازا ۋاقتى جازا مۇددىتىگە قوشۇپ ھېسابلانمايدۇ. جىنايەتچىلەردىن جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنغان مەزگىلىدە قېچىپ كەتكەنلىرىنىڭ قېچىپ كەتكەن ۋاقتى ئىجرا قىلىنغان جازا مۇددىتىگە قوشۇپ ھېسابلانمايدۇ.
. R- Z E+ `# m1 q* a% }- g    جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنىۋاتقان مەزگىلدە جىنايەتچى ئۆلۈپ كەتسە، ئىجرا ئورگىنى تۈرمىگە ياكى سولاقخانىغا ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
( ? h5 A M6 |1 _, J) l6 j    258 – ماددا رېجىم جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان، جازاسىنى كېچىكتۈرۈش جاكارلانغان، شەرتلىك قويۇپ بېرىلگەن ياكى جازاسى ۋاقتىنچە تۈرمە سىرتىدا ئىجرا قىلىنىدىغان جىنايەتچىلەر مەھەللىنىڭ ئوڭشىشىغا قانۇن بويىچە تاپشۇرۇلىدۇ، ئۇنىڭغا مەھەللىنىڭ ئوڭشاش ئاپپاراتى ئىگە بولىدۇ.
: W1 K6 H# ?$ B2 |    259 – ماددا سىياسىي ھوقۇقىدىن مەھرۇم قىلىش جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىنىڭ جازاسىنى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئىجرا قىلىدۇ. ئىجرا مۇددىتى توشقاندا، ئىجرا ئورگىنى شۇ كىشىنىڭ ئۆزىگە ۋە ئىشلەيدىغان ئورنىغا، تۇرۇشلۇق جايىدىكى ئاساسىي قاتلام تەشكىلاتىغا يازما ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
3 \/ t0 O8 m% e. }( S4 r
! b1 o. n) M" j! P, ~$ Q4 J    260 – ماددا ئىشتىراپ جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەردىن ئىشتىراپنى مۆھلەت توشقىچە تاپشۇرمىغانلىرىنى خەلق سوت مەھكىمىسى مەجبۇرىي تاپشۇرغۇزۇشى لازىم؛ تاقابىل تۇرغىلى بولمايدىغان كېلىشمەسلىككە ئۇچراپ، تاپشۇرۇشتا ھەقىقەتەن قىينىلىۋاتقانلىرىنىڭ ئىشتىراپىنى كېسىم ئارقىلىق كېمەيتسە ياكى كەچۈرۈم قىلىۋەتسە بولىدۇ.
) V4 r2 W& a$ S( \2 `5 Y     261 – ماددا مال – مۈلۈكنى مۇسادىرە قىلىش ھۆكۈمىنىڭ مەيلى قوشۇمچە چىقىرىلغىنى بولسۇن ياكى ئايرىم چىقىرىلغىنى بولسۇن، ھەممىسىنى خەلق سوت مەھكىمىسى ئىجرا قىلىدۇ؛ زۆرۈر تېپىلغاندا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى بىلەن بىرلىكتە ئىجرا قىلسىمۇ بولىدۇ.
/ ~) O! g& T9 x4 l' o7 s     262 – ماددا جىنايەتچىلەردىن جازا ئۆتەۋاتقان مەزگىلدە يەنە جىنايەت ئۆتكۈزگەنلىرىنى ياكى ھۆكۈم چىقارغاندا سېزىلمىگەن جىنايىتى سېزىلىپ ق, الغا, نلىر, ىنى ئىجرا ئورگىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ بىر تەرەپ قىلىشىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىدۇ.
0 N; {: }/ S" I9 {0 w8 T# k/ }- _    رېجىم جازاسى، تۇتۇپ تۇرۇپ ئەمگەككە سېلىش جازاسى، مۇددەتلىك قاماق جازاسى ياكى مۇددەتسىز قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان جىنايەتچىلەردىن جازا ئىجرا قىلىنىۋاتقان مەزگىلدە ھەقىقەتەن توۋا قىلىش ياكى خىزمەت كۆرسىتىش ئىپادىسى كۆرۈلگەنلىرىنىڭ جازاسىنى قانۇن بويىچە كېمەيتىشتە ۋە ئۇلارنى قانۇن بويىچە شەرتلىك قويۇپ بېرىشتە، ئىجرا ئورگىنى تەكلىپنامىسىنى تەييارلاپ، خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ تەكشۈرۈپ كېسىم قىلىشىغا سۇنۇشى ھەمدە تەكلىپنامىسىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئەۋەتىپ بېرىشى كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى خەلق سوت مەھكىمىسىگە يازما پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويسا بولىدۇ.
- R* J( H+ l& L b z, I5 @     263 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىلىرىدىن خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ جازا كېمەيتىش، شەرتلىك قويۇپ بېرىش كېسىمىنى مۇۋاپىق تاپمىغانلىرى كېسىمنامىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىنكى 20 كۈن ئىچىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە يازما تۈزىتىش پىكرىنى بېرىشى كېرەك. خەلق سوت مەھكىمىسى تۈزىتىش پىكرىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىنكى بىر ئاي ئىچىدە قايتا كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ سوت قىلىپ، ئاخىرقى كېسىمىنى چىقىرىشى لازىم.
x" i7 e2 ]: u
8 [8 ~- t% G t3 Z4 X8 a0 ?: _* M    264 – ماددا تۈرمىلەر ۋە باشقا ئىجرا ئورگانلىرى جىنايى جازانى ئىجرا قىلىش جەريانىدا ھۆكۈمدە خاتالىق بار دەپ قارىسا ياكى جىنايەتچى ئەرز قىلسا، ئۇنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ ياكى ئەسلىي ھۆكۈم قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ بىر تەرەپ قىلىشىغا يوللاپ بېرىشى كېرەك.
/ f L: T1 D5 ^5 g+ ]     265 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئىجرا ئورگىنىنىڭ جىنايى جازانى ئىجرا قىلىش ئىشلىرىنىڭ قانۇنغا ئۇيغۇن بولغان– بولمىغانلىقىنى نازارەت قىلىدۇ. قانۇنغا خىلاپ ئەھۋاللارنى سەزگەندە، تۈزىتىشنى ئىجرا ئورگىنىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
5 V% w0 R% N% _/ @1 z: ?     5 – قىسىم ئالاھىدە تەرتىپ
7 J5 s [+ a, I& t     1 – باب قۇرامىغا يەتمىگەنلەر جىنايى ئىشلار
( B- E, [( X& j) S$ y) @1 ?. T- X    دېلولىرىنىڭ دەۋا تەرتىپى
0 P! j- I# i: m" Z    266 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەنلەردىن جىنايەت ئۆتكۈزگەنلىرىگە تەربىيە بېرىش، تەسىرلەندۈرۈش، قۇتقۇزۇۋېلىش فاڭجېنى يولغا قويۇلىدۇ، تەربىيە بېرىشنى ئاساس، جازالاشنى قوشۇمچە قىلىش پىرىنسىپىدا چىڭ تۇرۇلىدۇ.
H$ B5 c" ^2 {6 J+ K$ y( F( n     خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ جىنايى ئىشلار دېلولىرىنى بېجىرىشتە، قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ دەۋا ھوقۇقىنى يۈرگۈزۈشىنى كاپالەتلەندۈرۈشى، قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ قانۇن ياردىمىگە ئېرىشىشىنى كاپالەتلەندۈرۈشى ھەمدە ئۇلارنىڭ دېلوسىنى قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ جىسمانىي ئالاھىدىلىكى ۋە پىسخىكىلىق ئالاھىدىلىكىنى پىششىق بىلىدىغان سوتچى خادىملار، تەپتىش خادىملىرى ۋە تەھقىقلىگۈچى خادىملار بېجىرىشى كېرەك.
% w7 d5 G7 v- J+ ?$ t+ a     267 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ئاقلىغۇچىغا ھاۋالە قىلمىغان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۇنى ئاقلاشقا ئادۋوكات كۆرسىتىپ بېرىشنى قانۇن ياردىمى ئاپپاراتىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
5 s; k- M9 P0 d2 r2 A D/ e, P& z
+ z" V: p$ C: W: i    268 – ماددا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ۋە خەلق سوت مەھكىمىسى قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ جىنايى ئىشلار دېلولىرىنى بېجىرىشتە، دېلو ئەھۋالىغا قاراپ، قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىش سەرگۈزەشتىسى، جىنايەت ئۆتكۈزۈش سەۋەبى، ۋەسىيسىنىڭ تەربىيەلەش ئەھۋالى قاتارلىق ئەھۋاللارنى ئۇقسا بولىدۇ.
0 n) S" @& x1 O0 R     269 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارلارغا قولغا ئېلىش تەدبىرى قوللىنىشقا قاتتىق چەك قويۇش كېرەك. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قولغا ئېلىشنى تەكشۈرۈپ تەستىقلاشتا ۋە خەلق سوت مەھكىمىسى قولغا ئېلىشنى قارار قىلىشتا، قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكاردىن سوئال سورىشى، ئاقلىغۇچى ئادۋوكاتنىڭ پىكرىنى ئېلىشى كېرەك.
+ i. ]" W9 A0 B5 y1 b/ d    قۇرامىغا يەتمىگەنلەردىن توختىتىپ قويۇلغانلىرى، قولغا ئېلىنغانلىرى ۋە جىنايى جازاسى ئىجرا قىلىنىدىغانلىرىنى قۇرامىغا يەتكەنلەردىن ئايرىم سولاش، ئايرىم باشقۇرۇش ۋە ئايرىم تەربىيەلەش كېرەك.
, ^& N% {* }; G / @/ H7 c w* `& O' `
+ ~4 S0 z$ D8 `& W2 C 270 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ جىنايى ئىشلار دېلولىرىدا، قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكاردىن سوئال سوراشتا ۋە ئۇنى سوت قىلىشتا، ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسىگە تۆپىدە تۇرۇشنى ئۇقتۇرۇش قىلىش كېرەك. ئۇقتۇرۇش قىلغىلى بولمىغاندا، قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى كېلەلمىگەندە ياكى قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى ئورتاق جىنايەتچى بولۇپ قالغاندا، قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ قۇرامىغا يەتكەن باشقا تۇغقانلىرىغا، ئۇ قاراشلىق مەكتەپ، ئورۇننىڭ، تۇرۇشلۇق جايىدىكى ئاساسىي قاتلام تەشكىلاتنىڭ ياكى قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنى قوغداش تەشكىلاتىنىڭ ۋەكىلىگە تۆپىدە تۇرۇشنى ئۇقتۇرۇش قىلسىمۇ ھەمدە ئالاقىدار ئەھۋاللارنى دېلوغا خاتىرىلەپ قويسىمۇ بولۇۋېرىدۇ. قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلەردىن تۆپىدە تۇرۇشقا كەلگەنلىرى قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ دەۋا ھوقۇقىنى ۋاكالىتەن يۈرگۈزسە بولىدۇ.
; `7 m6 \; Y1 O. [     قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلەر ياكى باشقا كىشىلەردىن تۆپىدە تۇرۇشقا كەلگەنلىرى دېلو بېجىرگۈچى خادىملار سوئال سوراش، سوت قىلىشتا قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق – مەنپەئىتىگە چېقىلدى، دەپ قارىغاندا، پىكرىنى بەرسە بولىدۇ. سوئال سوراش خاتىرىسى ۋە سوت خاتىرىسىنى قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلەر ياكى باشقا كىشىلەردىن تۆپىدە تۇرۇشقا كەلگەنلىرىنىڭ ئوقۇپ چىقىشىغا بېرىش ياكى ئۇلارغا ئوقۇپ بېرىش كېرەك.
" Y* J& j6 C" I; J    قۇرامىغا يەتمىگەن قىزلار ئىچىدىكى جىنايەت گۇماندارى بولۇپ قالغانلىرىدىن سوئال سورىغاندا، ئايال خادىملار تۆپىدە تۇرۇشى كېرەك.
8 a$ p) d) p5 A. V+ s: c! I    قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ جىنايى ئىشلار دېلوسىنى سوت قىلغاندا، قۇرامىغا يەتمىگەن جاۋابكار ئاخىرىدا پىكرىنى بايان قىلغاندىن كېيىن، ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى قوشۇمچە پىكىر قىلسا بولىدۇ.
! w0 B: O* l! q; r; n0 a" W    قۇرامىغا يەتمىگەن زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە گۇۋاھچىلاردىن گەپ سوراشقا 1 –، 2 –، 3 – تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
3 d; V; G, e5 M! H# l! {/ R    271 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەنلەردىن جىنايى ئىشلار قانۇنى خاس پىرىنسىپىنىڭ 4 –، 5 –، 6 – بابىدا بەلگىلەنگەن جىنايەت گۇمانى تۇغدۇرۇپ، بىر يىللىق مۇددەتلىك قاماق جازاسىدىن تۆۋەن جازا ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغانلىرى، ئەيىبلەش شەرتىگە توشىدىغانلىرى، لېكىن جىنايىتىگە توۋا قىلىش ئىپادىسى بولغانلىرىغا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىك قارارى چىقارسا بولىدۇ. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىك قارارى چىقىرىشتىن بۇرۇن، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ۋە زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىدىن پىكىر ئېلىشى كېرەك.
! a- P+ T7 l# h     شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىك قارارلىرىدىن جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى قايتا قاراپ چىقىشنى تەلەپ قىلغانلىرىغا ۋە تەكرار تەستىقلاشقا سۇنۇلىدىغانلىرىغا ياكى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئەرز بەرگەنلىرىگە مۇشۇ قانۇننىڭ 175 –، 176 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
7 Q0 V! B8 n, I: R% Z     قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارى ۋە ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسىنىڭ خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىك قارارىغا باشقىچە پىكرى چىققاندا، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلەشنى قارار قىلىشى كېرەك.
2 L* V# r, N- z    272 – ماددا شەرتلىك ئەيىبلىمىگەنلەرنى سىناش مەزگىلىدە، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارلىرىدىن شەرتلىك ئەيىبلىمىگەنلىرىنى نازارەت قىلىدۇ ۋە كۆزىتىدۇ. قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارىنىڭ ۋەسىيلىرى قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارىنى قاتتىق باشقۇرۇپ ۋە تەربىيەلەپ، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ نازارەت قىلىش – كۆزىتىش خىزمىتىنى ئوبدان ئىشلىشىگە ماسلىشىشى كېرەك.
6 ~; ?# ~5 h8 S    شەرتلىك ئەيىبلىمىگەنلەرنى سىناش مۇددىتى ئالتە ئايدىن يۇقىرى، بىر يىلدىن تۆۋەن بولىدۇ، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلغان كۈندىن باشلاپ ھېسابلىنىدۇ.
- C# n* B3 K" C! C5 s    قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارلىرىدىن شەرتلىك ئەيىبلەنمىگەنلىرى تۆۋەندىكى بەلگىلىمىگە رىئايە قىلىشى كېرەك:
4 j: U5 \! h6 } ^9 z; E    (1) قانۇن، نىزاملارغا رىئايە قىلىشى، نازارەتچىلىككە بويسۇنۇشى؛
' I+ w6 s8 W. u/ G    (2) كۆزەتكۈچى ئورگاننىڭ بەلگىلىمىسى بويىچە، ئۆزىنىڭ ئىش – ھەرىكىتىنى دوكلات قىلىشى؛
" ~/ d! Z# ~8 [; S. v x     (3) ئۆزى تۇرۇشلۇق شەھەر، ناھىيەدىن چىقىشتا ياكى كۆچۈپ كېتىشتە، كۆزەتكۈچى ئورگاننىڭ تەستىقىنى ئېلىشى؛
x1 p6 y# _$ \3 A- J     (4) كۆزەتكۈچى ئورگاننىڭ تەلىپى بويىچە ئوڭشىلىش ۋە تەربىيە ئېلىش.
5 J6 p3 k9 L' _     273 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارلىرىدىن شەرتلىك ئەيىبلەنمىگەنلىرىدە سىناش مۇددىتىدە تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى كۆرۈلسە، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىك قارارىنى بىكار قىلىپ، ئۇنى ئەيىبلىشى كېرەك:
* C* j7 G3 o9 q2 {1 ?+ p U$ f     (1) يېڭى جىنايەت ئۆتكۈزگەن بولسا ياكى شەرتلىك ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلىشتىن بۇرۇن سۈرۈشتۈرىدىغان باشقا جىنايەتلەرنىمۇ ئۆتكۈزگەنلىكى بايقالغان بولسا؛
+ X1 u5 M0 q# f8 O S: L     (2) ئامانلىق باشقۇرۇشقا دائىر بەلگىلىمىگە ياكى كۆزەتكۈچى ئورگاننىڭ شەرتلىك ئەيىبلىمىگەنلەرنى نازارەت قىلىپ باشقۇرۇشىغا دائىر بەلگىلىمىگە خىلاپ ئېغىر قىلمىشى بولسا.
) a+ F$ ]% T* \, R* A
+ F8 Q* E2 ^2 L8 Z1 v& ~    قۇرامىغا يەتمىگەن جىنايەت گۇماندارلىرىدىن شەرتلىك ئەيىبلەنمىگەنلىرىدە سىناش مۇددىتىدە يۇقىرىقى ئەھۋاللار كۆرۈلمىسە، سىناش مۇددىتى توشقاندا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلىشى كېرەك.
) Z1 [7 t# [3 r; y     274 – ماددا جاۋابكارلاردىن سوت قىلغاندا 18 ياشقا توشمىغانلىرىنىڭ دېلوسى ئوچۇق سوت قىلىنمايدۇ. لېكىن قۇرامىغا يەتمىگەن جاۋابكار ۋە ئۇنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسىنىڭ ماقۇللۇقى بىلەن، قۇرامىغا يەتمىگەن جاۋابكارنىڭ ئوقۇۋاتقان مەكتىپى ۋە قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنى قوغداش تەشكىلاتى تۆپىدە تۇرۇشقا ۋەكىل ئەۋەتسە بولىدۇ.
2 h, f" [, N9 [4 s2 C    275 – ماددا جىنايەت ئۆتكۈزگەندە 18 ياشقا توشمىغانلاردىن بەش يىلدىن تۆۋەن مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغانلىرىنىڭ جىنايىتىگە دائىر خاتىرىنى پېچەتلىۋېتىش كېرەك.
; E7 |; P$ ]+ \( U    پېچەتلەنگەن جىنايەت خاتىرىسىنى ھەرقانداق ئورۇن ۋە شەخسكە بېرىشكە بولمايدۇ، لېكىن، قانۇن يۈرگۈزگۈچى ئورگاننىڭدېلو بېجىرىش ئېھتىياجى بىلەن كۆرۈشى ياكى ئالاقىدار ئورۇنلارنىڭ دۆلەتنىڭ بەلگىلىمىسىگە ئاساسەن كۆرۈشى بۇنىڭ سىرتىدا. قانۇن بويىچە كۆرگەن ئورۇنلار پېچەتلەنگەن جىنايەت خاتىرىسىدىكى ئەھۋاللارنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلىشى كېرەك.
( k' \( w6 ^8 V. c( v# a1 e/ T: S$ c    276 – ماددا قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنىڭ جىنايى ئىشلار دېلولىرىدىن مۇشۇ بابتا بەلگىلىمە بولغانلىرىدىن باشقىلىرى مۇشۇ قانۇندىكى باشقا بەلگىلىمىلەر بويىچە بېجىرىلىدۇ.
' u' _ s K2 V% J' Z
$ K; Z6 D; o* B! B/ x6 K o, l2 A    2 – باب ئەيىبلەنگەن دېلولاردىن دەۋالاشقۇچىلار
- d9 B( I! A. A# i8 d7 p     كېلىشىۋالغانلىرىنىڭ دەۋا تەرتىپى
& {; P5 ]. G2 M( n( g2 j! |    277 – ماددا ئەيىبلەنگەن تۆۋەندىكى دېلولاردىن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار جىنايىتىگە ھەقىقەتەن توۋا قىلىپ، زىيىنىنى تۆلەپ بېرىش، ناماقۇل بولۇش قاتارلىق ئۇسۇللار ئارقىلىق زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىنىڭ ئەپۇ قىلىشىغا ئېرىشىپ، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچى ئىختىيار قىلغانلىرىدا دەۋالاشقۇچى ئىككى تەرەپ كېلىشىۋالسا بولىدۇ:
4 K$ T( X! o: Z1 s4 c( n# |) K5 F( c, P    (1) ئەل ئىچىدىكى ماجىرادىن پەيدا بولغان، جىنايى ئىشلار قانۇنى خاس پىرىنسىپىنىڭ 4 –، 5– بابىدا بەلگىلەنگەن جىنايەت گۇمانىنى تۇغدۇرغان، ئۈچ يىلدىن تۆۋەن مۇددەتلىك قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان دېلو؛
8 Z5 o9 z9 F1 y; }" d3 L     (2) مەسئۇلىيەتسىزلىك جىنايىتى دېلوسىنى ئۆز ئىچىگە ئالمىغان، يەتتە يىللىق مۇددەتلىك قاماق جازاسىدىن تۆۋەن جازا ھۆكۈم قىلىنىش ئېھتىمالى بولغان سەۋەنلىك جىنايىتى دېلوسى.
2 Z3 Y. R+ t; @/ z% O) N. A& A    جىنايەت گۇماندارلىرى ۋە جاۋابكارلاردىن بەش يىل ئىچىدە قەستەن جىنايەت ئۆتكۈزۈپ باققانلىرىنىڭ دېلوسىدا مۇشۇ بابتا بەلگىلەنگەن تەرتىپ قوللىنىلمايدۇ.
( f1 @! m& G- z! U     278 – ماددا دەۋالاشقۇچى ئىككى تەرەپ كېلىشىۋالغان بولسا، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى، خەلق سوت مەھكىمىسى دەۋالاشقۇچىلار ۋە باشقا ئالاقىدار كىشىلەردىن پىكىر ئېلىپ، ئۇلارنىڭ ئىختىيارى ۋە قانۇنلۇق كېلىشىۋالغان – كېلىشىۋالمىغانلىقىنى تەكشۈرۈشى ھەمدە كېلىشىۋېلىش كېلىشىمى تەييارلىشىغا رىياسەتچىلىك قىلىشى كېرەك.
2 m4 N/ L0 C6 F; E3 q6 x4 A     279 – ماددا كېلىشىۋېلىش كېلىشىمى ھاسىل قىلىنغان دېلولاردا جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە كەڭچىلىك بىلەن بىر تەرەپ قىلىش تەكلىپى بەرسە بولىدۇ. خەلق تەپتىش مەھكىمىسى خەلق سوت مەھكىمىسىگە كەڭچىلىك بىلەن جازالاش تەكلىپى بەرسە بولىدۇ؛ جىنايى قىلمىشى يېنىك بولۇپ، جىنايى جازا ھۆكۈم قىلىش ھاجەتسىز بولغاندا، ئەيىبلىمەسلىكنى قارار قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى جاۋابكارنى قانۇن بويىچە كەڭچىلىك بىلەن جازالىسا بولىدۇ.
9 y/ e, L' F, }& B" n% U     3 – باب جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ئۆلۈپ كەتكەن، قېچىپ كەتكەن دېلولاردا قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى
7 a$ e' R$ H( g9 }$ @     مۇسادىرە قىلىش تەرتىپى
9 F3 a! w9 @/ }- s     280 – ماددا خىيانەتچىلىك، پارىخورلۇق جىنايىتى، تېررورلۇق ھەرىكىتى جىنايىتى دېلوسى قاتارلىق چوڭ جىنايەت دېلولىرىدىكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار قېچىپ كېتىپ، تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىلىپ بىر يىلدىن كېيىنمۇ تۇتۇلمىغاندا ياكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار ئۆلۈپ كەتكەندە، ئۇنىڭ قانۇنغا خىلاپ تاپاۋىتى ۋە دېلوغا چېتىشلىق باشقا مال– مۈلكىنى جىنايى ئىشلار قانۇنىدىكى بەلگىلىمە بويىچە قايتۇرغۇزۇشقا توغرا كەلسە، خەلق تەپتىش مەھكىمىسى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۇلارنىڭ قانۇنغا خىلاپ تاپاۋىتىنى مۇسادىرە قىلىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
, L2 u ~/ E! E$ h' ?( Q     جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگانلىرىدىن ئالدىنقى تارماقتا بەلگىلەنگەن ئەھۋال بار، دەپ قارىغانلىرى قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى مۇسادىرە قىلىش پىكرىنى يېزىپ، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
( f; G0 [8 A3 A# A9 Y0 M8 W0 R     قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى مۇسادىرە قىلىش ئىلتىماسىدا جىنايەت پاكىتى، قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتكە ئالاقىدار دەلىل – ئىسپات ماتېرىيالىنى بېرىش ھەمدە ئۇنىڭغا مال – مۈلۈكنىڭ تۈرى، مىقدارى، قەيەردە ئىكەنلىكىنى، شۇنىڭدەك پېچەتلىنىش، تۇتۇپ قېلىنىش ۋە توڭلىتىۋېلىش ئەھۋالىنى ئېنىق يېزىش كېرەك.
; |& Q4 J( q) Y3 v3 G3 I( q    خەلق سوت مەھكىمىسى زۆرۈر تاپقاندا مۇسادىرە قىلىش ئىلتىماس قىلىنغان مال – مۈلۈكنى پېچەتلىسە، تۇتۇپ قالسا ۋە توڭلىتىۋەتسە بولىدۇ.
9 @, I' a5 q5 H1 u    281 – ماددا قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى مۇسادىرە قىلىش ئىلتىماسىنى جىنايەت سادىر بولغان جاي ياكى جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار تۇرۇشلۇق جايدىكى ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ قاراپ چىقىدۇ.
! T* {7 L3 t$ j# C5 j2 U    خەلق سوت مەھكىمىسى قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى مۇسادىرە قىلىش ئىلتىماسىنى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، ئېلان چىقىرىشى كېرەك. ئېلان سۈرۈكى ئالتە ئاي بولىدۇ. جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ يېقىن تۇغقانلىرىنىڭ ۋە پايدا–زىيان مۇناسىۋىتى بار باشقا كىشىلەرنىڭ دەۋاغا قاتنىشىشنى ئىلتىماس قىلىش ھوقۇقى بولىدۇ، ئۇلار دەۋاغا قاتنىشىشنى دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلسىمۇ بولۇۋېرىدۇ.
- m4 R! ]2 ]% C, u1 b6 B; \    خەلق سوت مەھكىمىسى ئېلان سۈرۈكى توشقاندىن كېيىن، قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەتنى مۇسادىرە قىلىش ئىلتىماسىنى قاراپ چىقىدۇ. پايدا– زىيان مۇناسىۋىتى بارلار دەۋاغا قاتناشقان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى سوت ئېچىپ سوت قىلىشى كېرەك.
% O6 G6 m) B" U5 u8 a( g' h     282 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى قاراپ چىقىش ئارقىلىق، قانۇنغا خىلاپ تاپاۋەت ۋە دېلوغا چېتىشلىق مال–مۈلۈكنىڭ قانۇن بويىچە زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىغا قايتۇرۇپ بېرىلىدىغانلىرىدىن باشقىلىرىنى مۇسادىرە قىلىشى ھەققىدە كېسىم چىقىرىشى كېرەك؛ قايتۇرغۇزۇلمايدىغان مال – مۈلۈكلەردە كېسىم ئارقىلىق ئىلتىماسنى رەت قىلىپ، پېچەتلەش، تۇتۇپ قېلىش، توڭلىتىۋېتىش تەدبىرىنى بىكار قىلىشى كېرەك.
4 u( r# @2 s: h6 E     خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمىگە ئاساسەن چىقارغان كېسىمىگە جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ يېقىن تۇغقانلىرى ۋە پايدا – زىيان مۇناسىۋىتى بار باشقا كىشىلەر نارازىلىق ئەرز بەرسە ياكى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى ئېتىراز بىلدۈرسە بولىدۇ.
- Z* b q. h9 {. S; u    283 – ماددا قاراپ چىقىش جەريانىدا، قېچىپ يۈرگەن جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكار دېلوسىنى ئۆزلۈكىدىن مەلۇم قىلغان ياكى تۇتۇلغان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى قاراپ چىقىشنى ئاخىرلاشتۇرۇشى كېرەك.
, L J9 @- [& W6 ^0 {7 i     جىنايەت گۇماندارى، جاۋابكارنىڭ مال– مۈلۈكلىرىدىن ھەقىقەتەن خاتا مۇسادىرە قىلىنغانلىرىنى قايتۇرۇپ بېرىش ۋە تۆلەپ بېرىش كېرەك.
3 T# x: @& d7 v) _     4 – باب قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمايدىغان روھىي كېسەللەرنى مەجبۇرىي داۋالىتىش تەرتىپى
+ C4 e6 x" u! `7 y* r, V T& M     284 – ماددا زورلۇق ئىشلىتىپ، جامائەت خەۋپسىزلىكىگە خەۋپ يەتكۈزگەن ياكى پۇقرالارنىڭ جىسمانىي بىخەتەرلىكىگە ئېغىر خەۋپ يەتكۈزگەن بولسىمۇ، قانۇندا بەلگىلەنگەن تەرتىپ بويىچە باھالىتىش ئارقىلىق، قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلمىغان روھىي كېسەللەردىن جەمئىيەتكە داۋاملىق خەۋپ يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغانلىرى مەجبۇرىي داۋالىتىلسا بولىدۇ.
* ]! S1 ?0 Z1 _0 I" l+ G     285 – ماددا روھىي كېسەللەرنى مۇشۇ بابتىكى بەلگىلىمە بويىچە مەجبۇرىي داۋالىتىشنى خەلق سوت مەھكىمىسى قارار قىلىدۇ.
- E' |6 W- @2 `4 R     جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى روھىي كېسەللەرنىڭ مەجبۇرىي داۋالىتىش شەرتىگە توشىدىغانلىقىنى بايقىسا، مەجبۇرىي داۋالىتىش پىكرىنى يېزىپ، خەلق تەپتىش مەھكىمىسىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك. جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۆتكۈزۈپ بەرگەن ياكى تەكشۈرۈپ ئەيىبلەش جەريانىدا مەجبۇرىي داۋالىتىش شەرتىگە توشىدىغانلىقى بايقالغان روھىي كېسەللەرنى مەجبۇرىي داۋالىتىشنى خەلق تەپتىش مەھكىمىسى خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى دېلونى قاراپ چىقىش جەريانىدا مەجبۇرىي داۋالىتىش شەرتىگە توشىدىغانلىقىنى بايقىغان جاۋابكارنى مەجبۇرىي داۋالىتىش ھەققىدە قارار چىقارسا بولىدۇ.
. @$ U. f: |# F! w/ A: @! k! |( t& m    خەلق سوت مەھكىمىسى زورلۇق ئىشلەتكەن روھىي كېسەللەرنى مەجبۇرىي داۋالىتىشنى قارار قىلىشتىن ئىلگىرى، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى ئۇلارغا ۋاقىتلىق قوغداش يۈزىسدىن چەكلەش تەدبىرى قوللانسا بولىدۇ.
! Z5 b# e3 }! g6 b+ ? H     286 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى مەجبۇرىي داۋالىتىش ئىلتىماسىنى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ قاراپ چىقىشى كېرەك.
8 X' A* Q0 m6 x1 M4 C6 ]) B: w3 w7 R    خەلق سوت مەھكىمىسى مەجبۇرىي داۋالىتىش دېلوسىنى قاراپ چىقىشتا، ئىلتىماس قىلىنغۇچى ياكى جاۋابكارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسىگە تۆپىدە تۇرۇشنى ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك. ئىلتىماس قىلىنغۇچى ياكى جاۋابكار دەۋا ۋاكالەتچىسىگە ھاۋالە قىلمىغان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى ئادۋوكات ئەۋەتىپ، ئۇنىڭغا قانۇن ياردىمى بېرىشنى قانۇن ياردىمى ئاپپاراتىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
1 x7 Y' i% \. j/ w) ?" x% ]     287 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى قاراپ چىقىش ئارقىلىق، ئىلتىماس قىلىنغۇچىلار ياكى جاۋابكارلاردىن مەجبۇرىي داۋالىتىش شەرتىگە توشىدىغانلىرىنى مەجبۇرىي داۋالىتىش ھەققىدە بىر ئاي ئىچىدە قارار چىقىرىشى لازىم.
8 j# x1 B( [: P# i- ^- M- E9 o     مەجبۇرىي داۋالىتىش قارار قىلىنغۇچىلار، زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ۋە ئۇلارنىڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلىرى، يېقىن تۇغقانلىرىدىن مەجبۇرىي داۋالىتىش قارارىغا قايىل بولمىغانلىرى بىر دەرىجە يۇقىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
" O6 T/ _, |3 k& ~! L. j7 @; l     288 – ماددا مەجبۇرىي داۋالاش ئاپپاراتى مەجبۇرىي داۋالىتىلىۋاتقانلارنى قەرەللىك دىياگنوز قويۇپ باھالاپ تۇرۇشى كېرەك. جىسمانىي خەۋپى تۈگىگەن، داۋاملىق مەجبۇرىي داۋالىتىش زۆرۈرىيىتى قالمىغان بولسا، مەجبۇرىي داۋالىتىشنى بىكار قىلىش توغرىسىدىكى پىكرىنى ۋاقتىدا ئوتتۇرىغا قويۇپ، مەجبۇرىي داۋالىتىشنى قارار قىلغان خەلق سوت مەھكىمىسىگە تەستىقلىتىشى كېرەك.
9 K# b6 [& r9 ` G- g. L3 x, q    مەجبۇرىي داۋالىتىلغۇچى ۋە ئۇنىڭ يېقىن تۇغقانلىرى مەجبۇرىي داۋالىتىشنى بىكار قىلىشنى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
]- S) k( \. {9 X! C     289 – ماددا خەلق تەپتىش مەھكىمىسى مەجبۇرىي داۋالىتىش قارارىنى ۋە ئۇنىڭ ئىجراسىنى نازارەت قىلىدۇ.
+ O4 Q% k. D6 o1 {" ~( n- o    قوشۇمچە پىرىنسىپ
; N9 {3 c$ V) k, X4 z3 n) Y8 n5 v
% `0 G' C1 x4 [! h/ O- M3 @    290 – ماددا ئارمىيەنىڭ قوغداش تارمىقى ئارمىيە ئىچىدە يۈز بەرگەن جىنايى ئىشلار دېلولىرىدا تەھقىقلەش ھوقۇقىنى يۈرگۈزىدۇ.
1 }, n' N1 j: R+ B3 Q     جىنايەتچىلەردىن تۈرمىدە جىنايەت ئۆتكۈزگەنلىرىنىڭ دېلوسىنى تۈرمە تەھقىقلايدۇ.
" T8 v* w4 h* ^5 g' N3 o1 F     ئارمىيەنىڭ قوغداش تارمىقىنىڭ ۋە تۈرمىنىڭ جىنايى ئىشلار دېلوسىنى بېجىرىشىگە مۇشۇ قانۇندىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەر تەتبىقلىنىدۇ.
9 I+ K+ l8 Y- O0 b1 N& l2 O* Z    (تەرجىمىسىنى ئاپتونوم رايونلۇق خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتى بەنگۇڭتىڭى قانۇن – نىزاملارنىڭ تەرجىمىسىنى بېكىتىش گۇرۇپپىسىبېكىتتى)

9 P1 Q! K3 w( {/ }/ w, }0 V$ B% N* _) o& A

 

4 V/ r$ G F# v8 | M3 f' `6 w0 `$ K% \' @
 
/ V6 d$ u6 I& |$ V8 J: X 7 z+ h1 n8 T$ s9 ^+ E

 

  • ئىنكاس يېزىش
  • ئىنكاس : 0

مەدەنىيەتلىك،ئەھمىيەتلىك ساغلام بولغان ئىنكاس ۋە تېمىلارنى يوللايلى !

كىرىش
18999174577

شىنجاڭ ئادۋوكات سالونى : xjadwokat

شىنجاڭ ئۆزقۇت شىركىتى 新疆吾孜古德有限公司

شىنجاڭ جەسۇر ئادۋوكاتخانىسى 新疆伽苏尔律师事务所

Copyright © 2016 Xjadwdoneat All Rights Reserved

新ICP备15002342号-1

نەشىر ھوقۇقى شىنجاڭ ئادۋوكات تورىغا تەۋە. مەزمونلارنى كۆچۈرۈپ ئىشلىتىشكە بولمايدۇ. كۆچۈرۈپ تارقاتقۇچىلارنىڭ قانۇنىي جاۋاپكارلىقى سۈرۈشتە قىلىنىدۇ.