جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتىىنىڭ ۋارىسلىق قانۇنى
  • يوللىغۇچى : ئالىي باشقۇرغۇچى
  • |
  • يوللانغان ۋاقتى :
  • |
  • 10073 قېتىم كۆرۈلدى

& m/ @( y; g9 H2 I; W& T

1994 – يىل 8 – ئاينىڭ 3 – كۈنى 8 – نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتىنىڭ 9 – يىغىنىدا ماقۇللاندى.

% E2 I D# s! b! S, E+ k! z7 D& n n3 y1 W) _# ?5 M$ `3 _

1 – باب ئومۇمىي پرىنسىپ

7 w4 ? `! S- j2 | : R% Z8 X( x) i% ~9 c

1 – ماددا بۇ قانۇن ئىقتىسادىي  ماجىرالارنى ئادىل، ۋاقتىدا كېسىم قىلىشقا كاپالەتلىك قىلىش، دەۋالاشقۇچىلارنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق – مەنپەئىتىنى قوغداش، سوتسىيالىسىتىك بازار ئىگىلىكىنىڭ ساغلام راۋاجلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىش مەقسىتىدە تۈزۈپ چىقىلدى.
" Z/ x7 G, M: }9 \0 `5 V2 – ماددا باراۋەر سۇبيېكت ھېسابلىنىدىغان پۇقرالار، قانۇنىي ئىگىلەر ۋە باشقا تەشكىلاتلار ئوتتۇرىسىدا تۇغۇلغان توختام ماجىرالىرى ۋە مال – مۈلۈك ھوقۇق  - مەنپەئىتىگە دائىر باشقا ماجىرالاردا كېسىم قىلىشقا بولىدۇ.
7 F5 c5 }3 f& a( M3 – ماددا تۆۋەندىكى ماجىرالاردا كېسىم قىلىشقا بولمايدۇ:
0 c0 E, j% g- J: C( Y5 u(1) تويلىشىش، بېقىۋېلىش، ۋەسىيلىك، يار – يۆلەك بولۇش، ۋارىسلىققا دائىر ماجىرالار؛
" ~- i' ?4 v; j (2) قانۇن بويىچە مەمۇرىي ئورگانلار بىر تەرەپ قىلىدىغان مەمۇرىي تالاش – تارتىشلار.
; e1 a: ]3 R4 M2 m9 L. g6 ~ 4 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار ماجىرانى كېسىم شەكلى بىلەن ھەل قىلىشتا، ئىككى تەرەپنىڭ ئىختىيارلىقى بىلەن كېسىم كېلىشىمى ھاسىل قىلىشى كېرەك. كېسىم كېلىشىمى بولماي تۇرۇپ، بىر تەرەپ كېسىم قىلىشنى ئىلتىماس قىلسا، كېسىم ھەيئىتى قوبۇل قىلمايدۇ.
+ G( ~5 W$ v ^- K 5 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېسىم كېلىشىمى ھاسىل قىلىپ، بىر تەرەپ خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا، خەلق سوت مەھكىمىسى قوبۇل قىلمايدۇ. بىراق، كېسىم كېلىشىمى كۈچكە ئىگە بولمىغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.
0 R8 V$ r8 B( f3 g& z6 G2 e3 h 6 – ماددا كېسىم ھەيئىتىنى دەۋالاشقۇچىلار كېلىشىمدە تاللىۋالىدۇ.
* C: J! j$ y# L G$ Y+ o; I3 K كېسىم قىلىشتا دەرىجە بويىچە باشقۇرۇش تەۋەلىكى ۋە جايلار بويىچە باشقۇرۇش تەۋەلىكى يولغا قويۇلمايدۇ.
' B/ X2 X/ B7 ]& g. Y5 s5 G! Q 7 – ماددا كېسىم قىلىشتا ماجىرالار پاكىتقا ئاساسەن، قانۇندىكى بەلگىلىمىلەرگە ئۇيغۇن ھالدا ئادىل، مۇۋاپىق ھەل قىلىنىدۇ.
6 I- m2 t1 a3 f9 l8 } 8 – ماددا كېسىم ئىشلىرى قانۇن بويىچە مۇستەقىل ئېلىپ بېرىلىدۇ، مەمۇرىي ئورگانلار، ئىجتىمائىي تەشكىلاتلار ۋە شەخسلەر ئارىلاشتۇرۇلمايدۇ.
' }( A2 b# f1 C! y# @3 [9 – ماددا كېسىم قىلىشتا بىر كېسىم بىلەنلا ئاياغلاشتۇرۇش تۈزۈمى يولغا قويۇلىدۇ. قارار چىقىرىلغاندىن كېيىن، دەۋالاشقۇچىلار بىر ماجىرا ئۈستىدە قايتا كېسىم قىلىشنى ئىلتىماس قىلسا ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا، كېسىم ھەيئىىتى ياكى خەلق سوت مەھكىمىسى قوبۇل قىلمايدۇ.
" z! f6 y `3 P; I$ h. hخەلق سوت مەھكىمىسى قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇش ياكى ئىجرا قىلماسلىق ھەققىدە قانۇن بويىچە كېسىم چىقارغاندا، دەۋالاشقۇچىلار شۇ ماجىرا ئۈستىدە قايتا ھاسىل قىلغان كېسىم كېلىشىمىگە ئاساسەن، كېسىم قىلىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسىمۇ بولىدۇ.

0 m+ L* H% ? e6 ]6 z1 e! P : V6 k9 L8 i: y4 k6 H/ ~

2 – باب كېسىم ھەيئىتى ۋە كېسىمچىلەر جەمئىيىتى

" i' P7 ?( a/ ] O: u' j - `# v. o: r8 f$ k. `% ?

10 – ماددا كېسىم ھەيئىتى بىۋاسىتە قاراشلىق، شەھەرلىك، ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتى تۇرۇشلۇق جايدىكى شەھەرلەردە تەسىس قىلىنسا بولىدۇ، مەمۇرىي رايون بويىچە ئايرىلغان قاتلاملاردا تەسىس قىلىنماستىن، ئەھۋالغا قاراپ، رايون تەسىس قىلىنغان باشقا شەھەرلەردە تەسىس قىلىنسىمۇ بولىدۇ.
, ~: q' j, q) E3 Yكېسىم ھەيئىتىنى ئالدىنقى تارماقتا بەلگىلەنگەن شەھەرلىك خەلق ھۆكۈمەتلىرى ئالاقىدار تارماقلار ۋە سودا جەمئىيىتىنى تەشكىللەپ بىر تۇتاش قۇرۇپ چىقىدۇ.
7 T8 `* ^# Z* h0 {3 Z4 g, X. Rكېسىم ھەيئىتى تەسىس قىلىشتا ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق، بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەرلىك ئەدلىيە مەمۇرىي تارماقلىرىغا تىزىمغا ئالدۇرۇلىدۇ.
7 \" x- O* I" m% G$ ?+ \$ J11 – ماددا كېسىم ھەيئىتى تۆۋەندىكى شەرتلەرنى ھازىرلىشى لازىم:
4 P" q) T; n4 c/ _& z, d (1) ئۆزىنىڭ نامى، تۇرۇشلۇق ئورنى ۋە نىزامنامىسى بولۇش؛
1 Y0 p- M; w4 c' I( `% \7 ~$ J6 @ (2) زۆرۈر مال – مۈلكى بولۇش؛
6 Z, I- n4 {# I" o(3)شۇ ھەيئەتنىڭ تەركىبىدىكى خادىملار بولۇش؛
/ G' F& a; i1 E- c q r(4) تەكلىپ قىلىنغان كېسىمچىلەر بولۇش.
. }" G q, S8 y+ `2 ^5 \( wكېسىم ھەيئىتىنىڭ نىزامنامىسى مۇشۇ قانۇنغا بىنائەن تۈزۈپ چىقىلىدۇ.
0 d# A2 W3 z n7 w6 [) R" h 12 – ماددا كېسىم ھەيئىتى بىر مۇدىر، ئىككىدىن تۆتكىچە مۇئاۋىن مۇدىر ۋە يەتتىدىن 11 گىچە ئەزادىن تەركىب تاپىدۇ.
4 H2 W6 s) b( p9 }; h7 p4 B كېسىم ھەيئىتىنىڭ مۇدىر، مۇئاۋىن مۇدىر ۋە ئەزالىقنى قانۇن، ئىقتىساد  - سودا مۇتەخەسسسىلىرى ۋە ئەمەلىي خىزمەت تەجرىبىسى بولغان خادىملار ئۈستىگە ئالىدۇ. كېسىم ھەيئىتى تەركىبىدىكى خادىملاردىن قانۇن، ئىقتىساد – سودا مۇتەخەسسىسلىرى ئۈچتىن ئىككىسىدىن كەم بولماسلىقى كېرەك.
i# k$ |8 V" m0 `# n4 D13 – ماددا كېسىم ھەيئىتى كېسىمچىلىككە ئادىل، دۇرۇس خادىملارنى تەكلىپ قىلىشى كېرەك.
5 e4 f8 }& Y, L: f, l2 b كېسىمچىلەر تۆۋەندىكى شەرتلەردىن بىرىنى ھازىرلىشى لازىم:
; T8 d5 W' P* e5 a9 u(1) كېسىم خىزمىتى بىلەن شۇغۇللانغىنىغا سەككىز يىل توشقان بولۇش؛
1 O- }# ~) q7 k' q (2)ئادۋوكاتلىق خىزمىتى بىلەن شۇغۇللانغىنىغا سەككىز يىل توشقان بولۇش؛
0 T+ T# v$ ?1 L(3) سەككىز يىل سوتچىلىق قىلغان بولۇش؛
) k' \" \: L; f5 y/ {4 u( t; c$ W(4) قانۇن تەتقىقاتى، ئوقۇتۇش خىزمىتى بىلەن شۇغۇللانغان بولۇش ھەمدە ئالىي ئۇنۋانى بولۇش؛
5 ?$ B+ h5 r7 }5 \- x: \/ U (5) قانۇن بىلىمىگە ئىگە، ئىقتىساد – سودا قاتارلىق كەسپىي خىزمەتلەر بىلەن شۇغۇللانغان ھەمدە ئالىي ئۇنۋان ئالغان ياكى شۇنىڭ بىلەن تەڭ دەرىجىلىك كەسپىي سەۋىيىگە ئىگە بولۇش.
% v# ]4 K0 g+ g* ` {! _ كېسىم ھەيئىتى ئوخشاش بولمىغان كەسىپلەر بويىچە كېسىمچىلەر ئىسىملىكىنى تۇرغۇزىدۇ.
* o0 \( k! _8 K6 S; Z H% Z; ~ 14 – ماددا كېسىم ھەيئىتى مەمۇرىي ئورگانلاردىن مۇستەقىل بولىدۇ، مەمۇرىي ئورگانلار بىلەن بېقىندىلىق مۇناسىۋىتى بولمايدۇ، كېسىم ھەيئەتلىرى ئوتتۇرىسىدىمۇ بېقىندىلىق مۇناسىۋىتى بولمايدۇ.
6 d5 a1 G7 q5 F 15 – ماددا جۇڭگو كېسىمچىلەر جەمئىيىتى – ئىجتىمائىي تەشكىلات تىپىدىكى قانۇنىي ئىگە، كېسىم ھەيئىتى جۇڭگو كېسىمچىلەر جەمئىيىتىنىڭ ئەزاسى ھېسابلىنىدۇ. جۇڭگو كېسىمچىلەر جەمئىيىتىنىڭ نىزامنامىسى مەملىكەتلىك ئەزالار يىغىنىدا تۈزۈپ چىقىلىدۇ.
9 |5 Y8 c- g0 e3 B- Z جۇڭگو كېسىمچىلەر جەمئىيىتى كېسىم ھەيئىتىنىڭ ئۆز – ئۆزىنى باشقۇرىدىغان تەشكىلاتى بولۇپ، نىزامنامىسىگە ئاساسەن كېسىم ھەيئىتى ۋە ئۇنىڭ تەركىبىدىكى خادىملار، كېسىمچىلەرنىڭ ئىنتىزامىغا خىلاپ قىلمىشلىرى ئۈستىدىن نازارەتچىلىك قىلىدۇ.
; L% h# U( S' X) T9 Tجۇڭگو كېسىمچىلەر جەمئىيىتى كېسىم قائىدىسىنى مۇشۇ قانۇن ۋە ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىدىكى  ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرگە ئاساسەن تۈزۈپ چىقىدۇ.

" h7 @7 ?$ |* s- G7 h ) W3 g. e. ]) n8 s

3 – باب كېسىم كېلىشىمى

+ T! D; E: B8 c9 P0 {0 B! u3 c m. U! a# u6 e8 N/ O, X4 {

16 – ماددا كېسىم كېلىشىمى توختامدىكى كېسىم ماددىلىرى ۋە ماجىرا تۇغۇلۇشتىن ئىلگىرى ياكى ماجىرا تۇغۇلغاندىن كېيىن ھاسىل قىلغان كېسىم تەلىپىگە دائىر باشقا يازما كېلىشىملەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
9 Z! E( w4 E4 u- |/ ]# cكېسىم كېلىشىمىدە تۆۋەندىكى مەزمۇنلار بولۇشى كېرەك:
! m I/ b3 D0 p- i$ R( f# c6 g9 Z(1)كېسىم قىلىشنى تەلەپ قىلىش مەقسىتى؛
8 r2 s7 y; K0 X/ f (2) كېسىم قىلىنىدىغان ئىشلار؛
$ f5 }! x/ K7 B(3) تاللىغان كېسىم ھەيئىتى.
! f+ I9 P* d5 i17 – ماددا تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى بولغان كېسىم كېلىشىمى كۈچكە ئىگە بولمايدۇ:
8 e% \: T. v( k/ u# Q (1) كېسىم قىلىشنى پۈتۈشكەن ئىشلار قانۇندا بەلگىلەنگەن دائىرىدىن ھالقىپ كەتكەن بولسا؛
+ P. T. x" y; P8 z, H' ~8 Y(2) ھەق تەلەپ ھەرىكەت ئىقتىدارى يوق كىشىلەر ياكى ھەق تەلەپ ھەرىكەت ئىقتىدارى چەكلەنگەن كىشىلەر تۈزۈشكەن كېسىم كېلىشىملىرى؛
* n; L; t# K5 G- O5 Z J2 g& a$ K(3)بىر تەرەپ مەجبۇرىلاش ۋاسىتىسىنى قوللىنىپ يەنە بىر تەرەپنى كېسىم كېلىشىمى تۈزۈشكە مەجبۇرلىغان بولسا.
0 ~+ s2 X# R9 g7 M9 H- x18 – ماددا كېسىم كېلىشىمىدە كېسىم قىلىنىدىغان ئىشلار ياكى كېسىم ھەيئىتى بەلگىلەنمىگەن ياكى ئېنىق بەلگىلەنمىگەن بولسا، دەۋالاشقۇچىلار قوشۇمچە كېلىشىم ھاسىل قىلسا بولىدۇ. قوشۇمچە كېلىشىم ھاسىل قىلىنمىغانلىرىدا،  كېسىم كېلىشىمى كۈچكە ئىگە بولمايدۇ.
h' k3 z# b4 g2 T2 }+ d19 – ماددا كېسىم كېلىشىمى مۇستەقىل مەۋجۇت بولىدۇ. توختامنىڭ ئۆزگەرتىلىشى، بىكار قىلىنىشى، توختىتىلىشى ياكى كۈچتىن قالدۇرۇلۇشى كېسىم كېلىشىمىنىڭ كۈچىگە تەسىر يەتكۈزمەيدۇ.
! L- x/ O6 s o كېسىم كولللېگىيىسى توختامنىڭ كۈچنى مۇئەييەنلەشتۈرۈشكە ھوقۇقلۇق.
5 |* c' _) d+ s- v20 – ماددا دەۋالاشقۇچىلاردىن كېسىم كېلىشىمىنىڭ كۈچىگە قارىتا باشقىچە پىكىردە بولغانلىرى، كېسىم ھەيئىتىنىڭ قارار چىقىرىشى ياكى خەلق سوت مەھىكمىسىنىڭ كېسىم چىقىرىشىنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. بىر تەرەپ كېسىم ھەيئىتىنىڭ قارار چىقىرىشىنى، يەنە بىر تەرەپ خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ كېسىم چىقىرىشنى تەلەپ قىلغان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى كېسىم چىقىرىدۇ.
- A$ p) S" y- a7 |. m _. ` دەۋالاشقۇچىلار كېسىم كېلىشىمىنىڭ كۈچىگە قارىتا بولغان باشقىچە پىكىرلىرىنى كېسىم كوللېگىيىسى تۇنجى قېتىم رەسمىي قاراپ چىقىشتىن ئىلگىرى ئوتتۇرىغا قويۇشى كېرەك.

$ u K7 P' L2 B8 }' l. T4 H4 @7 m* S/ Z6 Q; x2 t: c

4 – باب كېسىم تەرتىپى

. K5 p. V) k* H& i 0 H9 t) c4 F/ n; K( B" y2 D6 J7 Z

بىرىنچى پاراگراف ئىلتىماس قىلىش ۋە قوبۇل قىلىش

1 j" U Q0 ]& g- p9 T! K! \ , v) s6 w# @, M% {

21 – ماددا دەۋالاشقۇچىلارنىڭ كېسىم ئىلتىماسى تۆۋەندىكى شەرتلەرگە ئۇيغۇن كېلىشى كېرەك:
! A {6 {. I: d4 g6 i1 O(1) كېسىم كېلىشىمى بولۇش؛
: {$ R+ m/ f6 G4 E+ i2 n# @ (2) كونكرېت كېسىم تەلىپى، پاكىتى ۋە ئاساسى بولۇش؛
$ [9 q- a6 e+ u9 R8 i8 r7 J (3) كېسىم ھەيئىتىنىڭ قوبۇل قىلىش دائىرىسىدە بولۇش.
: {' R5 g* Z. h: C6 b 22 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېسىم قىلىشنى ئىلتىماس قىلىشتا، كېسىم ھەيئىتىگە كېسىم كېلىشىمى، كېىسم ئىلتىماسى ۋە ئۇنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى تاپشۇرۇشى كېرەك.
z/ T$ V2 @; {6 R! S7 b* c 33 – ماددا كېسىم ئىلتىماسىغا تۆۋەندىكى ئىشلار ئېنىق يېزىلىشى لازىم:
) v/ ^; Q0 m n& b (1) دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئسىم – فامىلىسى، جىنسى، يېشى، كەسپى، خىزمەت ئورنى ۋە تۇرۇشلۇق ئورنى، قانۇنىي ئىگە ياكى باشقا تەشكلاتلارنىڭ نامى، تۇرۇشلۇق ئورنى ۋە قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋەكىلى ياكى ئاساسىي مەسئۇلىنىڭ ئىسىم – فامىلىسى، ۋەزىپىسى؛
& {3 a8 J9 {# @' s- c1 c, U6 G (2) كېسىم تەلىپى ۋە ئاساسلانغان پاكىتى، ئاساسى؛
6 |: F% z# |( E2 R2 z: o (3)دەلىل – ئىساپت ۋە ئۇنىڭ كېلىش مەنبەسى، گۇۋاھچىلارنىڭ ئىسىم – فامىلىسى ۋە تۇرۇشلۇق ئورنى.
5 y3 s3 g4 A; Y9 f! ~5 f24 – ماددا كېسىم ھەيئىتى كېسىم ئىلتىماسىنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ بەش كۈن ئىچىدە،  قوۇل قىلىش شەرتىگە ئۇيغۇن كېلىدۇ دەپ قارىغانلىرىنى قوبۇل قىلىشى ھەمدە دەۋالاشقۇچىلارغا ئۇقتۇرۇش قىلىشى؛ قوبۇل قىلىش شەرتىگە ئۇيغۇن كەلمەيدۇ دەپ قارىغانلىرىدا، قوبۇل قىلمايدىغانلىقىنى دەۋالاشقۇچىلارغا يازما شەكىلدە ئۇقتۇرۇپ قويۇشى ھەمدە ئاساسىنى ئېنىق چۈشەندۈرۈشى كېرەك.
! i0 i9 B( Q7 h5 e8 B25 – ماددا كېسىم ھەيئىتى كېسىم ئىلتىماسىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، كېسىم قائىدىسىدە بەلگىلەنگەن مۆھلەت ئىچىدە كېسىم قائىدىسى ۋە كېسىمچىلەرنىڭ تىزىملىكىنى ئىلتىماس قىلغۇچىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى ھەمدە كېسىم ئىلتىماسىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسى ۋە كېسىم قائىدىسى، كېسىمچىلەرنىڭ تىزىملىكىنى ئىلتىماس قىلىنغۇچىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
- _ S7 l$ E6 k: kئىلتىماس قىلىنغۇچى كېسىم ئىلتىماسىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، كېسىم قائىدىسىدە بەلگىلەنگەن مۆھلەت ئىچىدە كېسىم ھەيئىتىگە جاۋاب خېتى قائىدىسىدە بەلگىلەنگەن مۆھلەت ئىچىدە جاۋاب خېتىنىڭ قوشۇمچە نۇسخىسىنى ئىلتىماس قىلىنغۇچىغا يەتكۈزۈپ بېرىشى لازىم. ئىلتىماس قىلىنغۇچى جاۋاب خېتىنى تاپشۇرمىسا، كېسىم تەرتىپىگە تەسىر يەتمەيدۇ.
# @* Z+ M+ A' H4 u' ] 26 – ماددا دەۋاشقۇچىلار كېسىم كېلىشىمى ھاسىل قىلىپ، بىر تەرەپ خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلغاندا، كېسىم كېلىشىمى بارلىقىنى ئېيتماي، خەلق سوت مەھكىمىسى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، يەنە بىر تەرەپ تۇنجى قېتىم رەسمىي قاراپ چىقىشتىن ئىلگىرى كېسىم كېلىشىمىنى تاپشۇرغان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى دەۋانى رەت قىلىشى كېرەك، بىراق، كېسىم كېلىشىمى كۈچكە ئىگە بولمىغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا؛ يەنە بىر تەرەپ تۇنجى قېتىم رەسمىي قاراپ چىقىشتىن ئىلگىرى خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ بۇ دېلونى قوبۇل قىلىشقا قارىتا باشقىچە پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويمىغان بولسا، كېسىم كېلىشىمىدىن ۋاز كەچكەن دەپ قاراپ، خەلق سوت مەھكىمىسى داۋاملىق قاراپ چىقىشى كېرەك.
' v- B+ K0 G6 O. v% j27 – ماددا ئىلتىماس قىلغۇچى كېسىم ئىلتىماسىدىن ۋاز كەچسە ياكى ئۇنى ئۆزگەرتسە بولىدۇ. ئىلتىماس قىلىنغۇچى كېسىم ئىلتىماسىنى ئېتىراپ قىلسا ياكى رەت قىلسا بولىدۇ، قارشى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
2 o1 @5 p$ U0 Z) a. c* z 28 – ماددا دەۋالاشقۇچى بىر تەرەپ يەنە بىر تەرەپنىڭ ھەرىكىتى ياكى باشقا سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن، قارارنى ئىجرا قىلالمىسا ياكى ئىجرا قىلىشى تەسكە چۈشسە، مال – مۈلۈكنى ئامان ساقلاشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
. J1 B+ Z3 L2 d* O. k( B دەۋالاشقۇچىلار مال – مۈلۈكنى ئامان ساقلاشنى ئىلتىماس قىلسا، كېسىم ھەيئىتى دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئىلتىماسىنى ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىدىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرگە بىنائەن خەلق سوت مەھكىمىسىگە تاپشۇرۇشى كېرەك.
. Z, g9 j. u& o! Q# Mئىلتىماس قىلغۇچى خاتا ئىلتىماس قىلغان بولسا، ئىلتىماس قىلىنغۇچىنىڭ مال – مۈلكىنى ئامان ساقلاش تۈپەيلىدىن ئۇچرىغان زىيىىنىنى تۆلەپ بېرىشى كېرەك.
8 Z' [. b% t3 T) `" L! y* ^29 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار، قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىلەر كېسىم پائالىيىتىنى ئادۋوكاتقا ۋە باشقا ۋاكالەتچىلەرگە ھاۋالە قىلسا بولىدۇ. ھاۋالە قىلىنغان ئادۋوكات ۋە باشقا ۋاكالەتچىلەر كېسىم پائالىيىتى بىلەن شۇغۇللىنىشتا، كېسىم ھەيئىتىگە ھوقۇق بەرگەنلىك ھەققىدىكى ھاۋالىنامىنى تاپشۇرۇشى كېرەك.

7 f b, l' }/ a9 M/ d/ L) Q o( Z% `0 i4 a6 ^

ئىككىنچى پاراگراف كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ تەشكىل قىلىنىشى

" I$ o* C0 S. }% o * c4 e# O" m& s) H* Q

30 – ماددا كېسىم كوللېگىيىسى ئۈچ نەپەر كېسىمچىدىن ياكى بىر نەپەر كېسىمچىدىن  تەركىب تاپسا بولىدۇ. ئۈچ نەپەر كېسىمچىدىن تەركىب تاپقانلىرىدا، باش كېسىمچى قويۇلىدۇ.
' d. r8 K# m# x, s+ U1 Y. @" H& U% b 31 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ ئۈچ نەپەر كېسىمچىدىن تەركىب تېپىشنى پۈتۈشكەن بولسا، بىردىن كېسىمچىنى ئۆز ئالدىغا تاللىشى ياكى كېسىم ھەيئىتىنىڭ مۇدىرىغا بىر نەپەر كېسىمچىنى بېكىتىپ بېرىشنى ئۆز ئالدىغا ھاۋالە قىلىشنى بەلگىلىشى، ئۈچىنچى كېسىمچىنى دەۋالاشقۇچىلار بىرلىكتە تاللىشى ياكى كېسىم ھەيئىتىنىڭ مۇدىرىغا بېكىتىپ بېرىشنى بىرلىكتە ھاۋالە قىلىشى كېرەك. ئۈچىنچى كېسىمچى باش كېسىمچى بولىدۇ.
( E4 k; t8 f7 F5 B: Y6 f5 i+ Cدەۋالاشقۇچىلار بىر نەپەر كېسىمچىدىن كېسىم كوللېگىيىسى قۇرۇشنى پۈتۈشكەن بولسا، ئۇلار كېسىمچىنى بىرلىكتە تاللىشى ياكى كېسىم ھەيئىتىنىڭ مۇدىرىغا بېكىتىپ بېرىشنى بىرلىكتە ھاۋالە قىلىشى كېرەك.
, D2 n' U. `4 ^, J 32 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېسىم قائىدىسىدە بەلگىلەنگەن مۆھلەت ئىچىدە، كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ تەشكىل قىلىنىش شەكلىنى پۈتۈشمىگەن ياكى كېسىمچىنى تاللىمىغان بولسا، كېسىم ھەيئىتىنىڭ مۇدىرى بېكىتىپ بېرىدۇ.
# B4 y! J$ `, N" C9 v: i ^33 – ماددا كېسىم كوللېگىيىسى تەشكىل قىلىنغاندىن كېيىن، كېسىم ھەيئىتى كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ تەشكىل قىلىنىش ئەھۋالىنى دەۋالاشقۇچىلارغا يازما ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
: F* h8 r! b v' `8 }) | 34 – ماددا كېسىمچىلەردىن تۆۋەندىكى ئەھۋاللاردىن بىرى بولغانلىرى چەتلەپ تۇرۇشى شەرت، دەۋالاشقۇچىلارمۇ چەتلەپ تۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق؛
6 g- `! O8 G8 h% L: Y! p2 \# }6 [ (1)شۇ دېلودىكى دەۋالاشقۇچى ياكى دەۋالاشقۇچىلار، ۋاكالەتچىلەرنىڭ يېقىن تۇغقىنى بولسا؛
7 s# ?$ P- [7 b. j9 g( O6 H! { (2) شۇ دېلو مەنپەئەت مۇناسىۋىتى بولسا؛
% `$ E; \5 g, q4 r& |! u5 c (3) شۇ دېلودىكى دەۋالاشقۇچىلار، ۋاكالەتچىلەر بىلەن باشقا مۇناسىۋىتى بولۇپ، كېسىمنىڭ ئادىل چىقىرىلىشىغا تەسىر يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولسا؛
2 z4 {& P' J) P* i (4) دەۋالاشقۇچىلار، ۋاكالەتچىلەر بىلەن ئاسترىتتىن كۆرۈشكەن ياكى ئۇلارنىڭ زىياپىتىنى يېگەن، سوۋغىتىنى ئالغان بولسا.
" e) o) Z: ~6 A- K8 m6 \8 ^ 35 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار چەتلەپ تۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىشتا ئاساسەن كۆرسىتىشى، ئىلتىماسىنى تۇنجى قېتىم رەسمىي قاراپ چىقىشتىن ئىلگىرى سۇنۇشى كېرەك. چەتلەپ تۇرۇشقا دائىر ئىشلاردىن تۇنجى قېتىم رەسمىي قاراپ چىققاندىن كېيىن خەۋەر تاپقانلار ئاخىرقى قېتىملىق رەسمىي قاراپ چىقىش ئىشىنى ئاياغلىشىشتىن ئىلگىرى ئىلتىماس قىلسىمۇ بولىدۇ.
7 W- f% r! w. G8 R/ J36 – ماددا كېسىمچىنىڭ چەتلەپ تۇرۇش – تۇرماسلىقىنى كېسىم ھەيئىتى مۇدىرى بېكىتىدۇ؛ كېسىم ھەيئىتى مۇدىرى كېسىمچىلىكنى ئۈستىگە ئالغان بولسا، كېسىم ھەيئىتى كوللېكتىپ بېكىتىدۇ.
6 h8 A& y# ]* n' `3 K5 ]37 – ماددا كېسىمچى چەتلەپ تۇرۇش ياكى باشقا سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلالمىسا، كېسىمچىنى مۇشۇ قانۇندىكى بەلگىلىمىلەرگە بىنائەن قايتا تاللاش ياكى بېكىتىش كېرەك.
0 x" G: L" ^& k0 W5 w0 l1 P, ^2 ? چەتلەپ تۇرۇش تۈپەيلىدىن، كېسىمچى قايتىدىن تاللانغان ياكى بېكىتىلگەندىن كېيىن، دەۋالاشقۇچىلار كېسىم تەرتىپىنى داۋاملاشتۇرۇشنى تەلەپ قىلسا، رۇخسەت قىلىش – قىلماسلىقنى كېسىم كوللېگىيىسى بېكىتىدۇ؛ كېسىم كوللېگىيىسى كېسىم تەرتىپىنى داۋاملاشتۇرۇش – داۋاملاشتۇرالماسلىقىنى ئۆز ئالدىغا بېكىتسىمۇ بولىدۇ.
7 S3 A* _% U9 }4 Z5 ~: Y9 I2 ] 38 – ماددا كېسىمچىلەردىن مۇشۇ قانۇننىڭ 34 – ماددىسىنىڭ 4 – تارماقچىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللار بولۇپ، قىلمىشى ئېغىر بولغانلىرى ياكى مۇشۇ قانۇننىڭ 58 – ماددىسىنىڭ 6 – تارماقچىسىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللر بولغانلىرىنى قانۇن بويىچە قانۇن جاۋابكارلىقىغا تارتىش، كېسىم ھەيئىتى ئۇلارنى رويىخەتتىن ئۆچۈرۈۋېتىش كېرەك.

# V6 Q, m, m' G& E/ p % e' X/ t2 `, G0 R

ئۈچىنچى پاراگراف رەسمىي قاراپ چىقىش ۋە قارار چىقىرىش

3 }1 A9 c8 ], B/ u% w6 {1 n8 W* u* T% \; }1 z+ ]

39 – ماددا كېسىم قىلىشتا رەسمىي قارارپ چىقىش كېرەك. دەۋالاشقۇچىلارنىڭ رەسمىي قاراپ چىقماسلىق ھەققىدە كېلىشىمى بولسا، كېسىم كوللېگىيىسى كېسىم ئىلتىماسى، جاۋاب خېتى ۋە باشقا ماتېرىياللارغا ئاساسەن قارار چىقارسا بولىدۇ.
" j& }# w1 D8 t40 – ماددا كېسىم قىلىش ئىشى ئاشكارا ئېلىپ بېرىلمايدۇ. دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئاشكارا ئېلىپ بېرىش ھەققىدە كېلىشىمى بولسا، ئاشكارا ئېلىپ بېرىلمايد، دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئاشكارا ئېلىپ بېرىش ھەققىدە كېلىشىمى بولسا، ئاشكارا ئېلىپ بېرىلسا بولىدۇ. بىراق، دۆلەت مەخپىيىتىگە چېتىلىدىغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.
2 M+ d* D% }7 \; [1 v# Z2 t; p 41 – ماددا كېسىم ھەيئىتى كېسىم قائىدىسىدە بەلگىلەنگەن مۆھلەت ئىچىدە، رەسمىي قاراپ چىقىش ۋاقتىنى دەۋالاشقۇچى ئىككى تەرەپكە ئۇقتۇرۇپ قويۇشى كېرەك. دەۋالاشقۇچىلاردىن يوللۇق ئاساسى بولغانلىرى كېسىم قائىدىسىدە بەلگىلەنگەن مۆھلەت ئىچىدە كېچىكتۈرۈپ قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. كېچىكتۈرۈش – كېچىكتۈرمەسلىكنى كېسىم كوللېگىيىسى قارار قىلىدۇ.
8 S/ ]- o% [, T: p8 L0 s42 – ماددا ئىلتىماس قىلغۇچىلاردىن يازما ئۇقتۇرۇش قىلىنىپ، ئورۇنسىز سەۋەبلەر بىلەن كەلمىگەنلەر ياكى كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ رۇخسىتىسىز ئارىلىقتا چىقىپ كەتكەنلەر قىلىنىپ، ئورۇنسىز سەۋەبلەر بىلەن كەلمىسە ياكى كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ رۇخسىتىسىز ئارىلىقتا چىقىپ كەتسە، سىرتتىن قارار چىقىرىلسا بولىدۇ.
7 \2 q/ J' N6 k* Y9 V Z1 d9 o5 A4 {43 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار ئۆزىنىڭ تەشەببۇسى ئۈستىدە دەلىل – ئىسپات كۆرسىتىشى كېرەك. كېسىم كوللېگىيىسى زۆرۈر دەپ قارىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى ئۆزى توپلىسا بولىدۇ.
# W% W7 z$ x, b$ h# }* X44 – ماددا كېسىم كوللېگىيىسى مەخسۇس مەسىلىلەردىن باھالاشقا تېگىشلىك دەپ قارىغانلىرىنى دۋالاشقۇچىلار پۈتۈشكەن باھالاش تارمىقىنىڭ باھالىشىغا تاپشۇرسا بولىدۇ، كېسىم كوللېگىيىسى بەلگىلىگەن باھالاش تارمىقى باھالىسىمۇ بولىدۇ.
4 @4 |, {: F- L3 ?# F7 L5 m& oدەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئىلتىماسىغا ياكى كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ تەلىپىگە ئاساسەن، باھالاش تارمىقى رەسمىي قاراپ چىقىشقا باھالىغۇچىغا سوئال قويسا بولىدۇ.
* N0 a$ E9 k( G5 f 45 – ماددا دەلىل – ئىسپاتلار رەسمىي قاراپ چىقىشتا كۆرسىتىلىشى كېرەك، دەۋالاشقۇچىلار يۈزلەشتۈرۈپ ئىسپاتلىسا بولىدۇ.
9 [. W0 `* ~- Z4 y+ I! e 46 – ماددا دەلىل – ئىسپاتلارنىڭ يوقاپ كېتىش ياكى كېيىن ئېرىشىش تەس بولۇش ئېھتىمالى كۆرۈلسە،  دەۋالاشقۇچىلار دەلىل – ئىسپاتلارنى ئامان ساقلاشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. دەۋالاشقۇچىلار دەلىل – ئىسپاتلارنى ئامان ساقلاشنى ئىلتىماس قىلغاندا، كېسىم كوللېگىيىسى دەۋالاشقۇچىرنىڭ ئىلتىماسىنى ئاشۇ دەلىل – ئىسپات تۇرۇشلۇق جايدىكى ئاساسىي قاتلام خەلق سوت مەھكىمىسىگە تاپشۇرۇشى كېرەك.
% F+ T: ]9 v# J 47 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېسىم چىقىرىش جەريانىدا مۇنازىرىلىشىشكە ھوقۇقلۇق. مۇنازىرە ئاياغلاشقاندا، باش كېسىمچى ياكى تەنھا كېسىمچى دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئاخىرقى پىكرىنى ئېلىشى كېرەك.
8 d+ | v( z! F3 L- g5 s 48 – ماددا كېسىم كوللېگىيىسى رەسمىي قاراپ چىقىش ئەھۋالىنى خاتىرىلەپ قويۇشى كېرەك. دەۋالاشقۇچىلار ۋە باشقا كېسىم ئىشتىراكچىلىرى ئۆز بايانلىرىنىڭ خاتىرىدە چۈشۈپ قالغان ياكى خاتا يېزىلىپ قالغان جايلىرى بار دەپ قارىسا، تولۇقلاپ ۋە تۈزىتىپ قويۇشنى ئىلتىماس قىلىشقا ھوقۇقلۇق، تولۇقلانمىغان ۋە تۈزىتىلمىگەن بولسا، بۇ ئىلتىماسنى خاتىرىلەپ قويۇش كېرەك.
" V; Y# h+ x& oخاتىرىگە كېسىمچى، خاتىرىلىگۈچى، دەۋالاشقۇچى ۋە باشقا كېسىم ئىشتىراكچىلىرى ئىمزا قويۇشى ياكى تامغا بېسىشى لازىم.
4 r) \% T( s2 f 49  - ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېسىم قىلىشنى ئىلتىماس قىلغاندىن كېيىن، ئۆز ئالدىغا كېلىشىۋالسا بولىدۇ، كېلىشىم ھاسىل قىلغانلىرى كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ كېلىشىمىگە ئاساسەن قارار چىقىرىشىنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ، كېسىم ئىلتىماسىنى قايتۇرۇۋالسىمۇ بولىدۇ.
& j+ H! J* _7 O+ `: k; k 50 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار كېلىشىم ھاسىل قىلىپ، كېسىم ئىلتىامسىنى قايتۇرۇۋالغاندىن كېيىن يېنىۋالسا، كېسىم كېلىشىمىگە ئاساسەن كېسىم قىلىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
! A2 [( D4 d8 P: w8 A 51 – ماددا كېسىم كوللېگىيىسى قارار چىقىرىشتىن ئىلگىرى، ئالدىن مۇرەسسە قىلسا بولىدۇ. دەۋالاشقۇچىلار مۇرەسسە قىلىشنى خالىسا، كېسىم كوللېگىيىسى مۇرەسسە قىلىشى كېرەك. مۇرەسسە ئۈنۈم بەرمىسە، ۋاقتىدا قارار چىقىرىشى كېرەك.
/ u9 G) S8 W4 r) l مۇرەسسە كېلىشىمى ھاسىل قىلىنغانلىرىدا، كېسىم كوللېگىيىسى مۇرەسسەنامە تەييارلىشى ياكى كېلىشىم نەتىجىسىگە ئاساسەن قارارنامە تەييارلىشى لازىم. مۇرەسسەنامە قارارنامىغا ئوخشاش قانۇن كۈچىگە ئىگە بولىدۇ.
. z% J& h2 e' C, m$ @; ^; d. x 52 – ماددا مۇرەسسەنامىغا كېسىم تەلىپى ۋە دەۋالاشقۇچىلارنىڭ كېلىشىم نەتىجىسى ئېنىق يېزىلىشى كېرەك. مۇرەسسەنامە كېسىمچىنىڭ ئىمزاسى قويۇلۇپ، كېسىم ھەيئىتىنىڭ تامغىسى بېسىلىپ، دەۋالاشقۇچى ئىككى تەرەپكە يەتكۈزۈپ بېرىلىدۇ.
! i6 t& Q5 t( |) e0 \1 Z( g مۇرەسسەنامە دەۋالاشقۇچى ئىككى تەرەپ ئىمزا قويۇپ تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، قانۇن كۈچىگە ئىگە بولىدۇ.
0 v' d& a7 K; j. [! y3 D دەۋالاشقۇچىلار مۇرەسسەنامىنى تاپشۇرۇۋېلىشتىن ئىلگىرى يېنىۋالغان بولسا، كېسىم كوللېگىيىسى ۋاقتىدا قارار چىقىرىشى كېرەك.
# A* e3 W7 S" r 53 – ماددا قارار كۆپ سانلىق كېسىمچىنىڭ پىكرى بويىچە چىقىرىلىدۇ، ئاز ساندىكى كېسىمچىنىڭ ئوخشاش بولمىغان پىكرى خاتىرىلەپ قويۇلسا بولىدۇ. كېسىم كوللېگىيىسىدىكىلەرنىڭ كۆپ ساندىكىسى بىر پىكىرگە كېلەلمىسە، قارار باش كېسىمچىنىڭ پىكرى بويىچە چىقىرىلىشى كېرەك.
4 c: ]( E3 J* p6 @1 {7 p4 N6 F 54 – ماددا قارارنامىغا كېسىم تەلىپى، تالاش – تارتىش پاكىتى، قارار چىقىرىش ئاساسى، قارار چىقىرىش نەتىجىسى، كېسىم ھەققىنىڭ تۆلىنىشى ۋە قارار چىقىرىلغان ۋاقىت ئېنىق يېزىلىشى كېرەك. دەۋالاشقۇچىلار تالاش – تارتىش پاكىتى ۋە قارار چىقىرىش ئاساسىنى ئېنىق يازماسلىققا كېلىشكەنلىرىدە، يېزىلمىسىمۇ بولىدۇ. قارارنامىغا كېسىمچى ئىمزا قويىدۇ، كېسىم ھەيئىتى تامغا باسىدۇ، قارارغا قارىتا باشقىچە پىكرى بولغان كېسىمچىلەر ئىمزا قويسىمۇ – قويمىسىمۇ بولىۋېرىدۇ.
$ r2 T2 f- l" |55 – ماددا كېسىم كوللېگىيىسى ماجىرا ئۈستىدىن كېسىم چىقىرىشتا، ماجىرانىڭ بىر قىسىم پاكىتى ئېنىق بولسا، شۇ قىسمى ئۈستىدە ئالدىن قارار چىقىرىلسا بولىدۇ.
8 f$ ~7 U4 h% X& E, ?56 – ماددا قارار نامىدىكى يېزىق، ھېسابلاش جەھەتتىكى خاتالىق ياكى كېسىم كوللېگىيىسى چىقارغان قارارنامىدا چۈشۈپ قالغان ئىشلارنى كېسىم كوللېگىيىسى تولۇقلاپ تۈزىتىپ قويۇشى كېرەك. دەۋالاشقۇچىلار قارارنامىنى تاپشۇرۇۋېلىپ 30 كۈن ئىچىدە كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ تولۇقلاپ تۈزىتىپ قويۇشىنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ.
5 Q1 W" u7 @7 v/ P9 l K4 | 57 – ماددا قارارنامە چىقىرىلغان كۈندىن باشلاپ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولىدۇ.

( W3 q) R" E. _ ; i) A- T) a1 _) ~2 u

5 – باب قارارنى ئەمەلدىن قالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىش

# \5 Q! |! l; B6 k6 U4 f8 a M) g

58 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار دەلىل – ئىسپات كۆرسىتىپ، قاراردا تۆۋەندىكى ئەھۋاللاردىن بىرىنىڭ بارلىقىنى ئىسپاتلىسا، كېسىم ھەيئىتى تۇرۇشلۇق جايدىكى ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسىگە قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ:
4 P" F! F6 W2 w9 L+ P3 ~& h (1) كېسىم كېلىشىمى بولمىسا؛
/ N/ y& n: s$ j, T (2) قارار چىقىرىلغان ئىشلار كېسىم كېلىشىمىنىڭ دائىرىسىگە كىرمىسە ياكى كېسىم ھەيئىتىنىڭ كېسىم چىقىرىش ھوقۇقى بولمىسا؛
( N0 x0 ~, M7 w. [- y$ J) T(3) كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ تەشكىل قىلىنىشى ياكى كېسىم تەرتىپى قانۇندا بەلگىلەنگەن تەرتىپكە خىلاپ بولسا؛
) e4 L& F3 m7 \- @6 I (4)قاراردا ئاساسلانغاندا دەلىل – ئىسپاتلار ئويدۇرۇپ چىقىرىلغان بولسا؛
* a: t. z2 c- \) z (5)دەۋالاشقۇچى قارشى تەرەپ ئادىل قارار چىقىرىشقا تەسىر يەتكۈزىدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى يوشۇرغان بولسا؛
3 ]* \' A- L [5 y7 {2 ^$ Y. a9 }% U(6) كېسىمچى شۇ دېلو ئۈستىدە كېسىم چىقىرىشتا پارىخورلۇق قىلغان، شەخسىي غەرەز بىلەن كۆز بويامچىلىق قىلغان، قانۇننى بۇزۇپ كېسىم چىقارغان بولسا.
0 I3 Q/ _$ }$ G/ P% T) hخەلق سوت مەھكىمىسى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ، ئالدىنقى تارماقتا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللاردىن بىرى بارلىقىنى تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرگەن قارارلارنى كېسىم ئارقىلىق كۈچتىن قالدۇرۇشى لازىم.
4 n: |( f1 V2 h8 R) V% \; a2 jخەلق سوت مەھكىمىسى جامائەت مەنپەئىتىگە خىلاپ دەپ بېكىتكەن قارارلارنى كېسىم ئارقىلىق كۈچتىن قالدۇرۇشى كېرەك.
! Y8 e, p8 t" T7 X% e59 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇش ھەققىدىكى ئىلتىماسىنى شۇ قارارنامىنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ ئالتە ئاي ئىچىدە ئوتتۇرىغا قويۇشى كېرەك.
$ N, A6 x" j- ]1 s 60 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇش ھەققىدىكى ئىلتىماسنى قوبۇل قىلغان كۈندىن باشلاپ ئىككى ئاي ئىچىدە، قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇش ياكى ئىلتىماسنى رەت قىلىش ھەققىدە كېسىم چىقىرىشى كېرەك.
/ c N& C. x( S9 Y, [- e; W61 – ماددا خەلق سوت مەھكىمىسى قارارنى كۈچتىن قالدرۇش ھەققىدىكى ئىلتىماسىنى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، كېسىم كوللېگىيىسى قايتىدىن كېسىم چىقىرىش كېرەك دەپ قارىغانلىرىدا، كېسىم كوللېگىيىسىنىڭ بەلگىلىك مۆھلەت ئىچىدە قايتىدىن كېسىم چىقىرىشى ھەققىدە ئۇقتۇرۇش قىلسا ھەمدە كېسىم ئارقىلىق كۈچتىن قالدۇرۇش تەرتپىنى توختىتىپ قويسا بولىدۇ. كېسىم كوللېگىيىسى قايتىدىن كېسىم چىقىرىشنى رەت قىلسا، خەلق سوت مەھكىمىسى كۈچتىن قالدۇرۇش تەرتىپىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ھەققىدە كېسىم چىقىرىشى كېرەك.

, x. g0 D( E" I1 z& ~8 y 7 F( H2 [/ ]7 a) m

6 – باب ئىجرا قىلىش

: U: u# V3 X' m. b) i0 W/ w5 X % O* a' t( y$ b1 i* w4 G! Y


& r; v) m: j7 z' J5 w- J. G3 h- k62 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار قارارنى ئىجرا قىلىش لازىم. دەۋالاشقۇچى بىر تەرەپ قارارنى ئىجرا قىلمىسا، يەنە بىر تەرەپ ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىدىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرگە بىنائەن، خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئىجرا قىلدۇرۇپ بېرىشى كېرەك.
0 U9 t" q: W' e5 \2 R8 p63 – ماددا ئىلتىماس قىلىنغۇچى قاراردا ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىنىڭ 217 – ماددىسىنىڭ 2 – تارمىقىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللاردىن بىرى بارلىقىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى ئوتتۇرىغا قويسا، خەلق سوت مەھكىمىسى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرگەندىن كېيىن، ئىجرا قىلماسلىق ھەققىدە كېسىم چىقىرىشى كېرەك.
. v' y& k% _, d) j! K$ Y64 – ماددا دەۋالاشقۇچى بىر تەرەپ قارارنى ئىجرا قىلىشنى ئىلتىماس قىلغان، يەنە بىر تەرەپ قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلغان بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى كېسىم ئارقىلىق ئىجرانى توختىتىپ تۇرۇشى كېرەك.
4 f6 z* ?* V6 q6 i6 x خەلق سوت مەھكىمىسى كېسىم ئارقىلىق قارارنى كۈچتىن قالدۇرغانلىرىدا كېسىم ئارقىلىق ئىجرانى ئاياغلاشتۇرۇشى كېرەك. قارارنى كۈچتىن قالدۇرۇش ئىلتىماسى كېسىم ئارقىلىق رەت قىلىنغانلىرىدا، خەلق سوت مەھكىمىسى كېسىم ئارقىلىق ئىجرانى ئەسلىگە كەلتۈرۈشى لازىم.

' |" b$ P6 z ~, A% X6 f / r/ Y" x9 ~: J) `! Q( E

7 – باب چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىمگە دائىر ئالاھىدە بەلگىلىمە

2 [& p4 \9 Q) L1 R; z1 L + C9 ]- v% Z6 s

65 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق ئىقتىساد – سودا، ترانسپورت ۋە دېڭىز ئشلىرىغا دائىر ماجىرالار ئۈستىدىن كېسىم چىقىرىشقا مۇشۇ بابتىكى بەلگىلىمىلەر تەتبىقلىنىدۇ. بۇ بابتا بەلگىلەنمىگەنلىرىگە مۇشۇ قانۇندىكى باشقا ئالاقىدار بەلگىلىمىلەر تەتبىقلىنىدۇ.
6 m! p d5 S7 O/ V y6 T+ J8 {' Z 66 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ھەيئىتى جۇڭگو خەلقئارا سودا جەمئىيىتىنىڭ تەشكىللىشى بىلەن قۇرۇلسا بولىدۇ.
% i7 [- T S0 y# V/ \4 q# Iچەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ھەيئىتى بىر مۇدىر، بىرقانچە مۇئاۋىن مۇدىر ۋە بىرقانچە ئەزادىن تەركىب تاپىدۇ.
' }" h" D1 e# S1 `% S8 K1 p چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ھەيئىتىنىڭ مۇدىر، مۇئاۋىن مۇدىر ۋە ئەزالىرىنى جۇڭگو خەلقئارا سودا جەمئىيىتى تەكلىپ قىلسا بولىدۇ.
3 y# @. g( v2 ^* ~) T0 W9 @ 67 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ھەيئىتى قانۇن، ئىقتىساد  - سودا، پەن – تېخنىكا قاتارلىق مەخسۇس بىلىمى بولغان چەت ئەل تەۋەلىكىدىكى ئەربابلارنى كېسىمچىلىككە تەكلىپ قىلسا بولىدۇ.
( S# I7 ]- L9 F! i' b. F' L; e68 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ئىشلىرىدىكى دەۋالاشقۇچىلار دەلىل – ئىسپاتلارنى ئامان ساقلاشنى ئىلتىماس قىلسا، چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ھەيئىتى دەۋالاشقۇچىلارنىڭ ئىلتىماسىنى ئاشۇ دەلىل – ئىسپات تۇرۇشلۇق جايدىكى ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسىگە تاپشۇرۇپ بېرىشى كېرەك.
. _6 a' ` `$ o. K# G" i 69 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم چىقارغان كېسىم كوللېگىيىسى رەسمىي قاراپ چىقىش ئەھۋالىنى خاتىرىلەپ قويسا ياكى خاتىرىنىڭ مۇھىم نۇقتىسىنى تەييارلىسا، ئۇنىڭغا دەۋالاشقۇچىلار ۋە باشقا كېسىم ئىشتىراكچىلىرى ئىمزا قويسا ياكى تامغا باسسا بولىدۇ.
. @9 S3 ^7 ?( [( U( w 70 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم قارارىدا ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىنىڭ 260 – ماددىسىنىڭ  1- تارمىقىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللاردىن بىرى بارلىقىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى ئوتتۇرىغا قويسا، خەلق سوت مەھكىمىسى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرگەندىن كېيىن، كۈچتىن قالدۇرۇش ھەققىدە كېسىم چىقىرىدۇ.
/ [; z% y" V/ y% V( U6 H( M71 – ماددا ئىلتىماس قىلىنغۇچى چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم قارارىدا ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىنىڭ 260 – ماددىسىنىڭ 1 – تارمىقىدا بەلگىلەنگەن ئەھۋاللاردىن بىرى بارلىقىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى ئوتتۇرىغا قويسا، خەلق سوت مەھكىمىسى كېڭەشمە سوت ئۇيۇشتۇرۇپ تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرگەندىن كېيىن، ئىجرا قىلماسلىق ھەققىدە كېسىم چىقىرىدۇ.
1 _$ x" q/ }; H: O0 ^72 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم ھەيئىتىنىڭ قانۇن كۈچىگە ئىگە بولغان كېسىم قارارلىرىدىن دەۋالاشقۇچىلار ئىجرا قىلىشنى ئىلتىماس قىلغانلىرىدا، ئىجرا قىلىنغۇچى ياكى ئۇلارنىڭ مال – مۈلكى جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى تەۋەسىدە بولمىسا، دەۋالاشقۇچىلار باشقۇرۇش تەۋەلىكى ھوقۇقى بولغان چەت ئەل سوت مەھكىمىسىگە ئېتىراپ قىلىش ۋە ئىجرا قىلدۇرۇپ بېرىشنى بىۋاسىتە ئىلتىماس قىلىشى كېرەك.
) i% F3 y, `, d4 k; \! Q73 – ماددا چەت ئەلگە چېتىشلىق كېسىم قائىدىسىنى جۇڭگو خەلقئارا سودا جەمئىيىتى مۇشۇ قانۇن ۋە ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىدىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرگە بىنائەن تۈزۈپ چىقسا بولىدۇ.

/ k' L- A2 L* X y( d2 Q * }$ p) e0 `- Q( Z h# i. J5 C

8 – باب قوشۇمچە پرىنسىپ

' {- f, A# u7 F3 j2 m $ @8 U! o$ v5 r0 b0 M3 g4 A- V% W

74 – ماددا قانۇندا كېسىم ۋاقىت چېكى ھەققىدە بەلگىلىمە بولغانلىرىغا شۇ بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ. قانۇندا كېسىم ۋاقىت چېكى ھەققىدە بەلگىلىمە بولمىغانلىرىغا دەۋا ۋاقىت چېكى ھەققىدىكى بەلگىلىمە تەتبىقلىنىدۇ.
. E4 {6 [( F6 N# m; o$ X 75 – ماددا جۇڭگو كېسىمچىلەر جەمئىيىتى كېسىم قائىدىسىنى تۈزۈپ چىقىشتىن  ئىلگىرى، كېسىم ھەيئىتى مۇشۇ قانۇن ۋە ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنىدىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرگە بىنائەن، كېسىمگە دائىر ۋاقىتلىق قائىدە تۈزۈپ چىقسا بولىدۇ.
% x* m% v5 V) L! k* m$ q 76 – ماددا دەۋالاشقۇچىلار بەلگىلىمە بويىچە كېسىم ھەققى تاپشۇرۇشى كېرەك.
2 W& D+ F* m* s& oكېسىم ھەققى ئېلىش چارىسىنى مال – باھا باشقۇرۇش تارمىقىغا تەستىقلىتىشى كېرەك.
_7 b; |* a! I" A 77 – ماددا ئەمگەك تالاش – تارتىشى ۋە يېزا ئىگىلىك كوللېكتىپ ئىقتىسادىي تەشكىلاتلارنىڭ ئىچكى قىسمىدىكى يېزا ئىگىلىك ھۆددىگەرلىك توختامى ماجىراسىنى كېسىم قىلىش ئىشى ئايرىم بەلگىلىنىدۇ.
+ A# o9 k1 e% y+ ~78 – ماددا بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى تۈزۈپ چىقىلغان كېسىمگە ئالاقىدار بەلگىلىمىلەر بۇ قانۇندىكى بەلگىلىمىلەرگە توقۇنۇشۇپ قالسا، مۇشۇ قانۇن ئاساس قىلىنىدۇ.
0 H: v0 m- a6 L4 S5 a j79 – ماددا بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەرلىك، ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتى تۇرۇشلۇق جايدىكى شەھەر ۋە باشقا رايونلاردا تەسىس قىلىنغان كېسىم ئاپپاراتلىرىنى مۇشۇ قانۇندىكى ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرگە بىنائەن قايتا قۇرۇش كېرەك؛ قايتا قۇرۇلمىغانلىرى مۇشۇ قانۇن يولغا قويۇلغان كۈندىن باشلاپ بىر يىل  توشقاندا توختىتىلىدۇ.
' ^/ h* N7 ?+ H. m& u( ~4 S: @ بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى تەسىس قىلىنغان باشقا كېسىم ئاپپاراتلىرىدىن مۇشۇ قانۇندىكى بەلگىلىمىلەرگە ئۇيغۇن كەلمىگەنلىرى بۇ قانۇن يولغا قويۇلغان كۈندىن باشلاپ توختىتىلىدۇ.
: H% [- x% D5 E9 f T# A+ S" a 80 – ماددا بۇ قانۇن 1995 – يىل 9 – ئاينىڭ 1 – كۈنىدىن باشلاپ يولغا قويۇلىدۇ.

6 R# J- {$ U- f    
& c) G4 d" Q# ]/ Z & W' ^3 C# K( i e6 H8 l+ {; Z( k
 
! B9 i7 f ?+ Z; K. }- `. f6 i 5 x8 w: T8 {" q, U$ o/ x

 

  • ئىنكاس يېزىش
  • ئىنكاس : 0

مەدەنىيەتلىك،ئەھمىيەتلىك ساغلام بولغان ئىنكاس ۋە تېمىلارنى يوللايلى !

كىرىش
18999174577

شىنجاڭ ئادۋوكات سالونى : xjadwokat

شىنجاڭ ئۆزقۇت شىركىتى 新疆吾孜古德有限公司

شىنجاڭ جەسۇر ئادۋوكاتخانىسى 新疆伽苏尔律师事务所

Copyright © 2016 Xjadwdoneat All Rights Reserved

新ICP备15002342号-1

نەشىر ھوقۇقى شىنجاڭ ئادۋوكات تورىغا تەۋە. مەزمونلارنى كۆچۈرۈپ ئىشلىتىشكە بولمايدۇ. كۆچۈرۈپ تارقاتقۇچىلارنىڭ قانۇنىي جاۋاپكارلىقى سۈرۈشتە قىلىنىدۇ.